Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 16-Αυγ-2018 11:12

    Η σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

     

    Η κεντρική τράπεζα έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Μεταξύ άλλων ρυθμίζει τη ροή του χρήματος και διαθέτει εργαλεία προκειμένου να κάνει το νόμισμα φθηνότερο ή πιο ισχυρό. Πρόκειται για ένα ισχυρό θεσμικό όργανο του κράτους.

    Η επιρροή των κεντρικών τραπεζών είναι γνωστή και για τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Ως εκ τούτου επιδιώκουν ορισμένες φορές να ασκήσουν επιρροή στις αποφάσεις της. Εάν, για παράδειγμα, μειώσει τα επιτόκια μισό χρόνο πριν τις εκλογές, είναι πιθανό να δώσει ώθηση στην κρατική οικονομία. Ο δανεισμός θα ήταν φθηνότερος, γεγονός που θα διευκόλυνε την αύξηση των δημόσιων δαπανών –ενδεχομένως ως ένα είδος προεκλογικών παροχών που θα ευνοούσαν τους εκάστοτε κυβερνώντες.

    Ένα από τα πιο διαβόητα παραδείγματα τέτοιων πρακτικών καταγράφηκε στη Γερμανία μετά το 1933. Η κεντρική τράπεζα της χώρας είχε βοηθήσει τότε το Τρίτο Ράιχ στην χρηματοδότηση εξοπλισμών και τη χρηματοδότηση του πολέμου. Τέτοιου είδους παρεμβάσεις στο έργο των κεντρικών τραπεζών μπορούν να οδηγήσουν βεβαίως σε ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού –με απλά λόγια σε αύξηση της τιμής των καταναλωτικών ειδών εις βάρος βεβαίως των πολιτών. Επιπλέον η οικονομική ώθηση που επιφέρει η διατήρηση των επιτοκίων σε πολύ χαμηλά επίπεδα, είναι βραχυπρόθεσμη.

    Η περίπτωση της Τουρκίας

    Η περίπτωση της Τουρκίας έχει τις ιδιαιτερότητές της, ωστόσο ένα προβληματικό στοιχείο είναι κοινό: ο καλπάζων πληθωρισμός, ο οποίος κάνει δύσκολη καθότι ακριβότερη τη ζωή των Τούρκων πολιτών. Η Κεντρική Τράπεζας της Τουρκίας θα μπορούσε να προβεί σε διορθωτικές κινήσεις ανεβάζοντας τα επιτόκια, μέτρο που θα έβαζε πιθανότατα και φρένο στη δραματική πτώση της αξίας του εγχώριου νομίσματος. Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν αντιστέκεται σε ένα τέτοιο μέτρο διότι αυτό θα έπληττε την αναπτυξιακή δυναμική της τουρκικής οικονομίας.

    "Ο στόχος της νομισματικής σταθερότητας καταπατείται αυτή την ώρα στην Τουρκία", παρατηρεί ο οικονομολόγος και ειδικός σε ζητήματα κεντρικών τραπεζών Φόλκερ Βίλαντ από το Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης. "Ο Ερντογάν προσπαθεί να δώσει περαιτέρω ώθηση στην οικονομία, ωστόσο αυτό εντείνει τον πληθωρισμό και προκαλεί κατάρρευση του νομίσματος", λέει ο ίδιος.

    Παρόμοια αρνητικά παραδείγματα από το παρελθόν έχουν οδηγήσει σχεδόν το σύνολο των ισχυρότερων κεντρικών τραπεζών του πλανήτη στη διαπίστωση ότι θα πρέπει να διασφαλίζεται η πολιτική ανεξαρτησία της εκάστοτε κεντρικής τράπεζας. Μια από τις θεμελιώδεις προϋποθέσεις προκειμένου να πει η Γερμανία το "ναι" στην οικοδόμηση της Ευρωζώνης ήταν όλα τα κράτη-μέλη να πάψουν να ελέγχουν πολιτικά τις κεντρικές τους τράπεζες. Η ΕΚΤ ήταν το αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών. Κύρια αρμοδιότητά της είναι η διασφάλιση της νομισματικής σταθερότητας –όπως εξάλλου και σχεδόν κάθε ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας στον πλανήτη. Η πλειονότητα των κεντρικών τραπεζών μάλιστα έχει θέσει ως στόχο της τη διατήρηση του πληθωρισμού στα επίπεδα του 2% προκειμένου να εκπληρώνεται το καθήκον της νομισματικής σταθερότητας.

    Η άποψη των επικριτών

    Πάντως υπάρχουν και επικριτές της θεωρητικής αλλά και πραγματικής ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών. Ο όρος να μην ελέγχεται η κεντρική τράπεζα από την πολιτική ηγεσία μπορεί να καταστεί επικίνδυνος εάν η τράπεζα ασκεί κακή νομισματική πολιτική με άκρως αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, τονίζουν, σχολιάζοντας ότι η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών είναι δίκοπο μαχαίρι. Επιπλέον, τίθεται το ερώτημα εάν και κατά πόσο η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών τις εξαιρεί και από κάθε είδος δημοκρατικού ελέγχου. Δεν είναι έτσι, επισημαίνει ο οικονομολόγος Φόλκερ Βίλαντ: "Εφόσον οι κεντρικές τράπεζες παραμένουν εντός των ορίων της εντολής τους, δεν υπάρχει πρόβλημα. Διότι αυτή η εντολή –δηλαδή ο στόχος που καλείται να εξυπηρετήσει η κεντρική τράπεζα- έχει καθοριστεί από το κοινοβούλιο", υπογραμμίζει.

    Παρόλα αυτά ακόμη και μέσα σε ένα τέτοιο εγγυητικό πλαίσιο μπορεί να γεννιούνται υποψίες για αδιαφανείς πρακτικές των κεντρικών τραπεζών. Ένα παράδειγμα είναι η ΕΚΤ, την οποία κατηγορούν –ιδιαίτερα στη Γερμανία- για έμμεση και παράτυπη κρατική χρηματοδότηση μέσω των ευρέων προγραμμάτων αγοράς κρατικών ομολόγων της και των εξαιρετικά χαμηλών βασικών επιτοκίων, τα οποία διευκολύνουν τον κρατικό δανεισμό. Μίσα Έρχαρντ / Άρης Καλτιριμτζής

    Πηγή: Deutsche Welle

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    15:59 27/01

    Απομακρύνεται το σενάριο πρόωρων εκλογών στην Ιταλία

    Ο Ματέο Σαλβίνι δεν κέρδισε την Εμίλια Ρομάνια και οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές δείχνουν να απομακρύνονται. Αυτό είναι το κύριο συμπέρασμα των πολιτικών αναλυτών μετά τις χθεσινές τοπικές εκλογές...

    13:54 27/01

    Ιός και αγορές

    Η εξάπλωση του κοροναϊού στην Κίνα αλλά και η μεταφορά του σε άλλες χώρες επηρέασε ψυχολογικά τις αγορές στα τέλη της περασμένης εβδομάδας.

    13:52 27/01

    Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

    Η διαπραγμάτευση για την χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ΕΕ την επταετία 2021-2027 εισέρχεται στην τελική ευθεία μετά τον απόφαση του Σαρλ Μισέλ να συγκαλέσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις 20...

    11:29 27/01

    Πόσοι Τούρκοι και Σύροι στρατιώτες είναι στη Λιβύη;

    Σύμφωνα με φήμες υπάρχουν και Σύροι μισθοφόροι από την Αφρίν.

    09:52 27/01

    75 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς

    Στο επίκεντρο η καταπολέμηση του αντισημιτισμού.

    09:42 27/01

    Δέκα χρόνια μετά το παγκόσμιο ιστορικό ρεκόρ ανεργίας

    Στις 27 Ιανουαρίου του 2010 η Διεθνής Οργάνωση Eργασίας είχε καταγράψει παγκοσμίως 212 εκατομ. ανέργους, ιστορικό ρεκόρ ως τότε. Ποιά είναι η κατάσταση σήμερα; Ειδικοί εκτιμούν ότι δέκα χρόνια μετά...

    09:11 27/01

    A-quant: Προσφέρεται για μεγάλη μεταβλητότητα στην αγορά συναλλάγματος η εβδομάδα

    Στο επίκεντρο η συνεδρίαση της Fed για τα επιτόκια στις ΗΠΑ την Τετάρτη.

    16:41 26/01

    Βαρόμετρο για την ιταλική κυβέρνηση οι περιφερειακές

    Στις περιφερειακές εκλογές στις επαρχίες Εμίλια Ρομάνια και Καλαβρία πολιτικοί παρατηρητές δεν αποκλείουν εκλογικό "χαστούκι" για τη συγκυβέρνηση Πέντε Αστεριών και κεντροαριστεράς στη Ρώμη....

    09:40 26/01

    Ο νέος "μαύρος κύκνος" των αγορών έχει χρώμα... πράσινο

    H μελέτη της BIS για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.

    13:06 24/01

    ΕΚΤ: Χαμηλός ο αριθμός των πλαστών χαρτονομισμάτων ευρώ το δεύτερο εξάμηνο του 2019

    Η ΕΚΤ τονίζει ότι τα χαρτονομίσματα ευρώ εξακολουθούν να αποτελούν ένα αξιόπιστο και ασφαλές μέσο πληρωμών.

    12:06 24/01

    ΕΚΤ: Χαμηλότερα του στόχου ο πληθωρισμός και το 2022

    Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα διαμορφωθεί χαμηλότερα του στόχου (κοντά αλλά κάτω του 2%) και το 2022, αναφέρει έρευνα οικονομολόγων της ΕΚΤ.

    14:45 23/01

    ΕΚΤ: Αμετάβλητα τα επιτόκια, ξεκινά η αναθεώρηση της στρατηγικής της

    Αμετάβλητα διατήρησε όπως αναμενόταν, τα επιτόκια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενώ διατήρησε την δέσμευσή της για την αγορά ομολόγων 20 δισ. ευρώ σε μηνιαία βάση.

    14:59 21/01

    Συνεργασία κεντρικών τραπεζών για τα ψηφιακά νομίσματα

    Οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες συνεργάζονται για να εξετάσουν τις πιθανότητες έκδοσης δικών τους ψηφιακών νομισμάτων.

    14:49 20/01

    Villeroy: Η ΕΚΤ να ενσωματώσει στην πολιτική της τον κίνδυνο της κλιματικής αλλαγής

    Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει να ενσωματώσει τον κίνδυνο της κλιματικής αλλαγής στους κανόνες δανεισμού της και στα οικονομικά της μοντέλα, και όχι να βγάλει πράσινα ομόλογα στο σύστημα...

    14:20 20/01

    ΕΚΤ: Η επανεξέταση της στρατηγικής της αναμένεται να συζητηθεί στη συνεδρίαση της Πέμπτης

    Τα πέντε βασικά ερωτήματα που θα είναι στο ραντάρ των αγορών.

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων