Του Νίκου Ρουσάνογλου

Σημαντικά πλεονεκτήματα αναμένεται να προσφέρει στον όμιλο Aktor η στρατηγική συμφωνία που αναμένεται να υπογράψει τους επόμενους μήνες με τον γαλλικό όμιλο Suez International. Κύριος λόγος της εν λόγω συμμαχίας είναι η από κοινού διεκδίκηση των συμβάσεων ύψους άνω των 4 δις ευρώ για έργα διαχείρισης υδάτων και αντιμετώπισης του προβλήματος της λειψυδρίας στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Η τεχνογνωσία, η εμπειρία και η οικονομική "ρώμη" της Suez αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες του κοινού σχήματος, που προβλέπεται να δημιουργηθεί το επόμενο διάστημα.

Προς το παρόν και έπειτα από περίπου τρεις μήνες συζητήσεων, οι δύο πλευρές έφτασαν στην υπογραφή ενός Μνημονίου Συνεργασίας (M.O.U), που προβλέπει την αποκλειστική συνεργασία στην ελληνική αγορά στον τομέα των υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων. Όπως τονίζεται, η Suez είναι μια διεθνής εταιρεία που δραστηριοποιείται σε πολλές χώρες, παρέχοντας ένα ολοκληρωμένο φάσμα υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων, που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο του νερού — από την παροχή πόσιμου νερού, έως την επεξεργασία των λυμάτων — με μεγάλη έμφαση στη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την κυκλική οικονομία.

Πηγές της αγοράς επισημαίνουν ότι η επιλογή της συνεργασίας του ομίλου Aktor με την Suez δεν έγινε τυχαία, καθώς ρόλο σε αυτή, πέραν ασφαλώς του μεγέθους και της τεχνογνωσίας της, διαδραμάτισε και η μετοχική της σύνθεση. Συγκεκριμένα, ελέγχεται κατά 40% από τον αμερικανικό όμιλο Blackrock (μέσω της θυγατρικής Global Infrastructure Partners), που αποτελεί τον μεγαλύτερο διαχειριστή κεφαλαίων παγκοσμίως, ενώ ποσοστό 40% διαθέτει επίσης ο όμιλος Meridiam. Το υπόλοιπο 20% ελέγχεται από την Caisse des Dépôts Group.

Το κοινό σχήμα που θα δημιουργηθεί, θα αφορά την Άκτωρ ΑΤΕ, την θυγατρική στον τομέα των έργων υποδομής και θα υπάγεται υπό τον "πυλώνα" του κατασκευαστικού τομέα του ομίλου Aktor. Ουσιαστικά πρόκειται για μια από τις πρώτες κινήσεις στην ελληνική αγορά που σηματοδοτούν κι ένα δείγμα προθέσεων, εν όψει των σημαντικών προοπτικών ανάπτυξης ενός κρίσιμου τομέα υποδομών τα επόμενα χρόνια, που αναμένεται να απορροφήσει σημαντικά κονδύλια τα επόμενα χρόνια.

Μόνο το πρόγραμμα "Ύδωρ 2.0", που βρίσκεται σε εξέλιξη, προβλέπει έργα ύψους 4 δις ευρώ, εκ των οποίων περίπου 1,6 δις ευρώ βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης ή ολοκλήρωσης των διαγωνιστικών διαδικασιών. Επομένως, υπάρχει ακόμα ένα σημαντικό αντικείμενο ύψους 2,5 δις ευρώ.

Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ "τρέχει" ένα πρόγραμμα έργων ύψους 2,1 δις ευρώ για την περίοδο 2024-2033, που περιλαμβάνει όχι μόνο έργα αποχέτευσης, αλλά και το φιλόδοξο έργο του "Ευρύτου", που αποτελεί πλέον και προτεραιότητα, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις με την λειψυδρία στο λεκανοπέδιο. Το έργο προβλέπει την εκτροπή πλεονάζοντος νερού από τους ποταμούς Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη, που θα εμπλουτίζει τον Μόρνο. Ο προϋπολογισμός υπολογίζεται σε 535 εκατ. ευρώ, ενώ το έργο υπολογίζεται ότι θα απομακρύνει το ενδεχόμενο λειψυδρίας στην Αττική για τις επόμενες τρεις δεκαετίες, καθώς θα προσφέρει 250 εκατ. κυβικά νερού ετησίως, καλύπτοντας το τρέχον έλλειμμα.

Το πρόβλημα της λειψυδρίας στην Ελλάδα  

Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, παρά τις έντονες βροχοπτώσεις του τελευταίου τριμήνου, η λειψυδρία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ελλάδα, η οποία θέτει σε δοκιμασία τόσο τα αστικά κέντρα –και, ιδιαίτερα, την Αττική– όσο και την περιφέρεια. Η κλιματική αλλαγή, η μείωση των βροχοπτώσεων, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η υπερκατανάλωση νερού δημιουργούν ένα νέο, πιεστικό περιβάλλον για τους υδατικούς πόρους της χώρας, η οποία κατατάσσεται πλέον στη 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης λειψυδρίας.

Σύμφωνα με μελέτη του World Rescources Institute και έκθεση της Deloitte για τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα, η χώρα μας κατέγραψε υπερδιπλασιασμό των απολήψεων νερού τα τελευταία χρόνια.  Η αύξηση αυτή τροφοδοτείται από απώλειες στα δίκτυα διανομής (εξαιτίας παλαιότητας ή ελλιπούς συντήρησης) με αποτέλεσμα να χάνεται περίπου το 50% του πόσιμου νερού. Παράλληλα, παρατηρείται υπερκατανάλωση αρδευτικού νερού για λόγους αγροτικής παραγωγής. Η Ελλάδα δαπανά τον μεγαλύτερο όγκο νερού ανά εκτάριο στην ΕΕ, με τη γεωργία να απορροφά το 70-80% των πόρων, συχνά μέσω αναποτελεσματικών μεθόδων. Σίγουρα ημαντικό ρόλο παίζει και η μεγάλη αύξηση του τουρισμού, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες και άλλους προορισμούς υψηλού ενδιαφέροντος όπου η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ τη φέρουσα ικανότητα των τοπικών πόρων.

Η δημιουργία και αναβάθμιση φραγμάτων, ταμιευτήρων και έργων ρύθμισης ροής, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό δικτύων ύδρευσης και άρδευσης, αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας. Παράλληλα, η μείωση των απωλειών στα δίκτυα, η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και η αξιοποίηση λύσεων ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης νερού μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στις πιέσεις του μέλλοντος. Η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η λύση δεν έγκειται μόνο στην ανεύρεση νέων πόρων, αλλά στην ορθολογική διαχείριση των υφιστάμενων. Παρά τις σποραδικές βροχοπτώσεις, η απουσία επαρκών έργων ταμίευσης οδηγεί τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού στη θάλασσα.

Η παρουσία του ομίλου Suez στην Ελλάδα

Ασφαλώς, η παρουσία του ομίλου Suez International στην Ελλάδα δεν είναι κάτι καινούριο. Ο όμιλος διαθέτει επί χρόνια μειοψηφικό ποσοστό 5,5% στην ΕΥΑΘ, ενώ πιο πρόσφατα, την περίοδο 2018-2021, επιχείρησε, σε κοινοπραξία και στρατηγική συνεργασία με τον όμιλο Intrakat (την περίοδο ελέγχου του ομίλου από την οικογένεια Κόκκαλη), να αναλάβει έργα, όπως η διαχείριση της Ψυττάλειας. Πρόκειται για έναν διαγωνισμό, ο οποίος μέχρι να ανατεθεί το 2022, είχε περάσει από "χίλια κύματα" με εκατέρωθεν προσφυγές και διαμαρτυρίες των εμπλεκομένων. Το έργο τελικά ανατέθηκε στην κοινοπραξία Άκτωρ ΑΤΕ-Άβαξ-ΕΡΓΟΤΕΜ. Ασφαλώς, έκτοτε η Άκτωρ πωλήθηκε από τον όμιλο Ελλάκτωρ και εντάχθηκε υπό την "ομπρέλα" του ομίλου Aktor (πρώην Intrakat). Παράλληλα, η Suez είχε εμφανιστεί ως ενδιαφερόμενος και για την απόκτηση ποσοστού στην ΕΥΔΑΠ, εφόσον προχωρούσε η σχετική ιδιωτικοποίηση, κάτι που τελικά δεν συνέβη.

Με παρουσία σε 40 χώρες και μια ομάδα 40.000 εξειδικευμένων εργαζομένων, η SUEZ αποτελεί έναν οικονομικό και τεχνολογικό κολοσσό με ετήσια έσοδα που ανήλθαν στα 9,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024. Το εύρος των υπηρεσιών της είναι καθοριστικό για την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων πολιτών, καθώς παρέχει πόσιμο νερό σε 68 εκατομμύρια ανθρώπους, εξασφαλίζει υπηρεσίες αποχέτευσης για 44 εκατομμύρια και ανακτά ενέργεια ή πρώτες ύλες από τόνους αποβλήτων σε καθημερινή βάση.

Η SUEZ έχει ταυτίσει το όνομά της με μερικά από τα σημαντικότερα έργα υποδομής στον πλανήτη, όπως η ιστορική κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ, ή οι σύγχρονες μονάδες αφαλάτωσης στη Μελβούρνη και τις εγκαταστάσεις διαχείρισης υδάτων στη Σαγκάη. Σήμερα, η στρατηγική του ομίλου Suez εστιάζει στην ψηφιοποίηση του περιβάλλοντος, με την εγκατάσταση εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών (smart meters) και την αξιοποίηση δεδομένων για την εξοικονόμηση πόρων.