Της Ρόης Χάικου 

Αρκετές φορές έχουν διασταυρωθεί οι δρόμοι του ΟΤΕ και της Telenor από το 1997 μέχρι σήμερα. Η Σερβία θα είναι το «τυχερό 13άρι» και αν ναι, για ποιον;

Ο νορβηγικός τηλεπικοινωνιακός όμιλος είναι ιδιαίτερα ενεργός σε αναπτυσσόμενες χώρες, έχοντας αποκτήσει παρουσία από το Μπαγκλαντές και την Ινδία μέχρι τη Ρωσία, ενώ ένα από τα ισχυρά στελέχη του, ο Boris Nemsic, διευθύνων σύμβουλος της θυγατρικής της VimpelCom και γεννημένος στο Σεράγεβο, δείχνει ιδιαίτερη αδυναμία στις βαλκανικές business.

Σε αυτήν την... αδυναμία αποδίδεται κατά μεγάλο βαθμό η απόφαση της Telenor να μπει πιο δυναμικά στη Σερβία, διεκδικώντας -για να καταλήξει ως ο μοναδικός «μνηστήρας»- την δεύτερη άδεια σταθερής τηλεφωνίας της χώρας.

Η Telenor διαθέτει στην γειτονική χώρα κάτι που και ο ΟΤΕ θα ήθελε, όπως είχε κατά το παρελθόν εκφραστεί από τις διοικήσεις του: κινητή τηλεφωνία. Η Telenor Serbia είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος πάροχος κινητής με περισσότερους από 3 εκατ. συνδρομητές και μερίδιο αγοράς της τάξης του 39%. Ο βασικότερος λόγος που επέλεξε να ενισχύσει την παρουσία της στην σερβική αγορά είναι η δυνατότητα για παροχή συνδυαστικών υπηρεσιών.

Αν και αρχικά τέσσερις εταιρείες προμηθεύτηκαν τα τεύχη του διαγωνισμού, τελικά οι Νορβηγοί ήταν αυτοί που κατέθεσαν δεσμευτική προσφορά, το ύψος της οποίας αναμένεται να γίνει γνωστό μέχρι την επόμενη Δευτέρα. Σε περίπτωση που η Telenor λάβει την άδεια, αναμένεται πως θα είναι σε θέση να παρέχει τις υπηρεσίες της σε διάστημα ενός έτους, «σπάζοντας» το μονοπώλιο της Telekom Serbia. Μέχρι τότε, η εταιρεία θα προχωρήσει σε εκμίσθωση των υφιστάμενων υποδομών του κρατικού παρόχου.

Η άδεια, με την οποία θα λειτουργήσει ουσιαστικά ο πρώτος εναλλακτικός πάροχος σταθερής τηλεφωνίας στη Σερβία, θα χορηγηθεί για δέκα έτη, ενώ προβλέπεται και η πιθανότητα παράτασης για άλλα δέκα.

Αν και ο ΟΤΕ ελέγχει μόνο το 20% της Telekom Serbia, το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης της εταιρείας από τη μία και η απελευθέρωση της σταθερής τηλεφωνίας από την άλλη δεν τον αφήνουν αδιάφορο. Αλλά ούτε και την Deutsche Telekom, η οποία ως ο μεγαλύτερος τηλεπικοινωνιακός όμιλος της Ευρώπης, θέλει να ενισχύσει το «χαρτοφυλάκιο» της στα Βαλκάνια.

«Παλιοί γνώριμοι»

Η Telenor έγινε γνωστή στους Έλληνες το 1997, συμμετέχοντας με 26 δισ. δρχ (κάτι περισσότερα από 76 εκατ. ευρώ) και ποσοστό 30% στην δημιουργία της Cosmote. Την ίδια χρονιά, μπήκε και ο ΟΤΕ στην Σερβία.

Το 2000 συμμετείχε στην κοινοπραξία με την Cosmote για την εξαγορά του 85% των μετοχών της αλβανικής κρατικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Albanian Mobile Communications (ΑΜC) αντί 85,6 εκατ. δολαρίων. Η συμφωνία για την εξαγορά υπεγράφη στα Τίρανα παρουσία του τότε διευθύνοντος συμβούλου της Cosmote, Ευάγγελου Μαρτιγόπουλου και του διευθύνοντος συμβούλου της Telenor Hellas, Ivar Sliper.

Η εταιρεία ωστόσο έμεινε στη χώρα μας μόνο 6 χρόνια, πουλώντας σταδιακά το ποσοστό της στην Cosmote. Aφού καρπώθηκε τις πρώτες υπεραξίες μετά την εισαγωγή της εταιρείας στο XA το 2000 (τότε τα έσοδα από την πώληση των μετοχών του ΟΤΕ και της Telenor ανήλθαν σε 123,4 δισ. δρχ. ή 362 εκατ. ευρώ), το 2002 διέθεσε σε θεσμικούς το 9% αποκομίζοντας περίπου 90 δισ. δρχ. ( ή 264 εκατ. ευρώ).

Το 2004 οι Νορβηγοί πούλησαν και το τελευταίο πακέτο τους στην Cosmote αποχωρώντας από την Ελλάδα, ενώ το 2006 εξαγόρασαν την Mobi 063 στην Σερβία, μετονομάζοντάς την σε Telenor Serbia.

Λίγα χρόνια πριν, το 1998 είχαν αποκτήσει μετοχική παρουσία στην Vimpel-Communications, την δεύτερη μεγαλύτερη ρωσική εταιρεία κινητής τηλεφωνίας. Ο βασικός μέτοχος της Vimpel ήταν ο ρωσικός όμιλος πετρελαίου και τηλεπικοινωνιών Alfa Group του μεγιστάνα Michael Friedman.

Έτσι, έμμεσα ΟΤΕ και Telenor συναντήθηκαν ξανά το 2007. Η ρωσική εταιρεία ήταν αυτή που εξαγόρασε την Armentel, την θυγατρική του ΟΤΕ στην Αρμενία, καταβάλλοντας 342 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Τότε η συνολική αξία της επιχείρησης διαμορφώθηκε στα 420 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του εκτιμώμενου καθαρού δανεισμού, των φορολογικών υποχρεώσεων και λοιπών υποχρεώσεων ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ).

Η «Σιβηρική μάχη»

Ο επιχειρηματικός πόλεμος που ξέσπασε πριν από πέντε χρόνια μεταξύ των δύο συνεταίρων με αφορμή την είσοδο τον Νορβηγών στην ουκρανική αγορά, όπου η Alfa Group είχε ήδη παρουσία, οδήγησε σε ανελέητους δικαστικούς αγώνες με αλληλο-προσφυγές από τη Σιβηρία μέχρι την Νέα Υόρκη.

Εντέλει έληξε αισίως πριν από μερικούς μήνες και μετά την παρέμβαση του Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι Telenor και Alfa Group, συμφώνησαν να συγχωνεύσουν τις μονάδες τους Vimpelcom σε Ρωσία και Kyivstar στην Ουκρανία, δημιουργώντας την VimpelCom, έναν γίγαντα με αξία πάνω από 23 δισ. δολάρια και περισσότερους από 85 εκατ. συνδρομητές.

roi.haikou@capital.gr