Του Γιάννη Νικολή 

Είναι εκπληκτικό το τι ανοησία λέγεται και δυστυχώς ακούγεται στην Ελλάδα της κρίσης. Οι "κατεργαραίοι" κυβερνώντες λένε θα φροντίσουμε τα αδύνατα στρώματα με τα αντίμετρα, θα προκαλέσουμε την δίκαιη  ανάπτυξη, θα ρυθμίσουμε το χρέος, δεν θα αφήσουμε την κοινωνία να καταρρεύσει... και διάφορα άλλα. Φυσικά, αυτά που κάνει, είναι τις περισσότερες φορές αντίθετα απ’ όσα έλεγαν αλλά αυτό φαίνεται να έχει μικρή σημασία... Στ’ αυτιά του "λαού" η ασυνέπεια είναι δεδομένη και αποδεκτή... αρκεί να εισπράττονται μισθοί και συντάξεις έστω και μειωμένοι...

Από την άλλη πλευρά οι φωνές της αντιπολίτευσης μοιάζουν εκτός τόπου και χρόνου. Χρειάζεται άλλο μίγμα πολιτικής, θα μειώσουμε σταδιακά τους φόρους, θα δώσουμε κίνητρα για επενδύσεις, δεν θα απολυθεί κανείς στο δημόσιο… ή ακόμη χειρότερα ανάπτυξη με κοινωνική ευαισθησία, όχι στα αντιλαϊκά μέτρα, εμείς με πολιτικό κόστος σώσαμε τη χώρα και ακόμη χειρότερα… να κοπούν οι διπλές συντάξεις, να συγκληθεί το συμβούλιο αρχηγών και ακόμη πιο χειρότερα με την κοινωνικοποιηση-κρατικοποιηση των μέσων παραγωγής θα είναι αφέντης ο λαός…

Ότι και να πει-σχολιάσει κανένας θα είναι λίγα. Διότι ακόμη και όταν υπάρχουν θετικά σημεία σε ένα πολιτικό πρόγραμμα, σε μια εξαγγελία, χωρίς να εκφέρεται μια αφήγηση, η μεγάλη εικόνα θα λέγαμε, η εξαγγελία μένει ως μια πρόταση όπως και τόσες άλλες.  

Αν για παράδειγμα η σωστή εξαγγελία για  μείωση των φόρων δεν συνοδεύεται και από την διεκδίκηση του μικρού κράτους η εξαγγελία γίνεται έωλη και δεν πείθει. Είναι διαφορετικό να ειπωθεί-εξαγγελθεί μικρό κράτος - μείωση της φορολογίας από το να διακηρυχθεί απλώς η μείωση της φορολογίας χωρίς την ταυτόχρονη εξαγγελία του καταλυτικού αιτήματος-προτάγματος μικρό κράτος.

Και δεν φθάνει μόνο αυτό. Είναι απαραίτητο να αναδειχθεί και κάτι ακόμη απολύτως απαραίτητο. Ότι η πρόταση-εξαγγελία, για μικρό κράτος - χαμηλή φορολογία π.χ., είναι εξαγγελία ήθους και εντιμότητας.

Διότι μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει μια ουσιαστική αποδόμηση της αήθειας-ανηθικότητας αλλά και ανεντιμότητας της κάθε είδους αριστεράς και όλων των κρατιστών. Διότι για παράδειγμα στο μεγάλο ζητούμενο της αριστεράς για ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΛΑΪΚΩΝ ΣΤΡΩΜΑΤΩΝ δεν μπορείς να αντιτάξεις τη μη φροντίδα τους. Αυτό (η υποτιθέμενη απόρριψη της φροντίδας των λαϊκών στρωμάτων) η αριστερά ξέρει να την αναδεικνύει και να καθιστά όποιον εκφέρει απόψεις για "σκληρά μέτρα" άρπαγα, ανήθικο, "καπιταλιστικό γουρούνι" δηλαδή. Με αυτόν τον τρόπο αποδομεί και "ανηθικοποιεί" τους πολιτικούς αντιπάλους της ( η κάθε αριστερά και το κάθε κρατικίστικο κόμμα) κατηγορώντας τους ως ανάλγητους "νεοφιλελεύθερους" που βάζουν τους αριθμούς πάνω από τους ανθρώπους… Αυτομάτως η αριστερά αλλά και οι λογής - λογής κρατιστές είναι –γίνονται οι ηθικοί υποστηρικτές των "λαϊκών στρωμάτων"… Και οι φιλελεύθερες ιδέες συκοφαντούνται, συρρικνώνονται και  σχεδόν εξαφανίζονται…

Έτσι στο αίτημα για "φροντίδα των λαϊκών στρωμάτων" αν αντιτάξει κανένας απλώς την ανάπτυξη και την αύξηση των θέσεων εργασίας σχεδόν ματαιοπονεί αν δεν θέσει και το μεγάλο εύλογα συνεπαγόμενο ερώτημα: "ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΗΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΑΝΑΞΙΟΠΑΘΟΥΝΤΩΝ;" ή ακόμη αν τεθεί το "ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΟΙ ΚΡΑΤΙΣΤΕΣ;"

Όταν τίθενται ερωτήματα αυτού του τύπου οι αριστερές και κρατικίστικες αφηγήσεις καταρρέουν και ας δούμε μερικά παραδείγματα:

ΜΕ ΠΟΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ και ΚΡΑΤΙΣΤΕΣ ΜΑΣ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΣΠΑΤΑΛΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ; ΜΕ ΠΟΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΔΥΣΒΑΣΤΑΧΤΟΥΣ ΦΟΡΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΤΗΡΟΥΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΡΑΤΟΣ;

Ή 

ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΓΙΑ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΔΥΝΑΣΤΕΥΕΙ;

Τα ερωτήματα αυτά περιέχουν σαφέστατα και μια ηθική διάσταση που οι ιδέες της ελευθερίας διαθέτουν. Και η διάσταση αυτή είναι ότι ο κάθε παραγωγός πλούτου έχει δικαιώματα επί του πλούτου που παράγει και δεν δικαιούται κανένας γραφειοκράτης να τον υφαρπάζει για να τον χρησιμοποιεί κατά το δικό του δοκούν… δηλαδή για τον σχηματισμό κομματικών στρατών και κοινωνικής πλειοψηφίας δια των οποίων εκλέγεται "δημοκρατικά"…

Θέματα αυτού του τύπου όμως δεν τίθενται στην Ελλάδα και όχι μόνο στην Ελλάδα. Πχ δεν τέθηκε και δεν τίθεται το ερώτημα: ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΝΑ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΙΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ; ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΚΟ;, ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΚΑΝΑΛΙΩΝ; Ή ακόμη ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΔΙΑΡΚΩΣ ΝΕΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ;

Υποθέτω ό αναγνώστης ήδη "βλέπει" την καλά κρυμμένη εικόνα. Οι χρηματοδότες των μεγάλων "ηθικών" εξαγγελιών της αριστεράς είναι οι πραγματικά εργαζόμενοι. Χωρίς βέβαια να έχουν κανένα λόγο και κανένα δικαίωμα επί των χρημάτων για τα οποία εργάσθηκαν και το μεγάλο "κοινωνικό" κράτος υφάρπαξε, δια της "νόμιμης" φορολογίας. Αυτοί που φορολογούνται αγρίως και πολλές φορές λοιδορούνται και βρίζονται ως ανάλγητα "καπιταλιστικά γουρούνια", αλλά και οι εργαζόμενοι σ’ αυτούς είναι αυτοί που αφαιμάσσονται και πληρώνουν για το μεγάλο κοινωνικό κράτος και για όλα. Και ότι αυτή η κατάσταση κατά την φιλελεύθερη αντίληψη, κατά την ανθρώπινη θα έλεγα, είναι ανέντιμη και ανήθικη… 

Όμως ας μην τα πολυλογήσουμε περαιτέρω. Είναι σαφές ότι η συλλογιστική αυτή είναι στο εντελώς σκοτάδι. Είναι κρυμμένη, δεν εκφέρεται και όταν πάει κάτι να ειπωθεί δέχεται την απόλυτη επίθεση με ηθικούς όρους του τύπου: Να μην φροντίσουμε τους αδύνατους; Με τα λεφτά των άλλων βέβαια... 

Το γεγονός ότι δεν εκφέρονται οι ιδέες της ελευθερίας κατά την έννοια που το άρθρο περιγράφει είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Είναι και η βάση της μη διάδοσής τους. Και αυτό συμβαίνει βέβαια διότι δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που να τις έχουν κατανοήσει με επάρκεια για να εκφέρουν τον αντίστοιχο φιλελεύθερο λόγο.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι διάφορες φο (κατά βάση) φιλελεύθερες ηγεσίες δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν ένα ρεύμα υπέρ των ιδεών που μπορούν να οδηγήσουν την χώρα στην ελευθερία αλλά και την ευημερία…

Και ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να γίνουν πολλά. Δηλαδή αφενός να εκφρασθούν οι ιδέες της ελευθερίας με επάρκεια και όχι απλώς να λέγονται εκφέρονται κάποιες σωστές προτάσεις… αλλά και να υπάρξουν αρκετοί άνθρωποι που να τις καταλάβουν και να τις διαδώσουν…

Αυτή είναι και η δουλειά του ΜΕΓΑΛΟΥ ζητουμένου ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ που θα κατέχει αυτές τις ιδέες, θα τις εκφέρει με επάρκεια για να τις ακούσουν οι πραγματικά εργαζόμενοι…

Κι’ αν κάποιοι πουν ότι δεν υπάρχουν πολλοί να ακούσουν αυτές τις ιδέες απλώς να τους πούμε ότι οι ΙΔΕΕΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΟΥΤΕ ΚΑΝ ΔΙΑΤΥΠΩΘΗΚΑΝ και παρ’ όλα αυτά έχουν  ήδη υποστηρικτές…  ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΔΙΨΟΥΝ ΝΑ ΤΙΣ ΑΚΟΥΣΟΥΝ…ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΟΙ…

* O κ. Γιάννης Νικολής είναι Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη