Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 16-Φεβ-2019 09:03

    Δηλώσεις Δραγασάκη: Στόχευση προς λύση για τα κόκκινα δάνεια ή ανάδειξη αναποτελεσματικότητας;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ηρακλή Ρούπα

    Η  προσπάθεια διαχείρισης της εντεινόμενης τραπεζικής κρίσης έχει έλθει εκ νέου στην επικαιρότητα μετά τις διπλές δηλώσεις του κυρίου Δραγασάκη. Δυστυχώς, μετά από δέκα σχεδόν χρόνια κρίσης, η ακολουθούμενη πολιτική αναδεικνύεται περισσότερο ως διαχείριση αδυναμίας παρά ουσιαστικής δυνατότητας, ή διάθεσης σύντομης ανάδειξης λύσεων που θα απεγκλωβίσουν την οικονομία.

    Στη σημερινή φάση αναζήτησης της κομβικής λύσης για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, αλλά και της διατήρησης μιας κοινωνικά ισορροπημένης προσέγγισης –σύμφωνα με τον Μ. Ντράγκι– για ακόμα μία φορά η διαχείριση προεκλογικών θεωρήσεων αλλά και το τυχόν πολιτικό κόστος φαίνεται να παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην επιλογή της πολιτικής.

    Ουδείς όμως ακόμα έχει αναδείξει το γεγονός ότι οι εγκληματικές καθυστερήσεις στη διαχείριση των κόκκινων δανείων από τις τράπεζες νομοτελειακά πλέον οδηγούν τις εξελίξεις στην αναγκαστική επιλογή λύσεων που κινδυνεύουν να διαταράξουν τόσο την κοινωνική ισορροπία, όσο και την ελληνικότητα πολλών παραγωγικών μονάδων.

    Εν μέσω δε των συζητήσεων, ακόμα λιγότεροι αναδεικνύουν το γεγονός πως εξαιτίας της αδυναμίας διαχείρισης των κόκκινων δανείων, επελέγη σε πρώτη φάση από τις τράπεζες ως στρατηγική η μείωση του λειτουργικού κόστους με συνεπακόλουθο τη δημιουργία χιλιάδων ανέργων πρώην τραπεζικών. Είτε μέσω απολύσεων, είτε μέσω προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου. Μια πορεία που αναμένεται να συνεχισθεί για τα επόμενα δύο χρόνια με αρκετές χιλιάδες ακόμα ανέργους.

    Σε αυτό το απολύτως συγκεχυμένο περιβάλλον ήλθαν να προστεθούν οι πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης περί πιθανότητας να κληθούν οι φορολογούμενοι να στηρίξουν την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Μια τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση.

    Αποδοχή αποτυχίας της κυβέρνησης να αντιληφθεί ένα πρόβλημα που διατηρείτο ακόμα και μετά τις πρόσφατες ανακεφαλαιοποιήσεις; Μέσο πίεσης προς το εσωτερικό κομματικό ακροατήριο του κυβερνώντος κόμματος ώστε να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, αλλά και αναγκαίων λύσεων που μπορεί να μην είναι αποδεκτές εν μέσω προεκλογικής περιόδου; Ειδικότερα στα όρια προστασίας της πρώτης κατοικίας; Πιθανότατα και τα δύο. Άλλωστε, η μη πλήρης άρση των capital controls, καθώς και η διάλυση της τιμής των μετοχών αποτελούν έμμεση ανάδειξη των εν δυνάμει υφιστάμενων προβλημάτων του τραπεζικού συστήματος.  

    Η βάση όμως του προβλήματος, που στην παρούσα φάση μοιάζει ανυπέρβλητη, αποτελεί το αναξιόχρεο των ελληνικών ομολόγων που συμπαρασύρει και την όποια πιθανή έκδοση ομολόγων, η οποία θα συνοδεύεται από την πρόταση ρύθμισης των κόκκινων δανείων. Εάν δε συνδυασθεί το γεγονός αυτό με τις αναμενόμενες αρνητικές εξελίξεις ως προς την ανάπτυξη της Ευρωζώνης, καθίσταται σαφές πως η όποια λύση στο πρόβλημα των τραπεζών πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικά μέτρα τόνωσης της αναπτυξιακής δομής της οικονομίας. Επί της ουσίας όμως τέτοια στρατηγική δεν διαφαίνεται ως προτεραιότητα από την κυβέρνηση.

    Αντί λοιπόν να έχει πρώτα επιδιωχθεί μία μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πολιτική, ακολουθήθηκε η οδός της αφ' υψηλού παρακολούθησης του προβλήματος όσο ο νόμος Κατσέλη ήταν σε ισχύ. Οι συνθήκες όμως άλλαξαν. Οι μέχρι σήμερα καθυστερήσεις μάς υποχρεώνουν πλέον σε λύσεις ανάγκης και μειωμένων επιλογών κατά την παρούσα διαφαινόμενη αρνητική διεθνή οικονομική συγκυρία. 

    Σήμερα η κυβέρνηση επιλέγει τον δρόμο των συζητήσεων. Ενώ όμως αυτές έπρεπε να είχαν αποτελέσει τη βάση κοινού σχεδιασμού εδώ και χρόνια, αυτές γίνονται εν μέσω καταγραφής δύο διαφορετικών προτάσεων ως προς την επίλυση του προβλήματος των κόκκινων δανείων. Οι κατευθυντήριες γραμμές βέβαια είχαν δοθεί από τους Ευρωπαίους κατά το παρελθόν. Κατά συνέπεια, αναπάντητο παραμένει ακόμα το ερώτημα για τον λόγο που το όλο σύστημα αδράνησε ενώ δισεκατομμύρια χάθηκαν. Ως επακόλουθο μάλιστα να θεωρείται σχεδόν βέβαιη μια επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών. Ακόμα δε και αν υποθέσουμε πως η λύση συμφωνείται άμεσα, απαιτείται περίπου ένα έτος για την άμεση εφαρμογή οποιουδήποτε προγράμματος για την καταγραφή ουσιαστικών αποτελεσμάτων.

    Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό από την κυβέρνηση είναι το γεγονός πως οι τράπεζες βρίσκονται σε οριακό σημείο. Το μη αξιόχρεο των ελληνικών ομολόγων αναδεικνύει ως την πλέον ενδεδειγμένη και λειτουργική λύση την πρόταση της ΤτΕ. Μπορεί να αποτελεί μια σύνθετη λύση μη αποδεκτή από πολλούς. Όμως, η ενσωμάτωση του αναβαλλόμενου φόρου ως στοιχείο ενεργητικού  έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει εικόνα επενδύσιμου εργαλείου ως προς την αποδοχή από μερίδα διεθνών κεφαλαίων που θα προσκληθούν να συμμετάσχουν μέσω της έκδοσης ομολόγων. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η πιθανότητα ανακεφαλαιοποίησης είναι ορατή ανεξαρτήτως της πρότασης που θα επιλεγεί.

    Η επικαιρότητα που αναδεικνύεται μέσω των δηλώσεων του κυρίου Δραγασάκη μάς παραπέμπει βέβαια σε παλαιότερες δηλώσεις του περί ανάγκης ανάδειξης ενός "παράλληλου" τραπεζικού συστήματος. Μια πρόταση που αν δεν υπέκρυπτε διάθεση πολιτικού ελέγχου του προτεινόμενου συστήματος, θα μπορούσε να αποτελέσει εναλλακτική λύση στην αδυναμία των τραπεζών να στηρίξουν την ανάπτυξη της οικονομίας σήμερα. Βέβαια, έχει προηγηθεί η απαξίωση μεγάλου αριθμού συνεταιριστικών τραπεζών κατά το παρελθόν, με την πλέον κραυγαλέα περίπτωση της Αχαϊκής Συνεταιριστικής, που θα μπορούσαν σε περιφερειακό επίπεδο να αναπτύξουν εξειδικευμένες χρηματοδοτικές δράσεις.

    Οι δηλώσεις Δραγασάκη τόσο κατά το παρελθόν όσο και σήμερα έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Ορθή ανάγνωση ενός προβλήματος, αδυναμία όμως επιβολής λύσεων. Σε επίπεδο πολιτικής επίλυσης του προβλήματος των κόκκινων δανείων οδηγούμαστε προς λύση, η υλοποίηση της οποίας όμως θα απαιτήσει χρόνο για να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Σε επίπεδο χρηματοδότησης όμως της οικονομίας, είναι αναγκαία η προώθηση εναλλακτικών λύσεων χρηματοδοτικών σχημάτων με την ταυτόχρονη αναβάθμιση του ρόλου των συνεταιριστικών τραπεζών. Κάθε ενέργεια, όμως, πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένο αναπτυξιακό πλάνο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και καινοτόμων προσεγγίσεων. 

    *Ο Ηρακλής Ρούπας είναι Οικονομολόγος - Αν. Γραμματέας Ανάπτυξης και Οικονομίας ΚΙΝΑΛ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων