Της Ξανθής Γούναρη

Η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ), γνωστή από τη μπύρα Βεργίνα και το κρύο τσάι tuvunũ, έγινε 30 ετών και ετοιμάζεται να αλλάξει πίστα. Η συνολική δυναμικότητα της εταιρείας με έδρα στη ΒΙΠΕ Κομοτηνής, που ακόμη χαρακτηρίζεται -και είναι- μικροζυθοποιία βάσει του όγκου παραγωγής (200 χιλιάδες εκατόλιτρα), έχει ανέβει πλέον στα 650-700 χιλιάδες εκατόλιτρα.

Πότε όμως θα μπει και επισήμως στο κλαμπ των "μεγάλων";  Κατά τον Δημήτρη Πολιτόπουλο, CEO και αντιπρόεδρο της ΖΜΘ, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν. "Η αγορά της μπύρας ακόμα δεν έχει αλλάξει, έχει γίνει και χειρότερη. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ελέγχει την Αθηναϊκή Ζυθοποιία κατόπιν νέας μας καταγγελίας (σ.σ. έγινε το 2022) για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από το 2014 μέχρι σήμερα" ανέφερε κατά την χθεσινή επίσκεψη δημοσιογράφων στις εγκαταστάσεις της ζυθοποιίας.

Εν τω μεταξύ στην τελική ευθεία μπαίνει η δικαστική διαμάχη της ΖΜΘ με τη Heineken. Η ΖΜΘ διεκδικεί αποζημίωση βάσει της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού του 2015 για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία. Η απόφαση του διοικητικού δικαστηρίου Άμστερνταμ αναμένεται στα τέλη Μαρτίου, με τις αξιώσεις να φθάνουν τα 213 εκατ. ευρώ μαζί με τόκους. Η απόφαση θα είναι πρωτόδικη, με δυνατότητα έφεσης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Δημήτρη Κρις, Business Development Director της εταιρείας, η υπόθεση δημιουργεί ευρωπαϊκό δεδικασμένο, καθώς για πρώτη φορά αναγνωρίζεται σε επίπεδο ΕΕ η δυνατότητα ιδιώτη να διεκδικήσει αποζημίωση μέσω private enforcement βάσει απόφασης εθνικής αρχής ανταγωνισμού.

Πάντως δεν είναι μόνο ο "αθέμιτος ανταγωνισμός" που καθυστερεί το πάτημα του κουμπιού για τη μετάβαση στη μεγάλη κατηγορία, αυτήν των μεγάλων ζυθοποιείων. Όπως ανέφερε ο κύριος Πολιτόπουλος την ώρα που η ΖΜΘ ετοιμαζόταν για το άλμα άλλαξε η νομοθεσία, με αποτέλεσμα η διοίκηση να θέσει το εγχείρημα σε αναμονή. "Μέχρι σήμερα, ακόμη κι αν παίρναμε την απόφαση, δεν μπορούσαμε να προχωρήσουμε, γιατί δεν είχαμε την παραγωγική ικανότητα. Τώρα την έχουμε. Αυτό που απομένει είναι η απόφαση και θα την πάρουμε με 100% ασφάλεια", ανέφερε ο επικεφαλής.

Υπενθυμίζεται ότι με απόφαση του υπουργείου Οικονομικών από το καλοκαίρι του 2024 εάν μικρό ζυθοποιείο ξεπεράσει το όριο της ετήσιας παραγωγής των 200.000 εκατόλιτρων θα επιβαρύνεται από τον πρώτο χρόνο µε τον πλήρη ειδικό φόρο κατανάλωσης, αυτόν που ισχύει για τις μεγάλες ζυθοποιίες. Μέχρι τότε με βάση απόφαση του 2011 προβλεπόταν ότι τα µικρά ζυθοποιεία είχαν το δικαίωµα να συνεχίζουν να υπάγονται στο καθεστώς µειωµένου ειδικού φόρου κατανάλωσης, ακόµη και αν ξεπερνούσαν το όριο των 200.000 εκατόλιτρων, δικαίωµα που μπορούσαν να το διατηρήσουν μέχρι δύο χρόνια.

"Όταν μπήκαμε στην αγορά, υπήρχε μόνο η Heineken και η Amstel. Όταν πας σε μονοπώλιο, και μάλιστα σκληρό, οι πιθανότητες να επιβιώσεις είναι ελάχιστες", ανέφερε χαρακτηριστικά ο κύριος Πολιτόπουλος, προσθέτοντας πως "εμείς έχουμε μάθει να πολεμάμε".

Είσοδος στο εμφιαλωμένο νερό

Την ώρα που η πολύχρονη διαμάχη μεταξύ της ΖΜΘ και του leader της εγχώριας αγοράς μπύρας συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό, η ακριτική ζυθοποιία συνεχίζει το αναπτυξιακό της πλάνο μπαίνοντας και στο εμφιαλωμένο νερό.

Συγκεκριμένα, μέχρι το τέλος Μαρτίου θα κυκλοφορήσει επιτραπέζιο νερό από τη Θράκη υπό το brand tuvunũ μόνο σε γυάλινη συσκευασία το οποίο θα απευθύνεται στο κανάλι του HORECA. "Είναι εξίσου καλό με το νερό πηγής", σημείωσε.

Η εμφιάλωση νερού εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου επενδυτικού προγράμματος της εταιρείας, ύψους 20 εκατ. ευρώ για τη τριετία 2023-2025, το οποίο περιλαμβάνει τη λειτουργία του δεύτερου ζυθοποιείου της, καθώς και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής με νέες γραμμές εμφιάλωσης και ρομποτικά συστήματα logistics με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Νέο εργοστάσιο για αλουμινένια κουτιά

Παράλληλα, το μακροπρόθεσμο σχέδιο της εταιρείας προβλέπει τη δημιουργία ενός εργοστασίου παραγωγής αλουμινένιων κουτιών σε οικοπεδική έκταση απέναντι από τις εγκαταστάσεις της Βεργίνα. Πρόκειται επένδυση 50 εκατ. ευρώ και δημιουργία περισσότερων από 100 νέων θέσεων εργασίας.

Αυτή η επένδυση, που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός δύο ετών, θα καλύψει τις ανάγκες της εταιρείας σε συσκευασία, θα εξυπηρετήσει την εγχώρια αγορά και θα ενισχύσει τις εξαγωγικές δραστηριότητες στα Βαλκάνια. Το νέο εργοστάσιο, με προβλεπόμενη παραγωγική ικανότητα 500 εκατομμύρια αλουμινένια κουτιά ετησίως – με επεκτεινόμενη παραγωγική δυνατότητα 1 δις. ετησίως - , αποτελεί στρατηγική κίνηση που θα καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιομηχανία, προσφέροντας λύσεις υψηλής τεχνολογίας και ανταγωνιστικότητας.

Νέα προϊόντα για τη νέα γενιά

Στο επενδυτικό πλάνο της εταιρείας περιλαμβάνεται και η διεύρυνση του προϊοντικού της χαρτοφυλακίου. Η ανάπτυξη νέων προϊόντων βασίζεται, όπως σημειώθηκε, στην αξιοποίηση ελληνικών πρώτων υλών, από τη βύνη και τα βότανα έως το νερό, ενώ δεν υπάρχει η πρόθεση η εταιρεία να δραστηριοποιηθεί στη λογική των κλασικών αναψυκτικών τύπου cola. Ας σημειωθεί ότι η επένδυση στο τσάι του βουνού έδωσε νέα παραγωγική πνοή στα Πομακοχώρια, δημιουργώντας πρόσθετο εισόδημα και ενισχύοντας τη σύνδεση της βιομηχανικής δραστηριότητας με την πρωτογενή παραγωγή.

Από το τέλος του 2025, το brand tuvunũ πρόσθεσε δύο νέους κωδικούς, τσάι του βουνού με μέλι και λεμόνι και το ανθρακούχο νερό με λεμόνι και yuzu, με δυναμική τοποθέτηση στο σούπερ μάρκετ. Η οικογένεια προϊόντων tuvunũ και οι non-alcohol μπύρες θα αποτελέσουν την αιχμή της ΖΜΘ σε παραγωγή και εξαγωγές, όπως εξήγησε ο Δημήτρης Κρις, καθώς οι καταναλωτές του μέλλοντος (Gen Ζ και Alpha) θεωρούν πρώτη επιλογή τα beverages χωρίς αλκοόλ.

Πωλήσεις 30 εκατ. ευρώ

Το 2025 για τη ΖΜΘ έκλεισε με πωλήσεις 30 εκατ. ευρώ και EBITDA 5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μεγέθη ελαφρώς μειωμένα έναντι του 2024 όταν η εταιρεία είχε παρουσιάσει καθαρά έσοδα 31,25 εκατ. ευρώ και EBITDA στα 5,68 εκατ. ευρώ.

Το ποσοστό των εξαγωγικών πωλήσεων της εταιρείας κυμαίνεται μεταξύ 4% και 5% επί των συνολικών πωλήσεων με τα σήματα Βεργίνα και Tuvunũ να "ταξιδεύουν" σε διεθνείς αγορές, όπως ΗΠΑ, Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία και Κύπρο.

Παράλληλα, η ΖΜΘ, με δικό της βυνοποιείο όπου χρησιμοποιείται 100% ελληνικό κριθάρι συμβολαιακής γεωργίας (30.000 στρέμματα από 1.500 αγρότες), εξάγει και το 40% της παραγόμενης βύνης (19 τύπων) σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Τουρκία, Αλβανία. Για ίδια χρήση προορίζεται το 33% της βύνης, ενώ το 27% μεταπωλείται στις 79 μικροζυθοποιίες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας.