Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Πολύ πριν η "υγεία του εγκεφάλου" γίνει δημοφιλής, ο Ρούντολφ Τάνζι ήδη διαμόρφωνε το επιστημονικό της υπόβαθρο. Ο καθηγητής Νευρολογίας στο Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Υγείας του Εγκεφάλου McCance στο Massachusetts General Hospital, είναι ένας από τους επιστήμονες που ανακάλυψαν τρία βασικά γονίδια της νόσου Αλτσχάιμερ και έχει συμβάλλει καθοριστικά στη σύγχρονη κατανόηση των νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Σήμερα, στα 67 του, ο Τάνζι υποστηρίζει ότι η πνευματική διαύγεια και η καλή γήρανση δεν είναι θέμα τύχης, αλλά αποτέλεσμα καθημερινών επιλογών. Ο ίδιος εφαρμόζει ένα μοντέλο τρόπου ζωής για την υγεία του εγκεφάλου, γνωστό ως SHIELD, το οποίο βασίζεται σε έξι βασικούς πυλώνες: ύπνο, διαχείριση του στρες, κοινωνική επαφή, άσκηση, μάθηση και σωστή διατροφή.

Όπως λέει χαρακτηριστικά, "ο κόσμος σου μπορεί να παραμένει νέος ή να "γεράσει” ανάλογα με την κατάσταση του εγκεφάλου σου" αναφέρει η Washington Post.

1. Ποιοτικός ύπνος

Ο Τάνζι τονίζει ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται 7 έως 8 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ. Κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου, ο εγκέφαλος όχι μόνο εδραιώνει τις μνήμες, αλλά "καθαρίζει" και τις τοξίνες, μεταξύ αυτών και το αμυλοειδές, που συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Ο ίδιος φροντίζει να αποσυνδέεται από οθόνες τουλάχιστον μία ώρα πριν κοιμηθεί και, αν ο ύπνος δεν επαρκέσει, προτείνει σύντομους μεσημεριανούς υπνάκους ως αντιστάθμισμα.

2. Διαχείριση του στρες

Το χρόνιο στρες επιταχύνει τη γνωστική φθορά, κυρίως λόγω της αυξημένης κορτιζόλης, την οποία ο Τάνζι χαρακτηρίζει "τοξική για τον εγκέφαλο". Για την αντιμετώπισή του προτείνει τον διαλογισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμμονή στο παρελθόν ή το άγχος για το μέλλον στερούν από τον εγκέφαλο την καθαρότητα και τη δημιουργικότητά του.

3. Κοινωνική ζωή

Η κοινωνική απομόνωση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών νοσημάτων. Ο εγκέφαλος, όπως επισημαίνει ο Τάνζι, χρειάζεται ουσιαστική επαφή με ανθρώπους, αρκεί να πρόκειται για σχέσεις που δεν προκαλούν επιπλέον πίεση. Ακόμη και η επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ή μηνυμάτων μπορεί να έχει θετική επίδραση.

4. Σωματική άσκηση

Η τακτική φυσική δραστηριότητα ενισχύει τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο και συμβάλλει στη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, κάθε 1.000 βήματα την ημέρα μπορεί να καθυστερήσουν την εμφάνιση του Αλτσχάιμερ έως και ένα έτος. Ο ίδιος εναλλάσσει ποδήλατο και περπάτημα, δίνοντας έμφαση στη συνέπεια και όχι στην ένταση.

5. Διαρκής μάθηση

Η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων δημιουργεί νέες συνάψεις στον εγκέφαλο, ενισχύοντας το λεγόμενο "συναπτικό απόθεμα", που λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στη γνωστική έκπτωση.

Ο Τάνζι παίζει μουσική, γράφει συνθέσεις, διαβάζει βιβλία και παρακολουθεί ντοκιμαντέρ, τονίζοντας ότι η πνευματική ρουτίνα είναι εχθρός της εγκεφαλικής υγείας.

6. Διατροφή φιλική προς τον εγκέφαλο

Καθοριστικό ρόλο παίζει η υγεία του μικροβιώματος του εντέρου. Μια διατροφή τύπου Μεσογειακής δίαιτας, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και φυτικές ίνες, συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και της συσσώρευσης τοξικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο. Ο ίδιος ακολουθεί κυρίως φυτική διατροφή, χωρίς απόλυτες απαγορεύσεις, ενώ αποφεύγει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.