Της Ξανθής Γούναρη

Σε μια συγκυρία όπου ο ελληνικός κλάδος ελαιόλαδου εξακολουθεί να αναζητά μέγεθος, εξωστρέφεια και σταθερό επιχειρηματικό αφήγημα, το δίδυμο Νίκος Καραμούζης – Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος επιχειρεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού μέσω της The Olive Legend Group (TOLG), έναν νέο όμιλο που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2024 και ενοποιεί τρεις μάρκες: Λατζιμάς, LASITIA και Olympian Green.

Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε 10 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 8 εκατ. ευρώ αποτελούν ίδια κεφάλαια που στηρίζουν το αναπτυξιακό σχέδιο, ενώ τα υπόλοιπα 2 εκατ. ευρώ προέρχονται από τραπεζικό δανεισμό. Πλειοψηφικός μέτοχος είναι το fund SMERemediumCap με 87,5%, ενώ ο όμιλος Inspiring Earth του Κωνσταντίνου Αντωνόπουλου συμμετέχει με 12,5% και έχει αναλάβει τη διοίκηση. Πρόεδρος του ομίλου είναι ο Νίκος Καραμούζης, επικεφαλής του επενδυτικού ταμείου SMERemediumCap.

Η εξαγορά των τριών εταιρειών πραγματοποιήθηκε μέσω συνδυασμού αυξήσεων κεφαλαίου και απόκτησης υφιστάμενων μετοχών. Στην Λατζιμάς, οι πρώην ιδιοκτήτες, η οικογένεια Κοτζαμπασάκη, παραμένουν μέτοχοι μειοψηφίας με 18%. Στη LASITIA, το TOLG απέκτησε το 90%, με το υπόλοιπο 10% να ανήκει στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Σητείας, ενώ η Inspiring Earth εισέφερε στον όμιλο το 100% της Olympian Green.

Από την εξυγίανση στο turnaround

Η αφετηρία του εγχειρήματος δεν ήταν εύκολη. "Η Λατζιμάς και η LASITIA ήταν εταιρείες με σοβαρά προβλήματα πριν τη μετοχική μας επένδυση", αναφέρει ο Νίκος Καραμούζης, αποδίδοντας καθοριστικό ρόλο στην Τράπεζα Πειραιώς, τόσο για τη χρηματοδότηση όσο και για την αναδιάρθρωση των δανείων.

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά καμπής. Ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε στα 18 εκατ. ευρώ -στα ίδια επίπεδα με το 2024- με αύξηση όγκου πωλήσεων άνω του 20%, ενώ το EBITDA επέστρεψε σε θετικό έδαφος, στα 1 εκατ. ευρώ, από ζημιές 3 εκατ. ευρώ το 2024, όπως λέει στο Capital ο κύριος Αντωνόπουλος. Πρόκειται για βελτίωση λειτουργικής κερδοφορίας κατά 4 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο, μετατρέποντας το TOLG σε χαρακτηριστικό turnaround story στον κλάδο τροφίμων.

Η κρίση τιμών και η επιστροφή στην κανονικότητα

Η στρατηγική του ομίλου διαμορφώθηκε σε ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον. Την περίοδο 2022-2023, η μεγάλη μείωση παραγωγής στη Μεσόγειο εκτόξευσε τις τιμές ελαιόλαδου έως και 300%, οδηγώντας σε πτώση της παγκόσμιας κατανάλωσης κατά 22%.

"Η φετινή και η επόμενη χρονιά δείχνουν επιστροφή στην κανονικότητα όσον αφορά την παραγωγή, κάτι που μας επιτρέπει να ελέγξουμε καλύτερα τις τιμές", σημειώνει ο Χάρης Κόρδας, Chief Commercial Officer του ομίλου, υπενθυμίζοντας ότι σε βάθος 30ετίας η παγκόσμια κατανάλωση ελαιόλαδου έχει διπλασιαστεί.

Λατζιμάς, LASITIA και Olympian Green: τρία brands, τρεις ρόλοι

Στην εγχώρια αγορά, ο Λατζιμάς αποτελεί την ατμομηχανή ανάπτυξης. Σύμφωνα με στοιχεία της Circana (Νοέμβριος 2025), κατέχει 16,78% μερίδιο όγκου στις επώνυμες μάρκες εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου, από 14,28% το 2024, εδραιώνοντας τη δεύτερη θέση.

Το LASITIA (ΠΟΠ Σητείας) τοποθετείται ξεκάθαρα στο premium segment, ενώ το Olympian Green έχει σχεδιαστεί εξαρχής ως εξαγωγικό brand, με βιολογικά, ΠΟΠ και αρωματισμένα ελαιόλαδα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των διεθνών αγορών.

Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του ελληνικού προϊόντος ενισχύεται από την Κορωνέικη ποικιλία, που αντιστοιχεί στο 60% της εγχώριας παραγωγής. "Είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, με την πίκρα και τη διάρκεια που πρέπει να έχει ένα ποιοτικό ελαιόλαδο", επισημαίνει ο Χάρης Κόρδας.

Καθετοποίηση και ανεκμετάλλευτη δυναμικότητα

Το TOLG διαθέτει δύο παραγωγικές μονάδες, δυναμικότητα άνω των 20.000 τόνων, αποθήκες 5.000 τόνων και άμεση πρόσβαση σε 35.000 ελαιόδεντρα στον βόρειο Μυλοπόταμο. Παρά ταύτα, σήμερα διακινεί περίπου 3.000 τόνους, γεγονός που αποκαλύπτει το εύρος της ανεκμετάλλευτης υποδομής.

Ήδη υλοποιείται επενδυτικό πρόγραμμα 1,2 εκατ. ευρώ για εκσυγχρονισμό εγκαταστάσεων, με στόχο την κλιμάκωση και τη στήριξη της εξαγωγικής στρατηγικής.

Παράλληλα, ο όμιλος αντιμετωπίζει ένα χρόνιο πρόβλημα του κλάδου: τον χαμηλό επαγγελματισμό μερίδας παραγωγών. "Στο εξωτερικό ελέγχουν για ορυκτέλαια και φυτοφάρμακα, κάτι που πολλοί Έλληνες παραγωγοί δεν προσέχουν", σημειώνει ο Κόρδας. Για αυτό, σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης, αναπτύσσεται πρωτόκολλο βιοκαλλιέργειας που θα παρακολουθεί την παραγωγή από το χωράφι μέχρι τη συσκευασία.

Εξαγωγές: Ευρώπη vs υπόλοιπος κόσμος

Οι εξαγωγές αντιστοιχούν στο 40% του τζίρου, με παρουσία σε 27 αγορές. Όπως εξηγεί ο Χάρης Κόρδας, "στην Ευρώπη ανεβαίνει έντονα το private label, ενώ εκτός Ευρώπης –ΗΠΑ, Βραζιλία– το brand έχει πραγματική αξία". Αυτή η διαφοροποίηση καθορίζει και τη στρατηγική του ομίλου.

Το TOLG διαθέτει θυγατρικές σε ΗΠΑ και Βραζιλία, με τοπικές ομάδες. Στις ΗΠΑ έχει εξασφαλίσει είσοδο στα δίκτυα UNFI και KEHE, ενώ στη Βραζιλία χτίζει το Olympian Green ως premium ελληνική μάρκα. Φιλόδοξες βλέψεις έχει ο όμιλος και στην αγορά της Ιαπωνίας. Άλλωστε Αμερική, Βραζιλία και Ιαπωνία είναι οι τρεις μεγαλύτεροι εισαγωγείς του "πράσινου χρυσού".

Ελαιώνες μέχρι στην Αργεντινή: Το επόμενο βήμα της καθετοποίησης

"Η στρατηγική μας εστιάζεται στην καθετοποίηση", αναφέρει στο Capital ο Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, προσθέτοντας ότι οι επενδύσεις δεν τελειώνουν εδώ. "Θα επιδιώξουμε να αποκτήσουμε και ελαιώνες στην Αργεντινή, στην περιοχή Μεντόζα", αποκαλύπτει.

Η επιλογή της Αργεντινής δεν είναι τυχαία και συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη συμφωνία Mercosur. "Το αργεντίνικο λάδι δεν μπορούσε να εισαχθεί στην Ευρώπη για να γίνει blend. Γι' αυτό και χρησιμοποιούσαν τυνησιακό λάδι και ανέπτυξαν την Τυνησία, κυρίως οι Ιταλοί και οι Ισπανοί", εξηγεί ο κ. Αντωνόπουλος. "Το αργεντίνικο λάδι υπόκειτο σε quota, όπως και το τούρκικο. Τώρα, με τη Mercosur, το αργεντίνικο γίνεται ευρωπαϊκό".

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα που μέχρι σήμερα αποτελούσε εμπόδιο. "Μέχρι τώρα, αν έκανες επένδυση στην Αργεντινή, είχες ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα: την εξαγωγή κερδών. Αυτό τώρα, με τη Mercosur, το περιμένουμε να λυθεί. Γιατί διαφορετικά υπάρχει θέμα πώς εξάγεις την κερδοφορία", σημειώνει.

Πίσω από τη στρατηγική επιλογή κρύβεται και ένα αδυσώπητο οικονομικό επιχείρημα που αφορά την αξία της γης. Στην Αργεντινή, στις περιοχές όπου παράγεται ελαιόλαδο, η τιμή της γης ανέρχεται στα 100 δολάρια ανά στρέμμα. Αντίθετα, στην Ελλάδα η μέση τιμή είναι 3.000 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ σε premium περιοχές όπως το Κολυμπάρι φτάνει τα 4.000 ευρώ ανά στρέμμα. "Η παγκοσμιοποίηση, αυτή είναι η αδυσώπητη μορφή της", παρατηρεί ο κ. Αντωνόπουλος.

Το σχέδιο για αγορά ελαιώνων στην Αργεντινή θα προχωρήσει με την ολοκλήρωση και υλοποίηση της συμφωνίας Mercosur, δημιουργώντας για τον όμιλο μια επιπλέον στρατηγική βάση παραγωγής με σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα κόστους.

Επέκταση στην επιτραπέζια ελιά

Παράλληλα, όπως ανέφερε ο κύριος Καραμούζης, ο όμιλος - εφόσον σταθεροποιηθεί, αναπτύξει περαιτέρω τα δίκτυα διανομής και τις σχέσεις με τους παραγωγούς - εξετάζει επέκταση στην επιτραπέζια ελιά, ακόμη και μέσω εξαγοράς, καθώς και ενίσχυση της παρουσίας του ελαιόλαδου "σε περιοχές που σήμερα ο όμιλος δεν είναι δυνατός".

Ωστόσο και παρά το γεγονός ότι ο επικεφαλής της SMERemediumCap, Νίκος Καραμούζης, επενδύει φανατικά στα τρόφιμα φθάνοντας πλέον στις 6 συμμετοχές, δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται - τουλάχιστον ανοιχτά - για τη Μινέρβα Ελαιουργικών Επιχειρήσεων, η οποία οδεύει προς πώληση από τον βασικό μέτοχο, το fund Diorama Investments SICAR S.A. (Diorama I).

Η Μινέρβα, με μερίδιο αγοράς 13,91% το 2025 σύμφωνα με στοιχεία της Circana, θα μπορούσε να αποτελέσει μια ευκαιρία ενοποίησης για έναν όμιλο που πιστεύει στη δημιουργία μεγαλύτερων παικτών. Καθώς φαίνεται, η SMERemediumCap εστιάζει στην ενδογενή ανάπτυξη του TOLG μέσω boutique εταιρειών, καθώς και στη διεθνή επέκταση.

Το όραμα

Η φιλοσοφία Καραμούζη–Αντωνόπουλου συνοψίζεται σε τρεις άξονες: εξαγωγές, brands, μέγεθος. "Η ελληνική αγορά συρρικνώνεται, το μικρό μέγεθος δεν επιτρέπει επενδύσεις και καινοτομία, και το χύμα δεν δημιουργεί αξία", σημειώνει ο Νίκος Καραμούζης. "Χρειάζεται να δημιουργήσουμε μεγαλύτερους παίκτες, στο μοντέλο της Ισπανίας".

Το στοίχημα είναι διπλό: αν η στρατηγική της καθετοποίησης – από τους ελαιώνες της Αργεντινής μέχρι τα ράφια της Βραζιλίας και των ΗΠΑ – μπορεί να αποδώσει, και αν το επώνυμο ελληνικό ελαιόλαδο μπορεί να διεκδικήσει premium τιμές. Η πρώτη χρονιά έδειξε ότι το turnaround είναι εφικτό. Τα επόμενα δύο-τρία χρόνια θα κρίνουν αν ο όμιλος μπορεί να γίνει ένας από τους σύγχρονους "πρωταθλητές".