Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 29-Σεπ-2019 16:00

    Thomas Cook: Τι φέρνει η επόμενη ημέρα μετά την κατάρρευση

    Thomas Cook: Τι φέρνει η επόμενη ημέρα μετά την κατάρρευση
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Βασιλικής Κουρλιμπίνη, Αναστασίας Κυριανίδη-Νικολαΐδη

    Σε μια ούτως ή άλλως δύσκολη χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό, με υψηλό ανταγωνισμό για τη διεκδίκηση τουριστικών μεριδίων στην περιοχή της Μεσογείου, εκπτώσεις στις τιμές των πακέτων εξαιτίας της ανόδου της Τουρκίας και του late booking, οριακή διαφοροποίηση σε σύγκριση με πέρσι στον αριθμό των αφίξεων και μάχη για την αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων, η ηχηρή κατάρρευση του ιστορικού και του μεγαλύτερου στη Μεγάλη Βρετανία tour operator και το ντόμινο αντιδράσεων που προκαλεί η χρεοκοπία της Thomas Cook κατάφεραν ένα τεράστιο πλήγμα που θα χρειαστεί χρόνο, τόσο για να γίνει αντιληπτή η πλήρης διάστασή του όσο και για να μετριαστούν οι συνέπειές του.

    Στο φίνις της τουριστικής περιόδου, και ενώ τα ξενοδοχεία ανέμεναν την εξόφληση του Ιουλίου και του Αυγούστου, μήνες με την υψηλότερη τουριστική κίνηση και τις μεγαλύτερες πληρότητες, το "κανόνι" της Thomas Cook δημιουργεί δυσθεώρητη "τρύπα" στην αγορά. Οι πρώτες εκτιμήσεις φορέων του χώρου για τα "φέσια" που αφήνει η χρεοκοπία του βρετανικού οργανισμού κάνουν λόγο για άνοιγμα που μπορεί να φτάσει μέχρι και το μισό δισ. ευρώ. 

    Τα πακέτα που χάνονται

    Με τη συντριπτική πλειονότητα των τουριστών που προέρχονταν από τον συγκεκριμένο tour operator να κάνουν χρήση υπηρεσιών all inclusive, οι απώλειες συνίστανται σε τρία επίπεδα.

    Πρώτον, στα πακέτα που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και, όσον αφορά τουλάχιστον τη βρετανική αγορά, τα οφειλόμενα θεωρείται πως πρέπει να ξεχαστούν από τις επιχειρήσεις.

    Δεύτερον, στις απώλειες από τους τουρίστες που είχαν κλείσει το ταξίδι τους μέχρι και τα τέλη Οκτωβρίου, τα οποία αυτήν τη στιγμή δεν ισχύουν, εκτός κι αν είναι ασφαλισμένα. Σύμφωνα με πληροφορίες του "Κ", υπολογίζεται πως τουλάχιστον 500.000 παραθεριστές αναμενόταν να επισκεφτούν ελληνικούς προορισμούς μέχρι το τέλος της τουριστικής σεζόν.

    Οι αποζημιώσεις, σύμφωνα με τους ξενοδόχους, αφορούν το διάστημα από το κλείσιμο του tour operator μέχρι και να ολοκληρωθούν τα τουριστικά πακέτα στο τέλος Οκτωβρίου. Θα συνεχιστούν εκείνα που έχουν ασφαλιστεί. Τα μη ασφαλισμένα τουριστικά πακέτα θα ακυρωθούν. Σημειώνεται πως η κυβέρνηση εξετάζει την απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής του φόρου διαμονής για συγκεκριμένη χρονική περίοδο για τα ξενοδοχεία της χώρας μας που ζημιώθηκαν από τη χρεοκοπία της Thomas Cook, όπως προέκυψε από την έκτακτη διυπουργική σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομικών.

    Τρίτο και εξίσου σημαντικό, στο μεγάλο κενό που προκύπτει από τις συμφωνίες που είχαν κάνει οι ξενοδόχοι με τον tour operator για τη σεζόν του 2020. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ξενοδόχοι είχαν υπογράψει συμφωνίες επταετούς διάρκειας, προκειμένου να πετύχουν ευνοϊκότερες τιμές ανά διανυκτέρευση.

    Και αυτή, όπως αναφέρουν επιχειρηματίες της αγοράς, είναι η πρώτη εκτίμηση της ζημιάς. Αν προστεθούν οι αναμενόμενες απώλειες σε θέσεις εργασίας, καθώς μονάδες με αποκλειστική εξάρτηση από τον tour operator δεν είναι δεδομένο πως θα καταφέρουν να επιβιώσουν αν δεν εξασφαλίσουν τις κρατήσεις που χάνονται, το πλήγμα στην εφοδιαστική αλυσίδα, σε τουριστικές υπηρεσίες, πρακτορεία, μεταφορές, τοπικές κοινωνίες και τα συνέδρια που δεν θα πραγματοποιηθούν, το κόστος της χρεοκοπίας της Thomas Cook είναι ακόμα μεγαλύτερο. 

    "Συναγερμός" σε Κρήτη και Ρόδο

    Ο οργανισμός είχε σχεδιάσει την παρουσία του στην ελληνική αγορά με βάση το μοντέλο του μαζικού τουρισμού και οι συνεργασίες με τα ξενοδοχεία είχαν κλειστεί στους πιο δημοφιλείς προορισμούς. Ο tour operator λειτουργούσε στην Ελλάδα 48 ξενοδοχειακές μονάδες σε νησιωτική και ηπειρωτική χώρα, υπό οκτώ σημάτων, εκ των οποίων τέσσερα ξενοδοχεία ιδιόκτητα (το Sunwing Kalithea Beach στη Ρόδο, το Sunwing Makrigialos στην Κρήτη, το Sunprime Miramare στην Ιξιά της Ρόδου και το Casa Cook στην Κω), ενώ τα υπόλοιπα με συμφωνία franchise.

    Σε περιοχές σε Ζάκυνθο και Κω, το μεγαλύτερο τμήμα των μονάδων είχαν αποκλειστική συνεργασία. Ανάλογου μεγέθους είναι οι ζημιές που έχουν προκύψει και ακόμη δεν έχουν υπολογιστεί ακριβώς. Επιχειρηματίες αποτιμούν τη ζημιά για τον τουρισμό της Κρήτης στα 100 εκατ. ευρώ. Στην Κω οι απώλειες αγγίζουν τα 20 εκατ. ευρώ. Στη Ζάκυνθο οι ξενοδόχοι κάνουν λόγο για "άνοιγμα" ύψους 50 εκατ. προς τις επιχειρήσεις, όπως και στη Ρόδο.

    Τις προηγούμενες ημέρες ξενοδόχοι κλήθηκαν από το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο της Ελλάδος να δώσουν, ξεχωριστά για κάθε επιχείρηση, πλήρη εικόνα των οφειλών που υφίστανται και των κρατήσεων που έχουν χαθεί. Στελέχη του χώρου εκτιμούν πως σύντομα η εικόνα θα είναι ξεκάθαρη.

    Αναστολή επενδύσεων

    Πρόκειται, άλλωστε, και για προορισμούς όπου η Thomas Cook είχε ανακοινώσει επενδύσεις. Ο tour operator είχε μόνο για φέτος προγραμματίσει επενδύσεις σε ξενοδοχεία ύψους 150 εκατ. ευρώ για την απόκτηση ξενοδοχειακών assets, τη δημιουργία νέων ξενοδοχείων, την ανακαίνιση υφιστάμενων, αλλά και καταθέσεων και λειτουργικών δαπανών, και προγραμμάτιζε να διευρύνει το επενδυτικό του πλάνο και τα μερίδιά του λόγω της σημαντικής ανόδου που κατέγραφε η ταξιδιωτική κίνηση στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Την περυσινή χρονιά ο ταξιδιωτικός οργανισμός έφερε στη χώρα μας σχεδόν 3 εκατομμύρια επισκέπτες.

    Πρόσφατα είχαν αποκτηθεί, μέσω της κοινοπραξίας Thomas Cook Hotel Investments (TCHI), δύο νέα ξενοδοχειακά ακίνητα, το ξενοδοχείο 100 δωματίων Casa Cook στην περιοχή Λάμπη στην Κω, καθώς και παρακείμενο οικόπεδο όπου σχεδιάζεται να κατασκευαστεί ξενοδοχείο Cook's Club 250 δωματίων για να λειτουργήσει το 2020. Παράλληλα, η TCHI υλοποίησε επένδυση 7 εκατ. ευρώ στο Sunwing Kallithea της Ρόδου, το μεγαλύτερο ξενοδοχείο της εταιρείας στην Ελλάδα, για την ανακαίνισή του. Τον Ιούνιο επίσης είχε ανοίξει το Casa Cook Chania, έχοντας προηγηθεί το άνοιγμα του πρώτου ξενοδοχείου της αλυσίδας στη Ρόδο το 2016 και του δεύτερου στην Κω το 2017, ενώ τον Αύγουστο ο tour operator λειτούργησε το όγδοο ξενοδοχείο της αλυσίδας Cook's Club στην πόλη της Ρόδου.

    Χρέος, κλιματική αλλαγή, Brexit και Διαδίκτυο λύγισαν έναν κολοσσό 178 ετών

    Αγγλία, 1841: Ο 33χρονος Thomas Cook είναι ένας άνδρας με σχέδιο και συνείδηση. Θεωρεί ότι οι κακοί δαίμονες του αλκοολισμού έχουν κυριεύσει τη βικτωριανή κοινωνία και η διέξοδος είναι το ταξίδι. Ο Βαπτιστής ιεροκήρυκας διοργανώνει μια εκδρομή με τρένο για περίπου 500 άτομα με προορισμό το Loughborough, όπου εκεί οι συμμετέχοντες θα πάρουν όρκο αποχής από το αλκοόλ. Αυτό το μη κερδοσκοπικό εγχείρημα ήταν η πρώτη δημόσια προβεβλημένη οργανωμένη ομαδική εξόρμηση με τρένο στην ιστορία και οδήγησε στην Thomas Cook & Son, την εταιρεία που διένυσε μια ένδοξη πορεία 178 ετών, μέχρι και την εβδομάδα που μας πέρασε.

    Ο παλαιότερος ταξιδιωτικός οργανισμός στον κόσμο, που είχε φτάσει να έχει 19 εκατομμύρια πελάτες κάθε χρόνο, προσωπικό 21.000 υπαλλήλων σε 16 χώρες και ετήσιες πωλήσεις 9 δισ. στερλινών, κατέρρευσε εν μία νυκτί υπό το βάρος των χρεών, αφού τόσο οι πιστώτριες τράπεζες όσο και η βρετανική κυβέρνηση αρνήθηκαν να του "ρίξουν σωσίβιο".

    "Δεν καταφέραμε να εξασφαλίσουμε μια συμφωνία για να σώσουμε την επιχείρησή μας. Θέλω να ζητήσω συγγνώμη από τους πελάτες μας, αυτούς που βρίσκονται τώρα σε διακοπές μαζί μας αλλά και αυτούς που έχουν σχεδιάσει διακοπές τους επόμενους μήνες", ανακοίνωσε ο CEO, Peter Fankhauser, τις πρώτες πρωινές της 23ης Σεπτεμβρίου. Περίπου 600.000 πελάτες σε όλον τον κόσμο έμειναν "μετέωροι", αφού τα αεροπλάνα της Thomas Cook "καθηλώθηκαν" και οι κρατήσεις αυτομάτως ακυρώθηκαν.

    Η Μ. Βρετανία ξεκίνησε τη μεγαλύτερη επιχείρηση επαναπατρισμού εν καιρώ ειρήνης, αποστέλλοντας αεροπλάνα για να φέρουν πίσω 150.000 Βρετανούς τουρίστες. Η βρετανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας δεσμεύτηκε για τον επαναπατρισμό όλων των πελατών της Thomas Cook σε διάστημα δύο εβδομάδων.

    Τι πήγε στραβά

    Γιατί κατέρρευσε μια εταιρεία με 178 χρόνια ζωής; Η άμεση απάντηση είναι επειδή δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση των 200 εκατ. στερλινών από τις πιστώτριες τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της, ελεγχόμενης από τη βρετανική κυβέρνηση, RBS.

    Αλλά η αλήθεια για τα δεινά του tour operator πηγαίνει πιο μακριά – έπεσε θύμα μιας καταστροφικής συγχώνευσης το 2007, του διογκούμενου χρέους της αλλά και της διαδικτυακής επανάστασης στις κρατήσεις. Αν προστεθεί στο μείγμα και η αβεβαιότητα γύρω από το Brexit, η κατάρρευση του κολοσσού ήταν θέμα χρόνου.

    Τον Μάιο ο όμιλος ανακοίνωσε ζημίες 1,5 δισ. στερλινών, εκ των οποίων ποσό άνω του 1 δισ. αφορούσε την απομείωση από τη συγχώνευση του 2007 με τη My Travel. Το deal υποτίθεται ότι θα δημιουργούσε έναν ευρωπαϊκό γίγαντα που θα εξοικονομούσε κόστος 75 εκατ. στερλινών ετησίως και θα όρθωνε το ανάστημά του στους ανερχόμενους ανταγωνιστές του Διαδικτύου, όπως την Airbnb. Στην πραγματικότητα, η Thomas Cook συγχωνευόταν με μια εταιρεία που είχε εμφανίσει κέρδη μόνο σε ένα από τα προηγούμενα έξι έτη, με αποτέλεσμα η συμφωνία να φορτώσει στον όμιλο έναν τεράστιο όγκο χρέους.

    Ο tour operator είχε επίσης να αντιμετωπίσει ένα κακό κλίμα. Κυριολεκτικά. Το κύμα καύσωνα που σάρωσε την Ευρώπη το 2018 συρρίκνωσε δραματικά τη ζήτηση για πακέτα διακοπών, καθώς οι πελάτες καθυστερούσαν να αποφασίσουν. Εν συνεχεία εξαπλώθηκε η αβεβαιότητα του Brexit, με τους Βρετανούς πελάτες να αναβάλλουν το 2019 τα σχέδια των καλοκαιρινών διακοπών, βλέποντας την αγοραστική δύναμη της στερλίνας να συρρικνώνεται στο εξωτερικό.

    Έχοντας συσσωρεύσει την τελευταία δεκαετία ένα φορτίο χρέους 2,1 δισ. δολαρίων, η εταιρεία χρειαζόταν να διαθέτει τρία εκατομμύρια πακέτα διακοπών ετησίως απλώς και μόνο για να καλύπτει τα έξοδα τόκων. Λίγο μετά την κατάρρευση, ο CEO "ομολόγησε" ότι η εταιρεία είχε "μαύρη τρύπα" 3,1 δισ. στερλινών στον ισολογισμό της.

    Τον ρόλο του σωτήρα έπαιξε, για κάποια έτη τουλάχιστον, η κινεζική Fosun International, εταιρεία που διοικεί ο Guo Guangchand, ένας δισεκατομμυριούχος που πολλοί αποκαλούν "Warren Buffett" της Ασίας. Η Fosun απέκτησε το πρώτο της μερίδιο στην Thomas Cook το 2015, έχοντας πρόθεση να οικοδομήσει έναν παγκόσμιο κολοσσό διακοπών και ψυχαγωγίας, δίπλα στη γαλλική Club Med και στην καναδική Cirque de Soleil, που είχε ήδη στο χαρτοφυλάκιό της.

    Τον Αύγουστο η Thomas Cook ανακοίνωσε τις λεπτομέρειες ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης που περιελάμβανε "ένεση" ρευστότητας 450 εκατ. στερλινών από τη Fosun σε αντάλλαγμα για μερίδιο πλειοψηφίας στον όμιλο –και επιπλέον απαίτηση για διαγραφή χρέους 1,7 δισ. στερλινών από τις τράπεζες. Οι υπόλοιποι μέτοχοι θα έβλεπαν την αξία της επένδυσής τους να εξανεμίζεται. Το αίτημα της τελευταίας στιγμής των τραπεζών για επιπλέον κεφάλαια 200 εκατ. στερλινών, πλέον του πακέτου των 900 εκατ. που είχαν συμφωνηθεί, τορπίλισε τη συμφωνία, η οποία κατέρρευσε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Δεν προκαλεί έκπληξη το ότι αυτό συνέβη στα τέλη Σεπτεμβρίου: όπως οι περισσότεροι tour operators, έτσι και η Thomas Cook απολαμβάνει εισροές εσόδων το πρώτο εξάμηνο του έτους και αντιμετωπίζει έντονες εκροές το φθινόπωρο και τον χειμώνα, όταν πρέπει να πληρωθούν τα αεροπορικά εισιτήρια και τα ξενοδοχεία.

    Το τέλος μιας εποχής

    Οι φωνές υπέρ της κρατικοποίησης της Thomas Cook πλήθυναν τις κρίσιμες ώρες. Οι επικριτές της επιλογής της χρεοκοπίας υποστήριξαν ότι οι πτήσεις επαναπατρισμού και οι αποζημιώσεις θα υπερβούν κατά πολύ τις 200 εκατ. στερλίνες που η Thomas Cook χρειαζόταν για να επιβιώσει. Αλλά η κυβέρνηση αρνήθηκε να παρέμβει, λέγοντας πως το ζήτημα είναι εμπορικό και πως οι καταναλωτές προστατεύονται από το πρόγραμμα ATOL.

    Πόσο πολύ άλλαξαν τα πράγματα σε σχέση με 70 χρόνια πριν. Η Thomas Cook θεωρούνταν τόσο αναπόσπαστο κομμάτι του ιστού της βρετανικής ζωής, που κρατικοποιήθηκε το 1948, όταν ήρθε αντιμέτωπη με τη χρεοκοπία στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρέμεινε σε δημόσια χέρια, ως τμήμα της British Railways, έως το 1972. Αλλά τώρα καταστράφηκε ολοσχερώς από το Διαδίκτυο και τις μεταβαλλόμενες τάσεις, μια διαδικασία που επιτάχυνε το δυσβάσταχτο φορτίο χρέους.

     


     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ