Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 15-Ιουν-2022 08:38

    Εξασθενεί το status της Μόσχας ως ενεργειακής υπερδύναμης

    Ευρωπαϊκές διεργασίες για να πειστεί η Γερμανία στο εμπάργκο ρωσικού πετρελαίου
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Maria Shagina

    Ενώ οι δυτικές κυρώσεις στην ενέργεια συνεχίζουν να εφαρμόζονται εναντίον της Μόσχας ως απάντηση στην εισβολή της στην Ουκρανία, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους είναι ξεκάθαρες: το καθεστώς της Ρωσίας ως μια ενεργειακή υπερδύναμη έχει υπονομευθεί και η παραδοσιακή ενεργειακή γέφυρα στην Ευρώπη, η οποία εμφανίστηκε στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και επιβίωσε έκτοτε, έχει διαλυθεί.

    Οι κυρώσεις έχουν αποκόψει τους κύριους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ρωσίας, όπως τις Sberbank, VEB και Gazprombank από τις δυτικές κεφαλαιαγορές, γεγονός που θα τους δυσκολέψει να πραγματοποιήσουν νέες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα της χώρας. Τις εβδομάδες μετά την εισβολή, οι ΗΠΑ και η ΕΕ εκμεταλλεύτηκαν την υψηλή εξάρτηση της Ρωσίας από τη ξένη τεχνολογία, εισάγοντας απαγόρευση εξαγωγής της τεχνολογίας υγροποίησης, βασικού εξοπλισμού για τους τομείς διύλισης και πετροχημικών. Από τον Φεβρουάριο του 2022, οι μεγάλες δυτικές ενεργειακές και πετρελαϊκές επιχειρήσεις έχουν διαγράψει τα assets τους, φοβούμενοι τη ζημιά στη φήμη τους. Η Ευρωπαϊκή ¨Ένωση συμφώνησε στις 30 Μαΐου σε ένα σταδιακό εμπάργκο του ρωσικού πετρελαίου, το οποίο θα επιδεινώσει περαιτέρω τη βιωσιμότητα του κλάδου. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ στα τέλη του τρέχοντος έτους και θα στοχεύει στις θαλάσσιες αποστολές αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου από τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης ασφάλισης στη θαλάσσια ναυτιλία. Αναμένεται να εφαρμοστεί στο 90% των ρωσικών εισαγωγών, που αντιστοιχούν σε 22 δισ. Δολάρια ετησίως σε χαμένα έσοδα για τη Ρωσία.

    Για να αντιμετωπίσει το πληγή από τα δυτικά μέτρα, η Ρωσία πρόκειται να επισπεύσει τη στροφή της στην Ασία για την ανάπτυξη νέων αγορών για τα εμπορεύματα της. Η κυβέρνηση έχει δώσει εντολή στα υπουργεία της να καταρτίσουν ένα σχέδιο για τον επαναπροσδιορισμό των υποδομών -ενεργειακοί αγωγοί, λιμάνια και σιδηρόδρομοι- προς τα ανατολικά. Η Ρωσία μπορεί να είναι σε θέση να βρει νέους αγοραστές αλλά θα είναι αδύνατο να αντισταθμίσει την απώλεια όλων των δυτικών αγορών ενέργειας. Η ανακατεύθυνση των ροών πετρελαίου και αερίου προς την Ασία θα απαιτούσε σημαντικές επενδύσεις και χρόνο για τη δημιουργία νέων υποδομών που ιστορικά προσανατολίζονται προς τη Δύση. Εκτός απο΄τα σημεία συμφόρησης των υποδομών και τις προκλήσεις στα logistics, υπάρχει μια αβεβαιότητα για τη ζήτηση από την Ασία. Η Ινδία έχει αγοράσει ποσά-ρεκόρ ρωσικού αργού σε έκπτωση, αλλά τα διυλιστήρια της είναι ήδη σε πλήρη δυναμικότητα. Η Κίνα αναπληρώνει αθόρυβα τα στρατηγικά της αποθέματα, αλλά το Πεκίνο θα ήταν επιφυλακτικό να εγκαταλείψει την πολιτική διαφοροποίησης και να βασίζεται υπερβολικά στη Ρωσία. Στο πολύ-πολύ, η Ρωσία θα μπορούσε να επαναδρομολογήσει περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών της που προορίζονταν προηγουμένως για την ΕΕ, στην Ασία.

    Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας μειώθηκε 10% τον Απρίλιο σε σχέση με τον Μάρτιο και αναμένεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο -κατά 17% μέχρι το τέλος του 2022. Η παραγωγή φυσικού αερίου αναμένεται επίσης να μειωθεί κατά 5,6% το 2022. Η πτώση της εγχώριας ζήτησης κι οι κυρώσεις που επιβάλλουν μόνοι τους οι διεθνείς αγοραστές, ήταν οι βασικές αιτίες της πτώσης. Οι δυτικοί αγοραστές ψάχνουν για εναλλακτικές ώστε να αντικαταστήσουν το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο, δημιουργώντας ζήτηση για το αργό από τη Δυτική Αφρική και αέριο από τη Μέση Ανατολή και τη Νορβηγία.

    Καθώς εξαντλούνται τα πεδία της Σοβιετικής εποχής, οι μεγάλες επιχειρήσεις ενέργειας της Ρωσίας θα υποχρεωθούν να αναπτύξουν αποθέματα με περισσότερες τεχνικές προκλήσεις. Η απώλεια πρόσβασης σε ξένη τεχνολογία και κεφάλαιο θα αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο για τη Ρωσία ώστε να διατηρήσει, πόσο μάλλον να αυξήσει τους μελλοντικούς όγκους παραγωγής πετρελαίου και αερίου. Η απόσυρση των μεγάλων εταιρειών της ενέργειας θα γίνει έντονα αισθητή, καθώς ήταν οι βασικοί πάροχοι προηγμένης τεχνολογίας και εξωτερικής χρηματοδότησης που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη μη συμβατικών τομέων. Οι προσπάθειες αντικατάστασης των ρωσικών εισαγωγών, που ξεκίνησαν το 2014, απέτυχαν να μετριάσουν αυτήν την εξάρτηση και οι ξένες επιχειρήσεις αντιπροσώπευαν το 50%-60% της ρωσικής αγοράς. Η Novatek, η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός εταιρεία φυσικού αερίου, αισθάνεται ήδη το κλίμα για το project της στην Αρκτική, LNG-2. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την ανάπτυξη του project στο ένα τρίτο της αρχικής δυναμικότητας.

    Μακροπρόθεσμα, η επιρροή της Ρωσίας ως ενεργειακή υπερδύναμη θα εξασθενίσει, καθώς η Μόσχα αποσυνδέεται από τις παραδοσιακές αγορές της. Το σχέδιο της Κομισιόν, γνωστό ως "REPowerEU”, καθορίζει τα βήματα για τον τερματισμό της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έως το 2027 και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης. Η ενεργειακή αποσύνδεση θα ανατρέψει τα θεμέλια των σχέσεων ΕΕ-Ρωσιας που βασίζονται στην ανταλλαγή ρωσικών υδρογονανθράκων και ευρωπαϊκής τεχνολογίας και κεφαλαίου. Η απώλεια της Ευρώπης ως βασικής αγοράς στην οποία κατευθύνονται οι εξαγωγές της, θα σημαίνει ότι το απροσδόκητο κέρδος από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων δεν θα είναι ποτέ το ίδιο. Αυτό θα επηρεάσει τη δομή του κρατικού προϋπολογισμού, ο οποίος σήμερα εξαρτάται κατά 42% από τις πωλήσεις πετρελαίου και αερίου, και θα αλλάξει τον ιστό της ρωσικής οικονομίας.

    Η Ρωσία θα έχει λίγα να προσφέρει καθώς η ΕΕ επιδιώκει την απανανθρακοποίηση. Πριν από την εισβολή, η Ρωσία θεωρούνταν πιθανός προμηθευτής μπλε υδρογόνου. Τώρα οι ελπίδες της Ρωσίας να χτίσουν μια γέφυρα στο μέλλον της Ευρώπης χωρίς ορυκτά καύσιμα, έχουν πεθάνει. Χωρίς πρόσβαση σε ξένη τεχνολογία και κεφάλαια, θα είναι δύσκολο για τη Ρωσία να ξεκινήσει τον δικό της πράσινο μετασχηματισμό.

    Αυτό αφήνει τη Ρωσία στο έλεος της Κίνας. Η Μόσχα θα συναντήσει δυσκολίες να σφυρηλατήσει σημαντικούς ενεργειακούς δεσμούς με άλλες ασιατικές χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, δεδομένου ότι το Τόκιο και η Σεούλ έχουν υιοθετήσει τις δυτικές κυρώσεις. Η Ινδία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βιώσιμο αλλά περιορισμένο αντιστάθμισμα αντί της υπερβολικής εξάρτησης από την Κίνα. Επομένως, φαίνεται ότι η Μόσχα θα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το Πεκίνο, επιδεινώνοντας τις ήδη έντονα ασύμμετρες σχέσεις τους και το Πεκίνο θα αξιοποιήσει την απομόνωση της Μόσχας όπως έκανε το 2014, υπαγορεύοντας τους όρους για ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία, αποκομίζοντας μεγάλα οφέλη και αποφεύγοντας την έκθεση στον κίνδυνο των κυρώσεων.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.iiss.org/blogs/analysis/2022/06/russias-status-as-an-energy-superpower-is-waning

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ