Της Ξανθής Γούναρη

Ένα νέο format καταστημάτων μικρότερων σε μέγεθος, το οποίο θα δοκιμαστεί αρχικά στον Καναδά, ετοιμάζει η Jumbo σε μια εποχή που κατά τον Απόστολο Βακάκη η εταιρεία πρέπει να πατήσει το γκάζι της ανάπτυξης του δικτύου, όχι όμως αγοράζοντας ακριβά, μην αποκλείοντας μάλιστα αυτόνομη είσοδο στην Τουρκία.  

Άλλωστε επιτυχία σύμφωνα με τον επικεφαλής του εισηγμένου ομίλου λιανικής είναι να αγοράζεις φθηνότερα όχι να πουλάς φθηνότερα, χαρακτηρίζοντας "τρίχες" τον ανταγωνισμό από την ολλανδική non-food εκπτωτική αλυσίδα Action που ήδη έχει εισέλθει στη ρουμανική αγορά και προτίθεται να επεκταθεί περαιτέρω στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ένα στοιχείο που φέρεται να βάρυνε στην πρόσφατη απόφαση της Citi να υποβαθμίσει τη μετοχή και να μειώσει την τιμή-στόχο της εταιρείας.

"Μιλάμε για 8 μαγαζιά των 500-1.000 μέτρων σε μία αγορά 20 εκατ. ανθρώπων. Δεν αξίζει τον κόπο να ασχολείται κανείς με αυτά. Τρίχες! Ο ανταγωνισμός δεν μας πειράζει. Ίσα ίσα μας προσγειώνει και μας κάνει να γίνουμε καλύτεροι. Εάν δεν γίνουμε, θα μας φάνε", σημείωσε ο κύριος Βακάκης απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα των μετόχων στο περιθώριο της χθεσινής έκτακτης γενικής συνέλευσης για την έγκριση του έκτακτου μερίσματος 0,50 ευρώ ανά μετοχή (.

Και για να θέσει στις πραγματικές του διαστάσεις το… beef μεταξύ Jumbo και Action μέσω Citi, ανέφερε ότι η παγκόσμια αγορά λιανικής φθάνει τα 32 τρισεκατομμύρια δολάρια και πιθανόν θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με 5-6% τον χρόνο. "Σε αυτά τα μεγέθη εμείς είμαστε το ένα δεκάκις χιλιοστό. Χέστηκε η Φατμέ στο γενί τζαμί!", είπε σκωπτικά, τονίζοντας ότι η Jumbo δεν ανταγωνίζεται τα μικρά καταστήματα, λειτουργεί σε άλλη κατηγορία.

Η απάντηση στη Citi

Για την αναφορά της Citi που προέβλεψε πως σε 10 χρόνια οι ανταγωνιστές θα έχουν συγκεκριμένο αριθμό καταστημάτων, ο Βακάκης σχολίασε: "Ο άνθρωπος έκανε καλή δουλειά, είπε μια γνώμη. Σεβαστή. Όμως είναι στατική, ότι δηλαδή δεν θα αλλάξει τίποτα στη ζωή. Ο ανταγωνισμός και η αγορά θα αλλάξει και εμάς, θα αλλάξει τα πάντα".

Και πρόσθεσε: "Ο αναλυτής είπε πως σε 10 χρόνια θα κάνουν 200 μαγαζιά. Μα μόνο η Jumbo είναι εκεί; Και τι θα κάνει η Jumbo για να απαντήσει; Και πως θα είναι η Ρουμανία;".

"Εμείς μιλάμε με νούμερα. Δεν θέλουμε συναισθήματα. Τελευταία άκουσα ότι δεν είμαστε 'της μόδας'. Και ρωτάω 'τα νούμερα μας δεν είναι καλά;' και μου λένε 'είναι, για το μέλλον μιλάμε'. Δεν σχολιάζω απόψεις, σχολιάζω μόνο νούμερα", τόνισε.

Τα χίλια κύματα της Ρουμανίας

Σε κάθε περίπτωση η Ρουμανία, η οποία συγκυριακά θα παραμείνει η πιο αδύναμη αγορά λόγω της υποτίμησης του νομίσματος, της πρόσφατης ανατίμησης του ΦΠΑ και των νέων οικονομικών μέτρων που λειτουργούν περιοριστικά, συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, με τη Jumbo να σχεδιάζει διπλασιασμό του δικτύου των καταστημάτων της που σήμερα αριθμούν 21 σημεία.

"Είναι μια ενδιαφέρουσα αγορά. Αλλά τώρα περνάει από χίλια κύματα", σημείωσε ο κύριος Βακάκης. "Ο κόσμος τρομάζει! Δεν σταματάει όμως η κατανάλωση. Εγώ τους λέω αυτούς δελφινισμούς", είπε χαρακτηριστικά.

Η πίεση από τις ασιατικές πλατφόρμες

Λέγοντας ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της εταιρείας είναι ο κακός της εαυτός, για τις ασιατικές πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein, που απασχολούν έντονα τη λιανική παγκοσμίως, ο κύριος Βακάκης ήταν ξεκάθαρος: "Εμάς δεν μας ενδιαφέρουν οι στρατηγικές τους. Είχαμε πρόβλημα με τον αθέμιτο ανταγωνισμό", προσθέτοντας: "Κανείς δεν μπορεί να δει το μέλλον. Είτε βάλουν σε αυτά τα μαγαζιά δασμούς ή ρύθμιση θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται διότι είναι φθηνότερος τρόπος εμπορίας ειδών στον καταναλωτή. Όμως στα μεγέθη που μιλάμε είναι άνευ σημασίας. Περισσότερο θα απασχολούν τον Arnault (σ.σ. τον πρόεδρο της LVMH) παρά εμάς!".

Όσο για την πρόσφατη επιβολή δασμού 3 ευρώ από την ΕΕ, ο πρόεδρος της Jumbo ήταν σαφής: "Μην ανησυχείτε το κράτος θα βρει τρόπο να τους τα πάρει. Δεν θα τους αφήσουν να καταστρατηγούν το σύστημα. Θα γίνει τμηματικά.".

Καναδάς και Τουρκία

Σε επίπεδο επενδυτικής στρατηγικής ο Καναδάς αναδεικνύεται ως το πεδίο δοκιμών για τα νέα formats καταστημάτων πόλης της Jumbo που θα μεγαλύτερα από 1.000 τ.μ. αλλά σαφώς μικρότερα από τα υφιστάμενα των 10.000 τ.μ.

Σε αυτό το "πείραμα" θα χρησιμοποιηθούν αδρανείς χώροι σε εμπορικά κέντρα. "Όταν οι αγορές ωριμάζουν και συμβαίνουν τεκτονικές αλλαγές στη λιανική, αρχίζουν τα εμπορικά κέντρα και έχουν κενούς χώρους. Είναι η κατάλληλη στιγμή τότε να μπεις χωρίς να δουλεύεις για τον ιδιοκτήτη των ακινήτων", εξήγησε.

Για την Τουρκία, η στάση είναι πιο επιφυλακτική αλλά δεν αποκλείεται μελλοντικά η είσοδος και μάλιστα όχι μέσω κοινοπραξίας: "Θα πάμε να κερδίσουμε τον πόλεμο. Δεν είναι εύκολο. Και πρέπει και να μας πιέσει η ανάγκη", σημείωσε, ενώ τόνισε ότι απαιτείται πολυετής προετοιμασία - υποδομές, συστήματα, άνθρωποι, φιλοσοφία - για να γίνει κανείς υπερεθνική εταιρεία.

Franchise και η λύση στο δημογραφικό

Αναλύοντας το αναπτυξιακό πλάνο της εταιρείας, το οποίο περιλαμβάνει επενδύσεις όχι μόνο στη Ρουμανία αλλά και σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία, επεσήμανε ότι το franchise είναι το μόνο που δεν πρόκειται να αναπτυχθεί καθώς είναι συμπληρωματικό και τραβάει πόρους από την εταιρεία.

"Το franchise είναι προκριματικό για εμάς, μας αγοράζει έξοδα και χρόνο. Η υπογεννητικότητα στην Ελλάδα αντισταθμίζεται με αυτό τον τρόπο".

Και με το χαρακτηριστικό του χιούμορ πρόσθεσε: "Εάν συνεχίζει η υπογεννητικότητα τότε θα έχουμε πρόβλημα. Κάποιοι θα πρέπει να αφήσουν φιλολογία και να αρχίσουν το σεξ!".

Ο χοντρός με το ταμπούρλο και ο αποπληθωρισμός

Μπροστά σε μια στοίβα μηχανογραφικών καταστάσεων τιμολόγησης και φανερά αδυνατισμένος, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Jumbo περιέγραψε τον εαυτό του ως "ο χοντρός με το ταμπούρλο που δίνει τον ρυθμό στη γαλέρα" μιας και είναι αυτός που δίνει τις τάσεις ως προς τις τιμές, αναφέροντας ότι βλέπει αποπληθωριστικές τάσεις και "θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι".

Αυτό σημαίνει ότι η Jumbo θα κατεβάσει τιμές; "Σίγουρα 100%. Έχουμε τα περιθώρια λόγω αποπληθωρισμού", απάντησε ο κύριος Βακάκης, επισημαίνοντας ότι στην ελληνική αγορά η εταιρεία θα μειώσει τις τιμές στο 90% των προϊόντων της.

"Κατά 51% θα κάνουμε κάτι καλύτερο"

Για το 2026, η εταιρεία εκτιμά αύξηση πωλήσεων 5% και καθαρά κέρδη ομίλου 310-320 εκατ. ευρώ. "Εμείς εδώ κάνουμε προϋπολογισμό. Αυτό δεν είναι αισιόδοξο σενάριο. Είναι συντηρητικό σενάριο", τόνισε.

Ωστόσο εξέφρασε και αισιοδοξία: "Δεν έχει κάτσει η μπίλια, είμαστε σε μεταβατική φάση. Εγώ λέω ότι μάλλον 51% θα κάνουμε κάτι καλύτερο από την πρόβλεψη".

"Είμαστε ικανοποιημένοι όταν μια εταιρεία κάνει 300 εκατ. ευρώ μετά από φόρους κέρδη. Δεν μιλάμε για EBITDA, δεν μιλάμε με δείκτες, μιλάμε για το τι μένει", υπογράμμισε.

Το "ιαπωνικό μοντέλο" και ο ισολογισμός "ατσάλι"

Ο κύριος Βακάκης τονίζοντας ιδιαιτέρως το "ιαπωνικού τύπου" μοντέλο της Jumbo: μηδενικός δανεισμός, 500 εκατ. ευρώ σε μετρητά, ιδιοκτησία στο 70% των σημείων πώλησης (και πάνω από 80% των τετραγωνικών μέτρων), διανομή κερδών με πειθαρχία, αν και δεν θα μπει επιχειρηματικά στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου, υπογράμμισε ότι η Jumbo είναι μια επιχείρηση που για να επιβιώσει πρέπει να αναπτύσσεται.

Ξεκαθαρίζοντας μάλιστα τις προτεραιότητες ανέφερε: Πρώτα ανάπτυξη δικτύου μέσω νέων καταστημάτων, κέντρων διανομής και υποδομών. Δεύτερον, μείωση λειτουργικού κόστους με αγορά ακινήτων που νοικιάζει η εταιρεία, εφόσον προσφέρονται σε ανταγωνιστικές τιμές. Τρίτον - και μόνο τότε - αγορά ιδίων μετοχών.

"Η εταιρεία είναι μερισματική. Είναι αποταμιευτική. Ο κανόνας είναι ότι έχουμε ένα αποτέλεσμα που μοιράζεται: ένα τρίτο σε μέρισμα, ένα τρίτο σε επενδύσεις και ένα τρίτο στο ταμείο", τόνισε, προσθέτοντας ότι παράλληλα η επιχείρηση φροντίζει να έχει πολύ μετρητό γιατί "κανείς δεν ξέρει τι ξημερώνει αύριο". "Δεν θέλω να έχω λιγότερα από το 30% του τζίρου σε μετρητά. Είμαστε όμως πιο κοντά σε 20-25% εφόσον πάμε πιο δυνατά επενδυτικά", ανέφερε, προσθέτοντας ότι αν δεν υπάρξουν επενδυτικές ευκαιρίες, θα γίνει buyback.

Και για να μην υπάρχει αμφιβολία για το ποιος είναι ο στόχος της Jumbo, ο πρόεδρός της ήταν σαφής: "Όποιος θέλει το γρήγορο έχει μεγάλο ρίσκο. Οι μισοί πύραυλοι ανατινάζονται στην εξέδρα και άλλοι μισοί δεν προσγειώνονται", σημείωσε.

"Παίρνεις μια εταιρεία με ισολογισμό 'ατσάλι' που δίνει μέρισμα. Ως εκεί όμως. Δεν υποσχόμαστε και στο μέλλον… μπορεί να συμβεί και καμιά 'Βιολάντα'. Γι' αυτό λέω όσοι επενδύουν σε εμάς: κύριοι όχι όλα τα αυγά σε ένα καλάθι. Εγώ ο ίδιος και δεν εμπιστεύομαι να βάλω όλα τα λεφτά στην εταιρεία. Δεν θέλω να πεθάνω φτωχός.".

"Η απαισιοδοξία είναι χειρότερη από την αισιοδοξία. Αλλά η αισιοδοξία είναι θανατηφόρος ασθένεια", κατέληξε ο Βακάκης, συνοψίζοντας την επιχειρηματική του φιλοσοφία σε μία φράση.

Η έκτακτη γενική συνέλευση, στην οποία συμμετείχαν 948 μέτοχοι με 99,6 εκατ. μετοχών (74,17% των συνολικών δικαιωμάτων ψήφου), ενέκρινε τη διανομή ποσού 67,1 εκατ. ευρώ από μη διανεμηθέντα κέρδη των χρήσεων 2022 και 2023. Η πληρωμή στους δικαιούχους θα ξεκινήσει στις 30 Μαρτίου 2026.