Της Ξανθής Γούναρη

Τίτλοι τέλους για την οινοποιία Ευάγγελος Τσάνταλης Α.Ε., μια από τις πιο εμβληματικές επιχειρήσεις στην ιστορία του ελληνικού κρασιού, με παρουσία που εκτείνεται σε διάστημα 136 ετών.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης κήρυξε την εταιρεία σε πτώχευση, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκποίηση αμπελώνων, εγκαταστάσεων, αποθεμάτων και εμβληματικών brands.

Η απόφαση ελήφθη την 1η Δεκεμβρίου 2025, δημοσιεύθηκε στις 30 Δεκεμβρίου και καταχωρήθηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) χθες, 12 Ιανουαρίου 2026. Ως χρόνος παύσης πληρωμών ορίστηκε η ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης κατά το έτος 2023, επιβεβαιώνοντας δικαστικά μια οικονομική κατάρρευση που είχε γίνει εμφανής ήδη από το φθινόπωρο εκείνης της χρονιάς.

Η υπόθεση είχε συζητηθεί στο ακροατήριο στις αρχές Ιανουαρίου του 2025, ωστόσο η έκδοση της απόφασης καθυστέρησε σχεδόν έναν χρόνο. Παράγοντες της αγοράς και κύκλοι δυνητικών επενδυτών δεν κρύβουν την ενόχλησή τους, καθώς η καθυστέρηση αυτή συνέβαλε στη σταδιακή απαξίωση εγκαταστάσεων, αποθεμάτων και αμπελώνων, μειώνοντας δραστικά την αξία του ενεργητικού.

Σύνδικος πτώχευσης και εκποίηση του ενεργητικού

Με την ίδια απόφαση, το δικαστήριο διόρισε ως σύνδικο πτώχευσης την "Νικόλαος Δημ. Μαράντος Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε.", με διακριτικό τίτλο NM Asset Management Advisors, εταιρεία με έδρα τον Άλιμο Αττικής, εγγεγραμμένη στο μητρώο διαχειριστών αφερεγγυότητας.

Παράλληλα, διατάχθηκε η εκποίηση του συνόλου του ενεργητικού ή επιμέρους λειτουργικών συνόλων της εταιρείας. Στο προς αξιοποίηση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται κυρίως αμπελώνες και οινοποιητικές εγκαταστάσεις σε πέντε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, που αποτέλεσαν για δεκαετίες τον πυρήνα της παραγωγικής δραστηριότητας της Τσάνταλης.

Οφειλές άνω των 66 εκατ. ευρώ

Τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί στη δικαστική διαδικασία τον Ιανουάριο του 2025 αποτυπώνουν το βάθος της κρίσης. Οι συνολικές υποχρεώσεις της εταιρείας υπερβαίνουν τα 66 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος –περίπου 40 εκατ. ευρώ– να αφορά δανειακές οφειλές προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς, Εθνική Τράπεζα), καθώς και την Attica Bank.

Επιπλέον, η Τσάνταλης οφείλει 6,8 εκατ. ευρώ στον ΕΦΚΑ, 4,5 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο (Εφορία και Τελωνεία), περισσότερα από 2,5 εκατ. ευρώ σε περίπου 100 εργαζομένους για δεδουλευμένα και αποζημιώσεις, ενώ οι υποχρεώσεις προς προμηθευτές ξεπερνούν τα 10 εκατ. ευρώ.

Ηλίας Γεωργιάδης: Υπάρχει ενδιαφέρον, αλλά με νέο τίμημα

Παρά τη δραματική εικόνα, το ενδιαφέρον του Ελληνοσουηδού επιχειρηματία Ηλία Γεωργιάδη, επικεφαλής του ομίλου Ελληνικά Οινοποιεία και της Premia Properties, παραμένει ενεργό. Ωστόσο, η πρόταση που αναμένεται να κατατεθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εκποίησης εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη που είχε υποβληθεί το 2023.

Υπενθυμίζεται ότι το φθινόπωρο του 2023 ο όμιλος Ελληνικά Οινοποιεία είχε καταθέσει δεσμευτική πρόταση ύψους 11 εκατ. ευρώ, η οποία προέβλεπε γενναίο κούρεμα των υποχρεώσεων. Η πρόταση δεν συζητήθηκε καν από τις πιστώτριες τράπεζες, σύμφωνα με την εταιρεία, με αποτέλεσμα η εταιρεία να παραμείνει σε παρατεταμένη αδράνεια.

Στο μεταξύ, οι αμπελώνες της Τσάνταλης είχαν μισθωθεί από την Ελληνικά Οινοποιεία, προκειμένου να διατηρηθούν σε παραγωγική κατάσταση ενόψει ενδεχόμενης εξαγοράς. "Δεν θα πληρώσουμε για ξύδι", είχε δηλώσει σκωπτικά ο Ηλίας Γεωργιάδης, αναφερόμενος στα εκατομμύρια λίτρα κρασιού που αλλοιώθηκαν κατά τη μακρά περίοδο ακινησίας.

Ο όμιλος Ελληνικά Οινοποιεία, στον οποίο συμμετέχουν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο και η οικογένειά του, έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά εξαγορών. Ανάμεσά τους η Σεμέλη Οινοποιητική του Μιχάλη Σάλλα (deal 10,6 εκατ. ευρώ), η ιστορική Μπουτάρη Οινοποιητική, η εταιρεία φυσικού μεταλλικού νερού ΙΟΛΗ, καθώς και στρατηγική συνεργασία με την ΤΕΜΕΣ για την αξιοποίηση των αμπελώνων του Costa Navarino και τη δημιουργία σύγχρονου οινοποιείου.

Απώτερος στόχος είναι η εισαγωγή της holding στο Χρηματιστήριο, όταν επιτευχθεί κρίσιμη μάζα τζίρου και δραστηριοτήτων, με αιχμή τον κλάδο των ποτών και συμπληρωματικό πυλώνα τον οινοτουρισμό.

Η ιστορία της Τσάνταλης

Η οικογένεια Τσάνταλη καλλιεργούσε αμπέλια και οινοποιούσε από το 1890. Ο Ευάγγελος Τσάνταλης (1913-1996), μετέτρεψε τη μικρή οικογενειακή επιχείρηση σε ισχυρό brand. Το πρώτο οινοποιείο άνοιξε στις Σέρρες το 1938, το δεύτερο στη Νάουσα το 1948 και η εξαγωγή κρασιών ξεκίνησε το 1962. Το 1971 η εταιρεία έγινε ανώνυμη με έδρα τον Άγιο Παύλο Χαλκιδικής.

Η εταιρεία ανέπτυξε ιδιόκτητους αμπελώνες σε Χαλκιδική (150 στρέμματα), Άγιο Όρος (700 στρέμματα), Ραψάνη (800 στρέμματα υπό διαχείριση), Μαρώνεια Θράκης (580 στρέμματα) και Νάουσα (200 στρέμματα), με εξαγωγές σε 55 χώρες.

Από το Άγιο Όρος στο Κρεμλίνο

Η ιστορία της Τσάνταλης είναι άρρηκτα δεμένη με το Άγιο Όρος και το Μετόχι της Χρωμίτσας της ρωσικής Μονής Αγίου Παντελεήμονα. Εκεί, το 1969, ο Ευάγγελος Τσάνταλης διέκρινε εγκαταλελειμμένα κλήματα, βάζοντας τις βάσεις για έναν από τους πιο αναγνωρισμένους αμπελώνες της Ευρώπης.

Η πρώτη οινοποίηση το 1975 και η εμπορική επιτυχία της αγιορείτικης τριλογίας σφράγισαν την πορεία της εταιρείας. Η διεθνής ακτινοβολία κορυφώθηκε το 2005 με την επίσκεψη του Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μονή και τη μετέπειτα καθιέρωση της Τσάνταλης ως επίσημου προμηθευτή του Κρεμλίνου. Η ρωσική αγορά, ωστόσο, έκλεισε οριστικά μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, αφαιρώντας έναν κρίσιμο εξαγωγικό πυλώνα.

Η πορεία προς την κατάρρευση

Τα προβλήματα της εταιρείας άρχισαν να γίνονται ορατά μετά την πανδημία του κορονοϊού. Τον Απρίλιο του 2020 υπογράφηκε συμφωνία βασικών όρων αναδιάρθρωσης οφειλών με τις πιστώτριες τράπεζες, που περιλάμβανε την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Ωστόσο, οι συζητήσεις με ενδιαφερόμενους επενδυτές δεν απέδωσαν, με τις τράπεζες να απορρίπτουν προτάσεις που προϋπέθεταν σημαντικό κούρεμα των οφειλών.

Από τον Αύγουστο του 2023 η εταιρεία διέκοψε την παραγωγή της, αδυνατώντας να προχωρήσει σε τρύγο για πρώτη φορά στην ιστορία της. Οι εργαζόμενοι έκαναν επίσχεση εργασίας, ενώ η έλλειψη υλικών συσκευασίας λόγω των οφειλών προς προμηθευτές κατέστησε αδύνατη ακόμη και την εμφιάλωση του υπάρχοντος stock.

Το τέλος μιας εποχής

Η πτώχευση κλείνει οριστικά έναν ιστορικό κύκλο, αφήνοντας πίσω της βαριά χρέη, απαξιωμένο ενεργητικό και δεκάδες χαμένες θέσεις εργασίας. Πλέον, η επόμενη μέρα της Τσάνταλης εξαρτάται από τις κινήσεις του συνδίκου και το αν θα βρεθεί επενδυτής ικανός να διασώσει ένα από τα πιο βαριά ονόματα του ελληνικού κρασιού.