Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 02-Αυγ-2019 14:18

    Η τραγωδία πίσω από τον θάνατο του βασιλιά του καφέ της Ινδίας

    Η τραγωδία πίσω από τον θάνατο του βασιλιά του καφέ της Ινδίας
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Abram Brown

    Όταν ήταν νεαρός, ο VG Siddhartha δυσκολεύτηκε να βρει το σωστό μονοπάτι για τον εαυτό του. Ίσως στις ένοπλες δυνάμεις; Όχι, οχι -Οι αποτυχημένες εξετάσεις για εισαγωγή στην Εθνική Ακαδημία Άμυνας, της Ινδίας, έβαλαν ταφόπλακα στην ιδέα αυτή. Ίσως στον κοινοτικό ακτιβισμό; "Είχα εντυπωσιαστεί από τις θεωρίες του Karl Marx", θυμόταν ο Siddhartha πριν από λίγα χρόνια, "και πραγματικά πίστευα ότι θα γίνω κομμουνιστής ηγέτης".

    Μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο St. Aloysius στη νότια Ινδία, περιηγήθηκε στην επαρχία έτοιμος να προωθήσει τις ιδέες του Μαρξ, σε μια προσπάθεια καλυτέρευσης της τύχης των φτωχών. Αυτό αποδείχθηκε τόσο ανέφικτο όσο και η στρατιωτική υπηρεσία. Η ύπαιθρος ήταν γεμάτη διαφθορά και νεποτισμό, εμποδίζοντας οποιαδήποτε προοδευτική ατζέντα. "Η Ινδία ήταν τόσο φτωχή που δεν υπήρχε περιθώριο για έναν νέο Ρομπέν των Δασών", δήλωσε ο Siddhartha. "Τότε συνειδητοποίησα ότι αντί να προσπαθώ να αναδιανείμω τον πλούτο, πρέπει να προσπαθήσω να τον δημιουργήσω".

    Και έκανε ακριβώς αυτό, ιδρύοντας τη μεγαλύτερη αλυσίδα καφέ της Ινδίας, την Coffee Day Enterprises, μια επιχείρηση αξίας 572 εκατ. δολαρίων (με περισσότερους από 10.000 εργαζόμενους) που έπεισε μια χώρα η οποία μεγάλωσε με τσάι, να καταναλώνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Αυτό τον έκανε πλούσιο, έναν από τους πλουσιότερους στην Ινδία και, για ένα σύντομο διάστημα μετά την IPO του Coffee Day το 2015, έγινε και δισεκατομμυριούχος. Ο Siddhartha ήρθε να εκπροσωπήσει όλα αυτά που η Ινδία ονειρευόταν να γίνει: ένα σύγχρονο έθνος όπου οι επιχειρηματίες θα μπορούσαν να δημιουργούν νέες ιδέες, αλλάζοντας τη ζωή τους και τις συνθήκες του καθενός που συνδέεται μαζί τους. Αυτή είναι μια ριζοσπαστική ιδέα για ένα έθνος που περιορίζεται από χιλιάδων ετών παλαιές ιδέες περί τάξης, δομής και προσδοκιών. Ο Siddhartha είχε πλήρη επίγνωση αυτού. "Εάν γεννιόμουν 20 χρόνια νωρίτερα, θα είχα σίγουρα αποτύχει" , ανέφερε το 2011.

    Στον θάνατο, ο Siddhartha, το σώμα του οποίου βρέθηκε, το πρωί της Τετάρτης, στον ποταμό Netravati, σε μια κατά τα φαινόμενα αυτοκτονία, θα καταλήξει πιθανότατα να αντιπροσωπεύει μια πιο ζοφερή πραγματικότητα: τα όρια του ινδικού οικονομικού θαύματος, τους περιορισμούς για τη δημιουργία μιας επιχείρησης σε μια αναπτυσσόμενη αγορά, την παρενόχληση από κυβερνητικούς αξιωματούχους.

    Ο Siddhartha μυήθηκε στον καφέ, από νωρίς, καθώς η οικογένεια του πατέρα του ήταν ιδιοκτήτες φυτείας. Αντιστάθηκε στην παράδοση και μετά το κολέγιο, το 1983, πήρε δύο λεωφορεία για να μεταβεί από την ύπαιθρο στη Βομβάη, όπου κατάφερε να κλείσει μια συνάντηση με μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις χρηματιστηριακών εταιρειών της χώρας. (Είχε διαβάσει ότι επένδυσε σε ένα περιοδικό και το βρήκε ενδιαφέρον) Για να είμαστε πιο ακριβείς, ο Siddhartha γοήτευσε τη γραμματέα του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρίας, Mahendra Kampani, και με τη βοήθειά της, εμφανίστηκε μια μέρα στο γραφείο του Kampani.

    "Το πρώτο πράγμα ήταν πως ένιωσα φόβο από τους δύο ανελκυστήρες [στο γραφείο της Βομβάης]. Ποτέ δεν είχα πάρει ασανσέρ στη ζωή μου. Έτσι ανέβηκα τους έξι ορόφους με τα πόδια", περιγράφει ο Siddhartha εκείνη την πρώτη μέρα. Από εκεί έφτασε στο εσωτερικό "ιερό" του Kampani. "Με ρώτησε ποιος ήμουν. Του είπα ότι ήρθα από την Μπανγκαλόρ και ήθελα να δουλέψω γι' αυτόν. Δεν είχα δει ποτέ ένα γραφείο τόσο μεγάλο όσο το δικό του... Είπε ότι θα με έπαιρνε, αλλά δεν είχε ιδέα ποιος ήμουν". 

    Γρήγορα ο Siddhartha αποδείχθηκε φυσικό ταλέντο. "Αν ξεκινούσα με 1.000 δολάρια, έβγαζα 3.000 δολάρια μέχρι το τέλος των συναλλαγών της ημέρας", είπε. Του πήρε μόνο ενάμιση χρόνο για να μάθει τη δουλειά του χρηματιστή και να δημιουργήσει αρκετά κεφάλαια προκειμένου να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση πίσω στην Μπανγκαλόρ. Άρχισε να διοχετεύει τα κέρδη του σε φυτείες καφέ, συγκεντρώνοντας 2.500 στρέμματα μέχρι το 1992.

    Περίπου τότε, η ινδική κυβέρνηση περιόρισε τους κανονισμούς για τους καλλιεργητές καφέ. Πριν, αναγκάζονταν να πουλούν σε έναν κρατικό οίκο εκκαθάρισης για 35 σεντς τη λίβρα, λιγότερο από το ήμισυ από ό,τι θα μπορούσαν να πιάσουν οι κόκκοι καφέ στο εξωτερικό. Καθώς οι κανόνες αποσύρθηκαν, οι τιμές του καφέ άρχισαν να αυξάνονται. Έφτασαν τα 2,20 δολάρια ανά λίβρα το 1994, όταν μια παγωνιά στη Βραζιλία κατέστρεψε την καλλιέργεια της χώρας. Ο Siddhartha πήρε τη σκυτάλη, ικανοποιώντας παραγγελίες για 4.000 τόνους. Η απροσδόκητη έκρηξη άνοιξε τον δρόμο για μια άλλη ιδέα: μια σειρά από καφενεία, βάσει ενός concept που είχε συναντήσει στη Σιγκαπούρη. Το 1994, η αλυσίδα Coffee Day Enterprises άνοιξε τα πρώτα 20 καταστήματά της. Ο Siddhartha "σκεφτόταν και δημιουργούσε συνεχώς, δεν ήταν ποτέ ικανοποιημένος με όσα είχε πετύχει", λέει ο Nandan Nilekani, φίλος και πρώην διευθύνων σύμβουλος της Infosys Technologies, μιας ινδικής συμβουλευτικής εταιρείας.

    Δεδομένου ότι ο Siddhartha είχε αγροκτήματα παραγωγής καφέ, μπορούσε να αποφύγει  πολλούς από τους μεσάζοντες που επιδείνωναν τα έξοδα των ανταγωνιστών του. Έκοβε ακόμα και ξυλεία στα κτήματά του και τη μετέτρεπε σε έπιπλα για τα μαγαζιά του. Τα Coffee Day απογειώθηκαν μόλις πρόσθεσε υπολογιστές με πρόσβαση στο διαδίκτυο, δημιουργώντας μερικά από τα πρώτα ίντερνετ καφέ της Ινδίας. 

    Αυτό που o Siddhartha αγάπησε περισσότερο από τον καφέ ήταν (και το γιόρτασε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς 2009 σε ένα Coffee Day) να καταγράφει πώς μπορούσε να βελτιώσει την εξυπηρέτηση και μάλιστα έμπαινε πίσω από τον πάγκο για να δει από πρώτο χέρι πώς οι πελάτες αντιμετώπιζαν τους υπαλλήλους του. "Ήμουν απλά έκπληκτος πόσο αδιάφοροι είναι οι άνθρωποι απέναντι σε αυτούς που τους εξυπηρετούν. Τρεις πλούσιες γυναίκες ήρθαν, παρήγγειλαν τα ροφήματά τους, δεν με κοίταξαν ούτε μια φορά, πλήρωσαν τον λογαριασμό, δεν ασχολήθηκαν καν με το να μου δώσουν φιλοδώρημα, αλλά ακόμα χειρότερα, δεν είπαν ούτε "ευχαριστώ" πριν φύγουν", είπε. "Με συγκλόνισε γιατί ήταν Παραμονή Πρωτοχρονιάς. Νόμιζα ότι οι άνθρωποι θα ήταν καλοί με τους άλλους, επειδή οι ίδιοι ήταν σε μια τέτοια χαρούμενη διάθεση". 

    Η εργατικότητα του έγινε αντιληπτή. Την επόμενη χρονιά, μια ομάδα επενδυτών, συμπεριλαμβανομένης της φημισμένης KKR, επένδυσε 200 εκατ. δολάρια στα Coffee Day για μερίδιο 34%. Τα έσοδα τότε ήταν περίπου 200 εκατ. δολάρια και οι πωλήσεις σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε τέσσερα χρόνια, όταν ο Siddhartha έβαλε την εταιρεία του στο χρηματιστήριο. Το βασίλειό του επεκτάθηκε σε ολόκληρη την Ινδία, σε 1.513 καφέ σε 219 πόλεις. Αλλά για να συνεχίσει να επεκτείνεται, ο Siddhartha εθίστηκε σε κάτι που, όπως φαίνεται, έπαιξε μεγάλο ρόλο στο τέλος της ζωής του: τη χρηματοδότηση του χρέους. Οι συνολικές υποχρεώσεις της Coffee Day εκτοξεύτηκαν από 189 εκατ. δολάρια το 2011 σε 758 εκατ. δολάρια πέρυσι.

    Νωρίτερα φέτος, ο Siddhartha είχε αρχίσει να αναζητά έναν τρόπο απάντησης στις απαιτήσεις ενός διογκούμενου "βουνού" πιστωτών. Δοκίμασε μάταια να μιλήσει με την Coca-Cola για να αγοράσει ένα μερίδιο στην Coffee Day και διερεύνησε άλλες πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, σε μια προσπάθεια να μεγαλώσει τη ροή μετρητών. Σε μια πιο ώριμη οικονομία, θα μπορούσε να έχει εξασφαλίσει διαφορετικά είδη χρηματοδότησης από την αρχή - πιθανώς οι επενδυτές που προσέλκυσε το 2010 τον ώθησαν να φορτώσει το χρέος- ή να έχει την ευκαιρία να δανειστεί με λιγότερο επαχθή επιτόκια. Ποτέ δεν θα μάθουμε τι θα συνέβαινε εάν γινόταν αυτό. Αλλά στις 29 Ιουλίου, ο Siddhartha έκλεισε το κινητό του, ζήτησε από τον οδηγό του να τον μεταφέρει στη γέφυρα Ullal πάνω από τον ποταμό Netravati, βγήκε από το αυτοκίνητο και κανείς δεν τον ξαναείδε ζωντανό.

    Λέγεται ότι ο Siddhartha άφησε πίσω του ένα σημείωμα, περιγράφοντας τη θλίψη που τον οδήγησε στο τραγικό τέλος του. Τόνισε την παρενόχληση από έναν υπάλληλο της εφορίας, γεγονός που προκάλεσε διαμαρτυρίες από τους Ινδούς πολιτικούς ότι η κυβέρνηση δεν έχει κάνει αρκετά για να ενισχύσει επιχειρηματίες όπως ο Siddhartha και να μειώσει τη διαφθορά. Ο Siddhartha ανέφερε επίσης ότι χρειάζεται να δανειστεί ένα μεγάλο ποσό από έναν φίλο για να παραμείνει ζωντανή η επιχείρηση και, βεβαίως, την αυξανόμενη πίεση από τους δανειστές. "Η πρόθεσή μου ήταν ποτέ να μην εξαπατήσω ή να παραπλανήσω κανέναν, έχω αποτύχει ως επιχειρηματίας", γράφει η επιστολή. "Αυτή είναι η ειλικρινής κατάθεσή μου, ελπίζω κάποια μέρα να καταλάβετε, να με συγχωρήσετε".

    Η αυθεντικότητα του αποστολέα δεν έχει επαληθευτεί. Αλλά η κατάληξή της επιστολής είναι σίγουρα πολύ... Siddhartha: έγραφε ότι ελπίζει πως τα περιουσιακά του στοιχεία θα καλύψουν τα χρέη του και ότι, τελικά, η οικογένειά του και η επιχείρησή του "θα μπορέσουν να εξοφλήσουν τους πάντες".

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    Forbes 100+ The Greek List

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Jeff Bezos

    Jeff Bezos

    113,5 δισ. $

    +1.276,6 εκ. $

    Bill Gates

    Bill Gates

    103,5 δισ. $

    +352,6 εκ. $

    Bernard Arnault

    Bernard Arnault

    98,2 δισ. $

    +3.505,9 εκ. $

    Warren Buffett

    Warren Buffett

    78,7 δισ. $

    +468,4 εκ. $

    Mark Zuckerberg

    Mark Zuckerberg

    68,2 δισ. $

    -94,5 εκ. $