Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 27-Ιουλ-2022 08:26

    Ποιος είναι κερδισμένος από τη Σύνοδο Τουρκίας-Ρωσίας-Ιράν;

    Ποιος είναι κερδισμένος από τη Σύνοδο Τουρκίας-Ρωσίας-Ιράν;
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Raz Zimmt, Gallia Lindenstrauss, Bat Chen Feldman, Arkady Mil-Man

    Η επίσκεψη του Ρώσου προέδρου Πούτιν και του Τούρκου προέδρου Ερντογάν στην Τεχεράνη –η πρώτη τέτοια επίσκεψη από το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022- προσέφερε στους ηγέτες των τριών χωρών, που υπόκεινται σε διάφορα επίπεδα διεθνών κυρώσεων, μια ευκαιρία να αποδείξουν την συνεργασία τους εναντίον της Δύσης και να συζητήσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Στη διάρκεια της επίσκεψης, οι τρεις πρόεδροι συμμετείχαν σε μια Σύνοδο Κορυφής στο Πλαίσιο της Διαδικασίας Αστάνα για τη Συρία. Ο Ρώσος και ο Τούρκος πρόεδρος είχαν επίσης διμερείς συναντήσεις με τον Ιρανό ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεϊ και με τον πρόεδρο Ιμπραχίμ Ραϊσι. Κάθε χώρα εξέλαβε τη Σύνοδο Κορυφής ως ευκαιρία να προωθήσει το δικό της συμφέρον, τόσο διμερώς όσο και σε σχέση με τη Συρία.

    Το Ιράν έχει σαφές συμφέρον να συσφίξει τις στρατηγικές του σχέσεις με το Κρεμλίνο, εν μέρει ως απάντηση στην ιδέα μιας περιφερειακής αμυντικής συμμαχίας με επικεφαλής την Ουάσιγκτον. Η ιδέα αυτή είναι μια πηγή σημαντικών ανησυχιών στην Τεχεράνη, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα του αδιεξόδου των συνομιλιών για τα πυρηνικά και της πιθανότητας περαιτέρω κλιμάκωσης μεταξύ του Ιράν και της Δύσης. Η Ρωσία από την πλευρά της βλέπει μια τέτοια αμυντική συμμαχία, υπό την Ουάσιγκτον, ως μια απειλή στα περιφερειακά της συμφέροντα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία συνεχίζει να τηρεί στάση αναμονής. Από τη μία πλευρά η διαδικασία εξομάλυνσης με τα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ την φέρνει πιο κοντά στον άξονα που ηγείται η Ουάσιγκτον, ενώ από την άλλη, οι βαθιές διαμάχες της με αυτούς και τους δυτικούς παράγοντες, τη φέρνουν πιο κοντά στη Ρωσία και στο Ιράν.

    Σε ό,τι αφορά στη Συρία, η τριμερής συνάντηση στην Τεχεράνη αντικατοπτρίζει το ιρανο-ρωσικό ενδιαφέρον να αποτρέψουν την Τουρκία από το να υλοποιήσει την πρόθεσή της και να ξεκινήσει μια νέα επιχείρηση στη Βόρεια Συρία. Η Άγκυρα θεωρεί τον έλεγχο των Κούρδων και ειδικά την κυριαρχία του συριακού τομέα του κουρδικού υπόβαθρου στη Βόρεια Συρία, ως απειλή για την ασφάλεια. Υπάρχει επίσης μακροχρόνια απογοήτευση στην Άγκυρα για το 2015 που οι Κούρδοι διέσχισαν την κόκκινη γραμμή που είχε χαράξει η Τουρκία για να αποτρέψει τους Κούρδους από το να εκμεταλλευτούν τον αγώνα τους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, προκειμένου να καταλάβουν περιοχές δυτικά του Ευφράτη. Πέρα από την απειλή για την ασφάλεια, η παρουσία Σύριων προσφύγων στην Τουρκία είναι επίσης ένα φλέγον εσωτερικό ζήτημα, το οποίο οδήγησε σε μειωμένη υποστήριξη για τον Ερντογάν και το κόμμα του, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης κάμψης της τουρκικής οικονομίας.

    Το ιράν φοβάται ότι μια νέα τουρκική στρατιωτική επιχείρηση θα υπονομεύσει περαιτέρω τον έλεγχο του προέδρου Άσαντ στη Συρία και θα διευρύνει την τουρκική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή γύρω από το Tal-Rifaat στα βόρεια προάστια της επαρχίας του Άλεπο, δίπλα στις δύο σιιτικές πόλεις Νιμπλ και Ζαχεά, η οποία είναι μια περιοχή υπό την επιρροή του Ιράν και φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών.

    Κατά τη συνάντηση του με τον πρόεδρο Ερντογάν, ο Χαμενεϊ προειδοποίησε ότι μια στρατιωτική επιχείρηση στη Βόρεια Συρία θα πλήξει αναγκαστικά την Τουρκία, τη Συρία και την περιοχή γενικότερα, ενώ θα ωφελούσε τους τρομοκράτες. Από τις δηλώσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα, φαίνεται ότι το Ιράν και η Ρωσία δεν κατάφεραν να πείσουν τον Ερντογάν να απόσχει από την έναρξη νέας στρατιωτικής επιχείρησης στη Βόρεια Συρία, αν και ίσως κατάφεραν προς το παρόν να εμποδίσουν τους Τούρκους να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στη ΒΑ Συρία και να περιορίσουν τους στόχους της επικείμενης επιχείρησης στο Tal-Rifaat και στο Manbij, που βρίσκονται δυτικά του Ευφράτη.

    Από τη ρωσική σκοπιά, η συνάντηση στην Τεχεράνη έδωσε την ευκαιρία στον προεδρο Πούτιν να δείξει στον κόσμο και στο εγχώριο κοινό του ότι η Ρωσία δεν είναι απομονωμένη διεθνώς και διατηρεί καλές σχέσεις με άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ. Αυτό ισχύει παρά τις κυρώσεις και τις σημαντικά ψυχρές σχέσεις μεταξύ της Μόσχας και πολλών χωρών, ιδιαίτερα στη Δύση. Επιπλέον, η συνάντηση φαινομενικά ενισχύει την άποψη της Ρωσίας ότι πολλά κράτη προτιμούν έναν πολυπολικό και όχι έναν μονοπολικό κόσμο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

    Από την πλευρά της Τουρκίας, η σύνοδος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Τεχεράνης σε σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του ανταγωνισμού για επιρροή στον Καύκασο και στο Ιράκ, των διαφωνιών για υδάτινους πόρους και την οργή στην Άγκυρα για την παραβίαση της τουρκικής κυριαρχίας μέσω κατασκοπείας και απόπειρων δολοφονίας ιρακινών εξόριστων στο έδαφος της, καθώς και απόπειρες ιρανικών επιθέσεων σε ισραηλινούς στόχους στην Τουρκία. Στο πλαίσιο της έβδομης συνεδρίασης του συμβουλίου συνεργασίας υψηλού επιπέδου μεταξύ Τουρκίας και Ιράν, η Άγκυρα και η τεχεράνη υπέγραψαν συμφωνίες για αμοιβαίες επενδύσεις και διπλωματική, επικοινωνιακή και εμπορική συνεργασία και δεσμεύτηκαν να τριπλασιάσουν το εμπόριο μεταξύ τους και ακόμη περισσότερο, στα 30 δισ. Δολάρια.

    Ωστόσο, οι δεσμεύσεις για τη διεύρυνση του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών, έχουν αναληφθεί στο παρελθόν και δεν έχουν ακόμη εκπληρωθεί. Η εστίαση του Ερντογάν στην επέκταση της συνεργασίας στις αμυντικές βιομηχανίες αποτελεί επίσης ένδειξη για τη δυσκολία της περαιτέρω ανάπτυξης εμπορίου μεταξύ των κρατών. Η επέκταση της συνεργασίας στο αέριο είναι επίσης αμφίβολη, δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια η Τουρκία έχει διαφοροποιήσει τις ενεργειακές πηγές και επίσης δεδομένης της αγανάκτησης της Τουρκίας για την προσωρινή διακοπή των εξαγωγών ιρανικού φυσικού αερίου τον Ιανουάριο του 2022.

    Συμπερασματικά, η σύνοδος κορυφής στην τεχεράνη αντανακλά μια μερική συρροή συμφερόντων για το Ιράν, τη Ρωσία και την Τουρκία, μαζί με τις συνεχείς διαφωνίες, τα αντικρουόμενα συμφέροντα και τις αμοιβαίες υποψίες. Είναι αμφίβολο εάν οι ηγέτες των τριών χωρών είναι σε θέση να φέρουν εις πέρας τις συμφωνίες που υπέγραψαν κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, και ακόμη πιο αμφίβολο ότι μπορούν να προωθήσουν τη συνεργασία τους στο επίπεδο της εδραίωσης ενός ουσιαστικού αντιδυτικού άξονα που μπορεί να αντιμετωπίσει με επιτυχία της προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σε εγχώριο, περιφερειακό και διεθνώς.  Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Τουρκία. Τα οφέλη που ελπίζει να αποκομίζει από την εξομάλυνση των διαδικασιών με άλλες χώρες στην περιοχή, και ο τρόπος με τον οποίο οι δυτικές χώρες θα απαντήσουν στις απαιτήσεις της για την ασφάλεια, θα επηρεάσει σημαντικά τον βαθμό συνεργασίας με τη Ρωσία και το Ιράν.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.inss.org.il/publication/iran-russia-turkey/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ