Του Παναγιώτη Στάθη

Κατέπεσε στον Αρειο Πάγο η καταδίκη μιας γυναίκας κατηγορουμένης που δημοσιοποίησε το βίντεο με τον ξυλοδαρμό μαθητριών στο Facebook. Η απόφαση με ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον (973/2025), του ΣΤ’ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, αναιρεί την καταδίκη γυναίκας η οποία είχε αναρτήσει στα social media βίντεο με διαπληκτισμό ανηλίκων έξω από γυμνάσιο. Η απόφαση αυτή θέτει στο μικροσκόπιο τα όρια του Νόμου περί Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (4624/2019) και τον αυστηρό προσδιορισμό του τι συνιστά "σύστημα αρχειοθέτησης".

Όλα αυτά δε σε μια εποχή που καθημερινά τα σόσιαλ μιντια κατακλύζονται από βίντεο που αναρτώνται με περιστατικά βίας κατά ανηλίκων, πολλές φορές από συνομηλίκους τους. Πολλές φορές μάλιστα αυτά περιστατικά βίας έχουν ως αφετηρία αυτή ακριβώς τη λογική, δηλαδή τη δημοσιοποίηση του συμβάντος.  

Το χρονικό της υπόθεσης

Η υπόθεση αφορά περιστατικό του 2016, όταν μια ανήλικη καταγράφηκε εν αγνοία της να διαπληκτίζεται με συμμαθήτριά της στη Γλυφάδα. Το 2017, η κατηγορούμενη γυναίκα απέκτησε πρόσβαση στο υλικό αυτό μέσω κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου και το δημοσίευσε στην προσωπική της σελίδα στο Facebook. Η ανάρτηση προκάλεσε σωρεία δυσμενών σχολίων για την ανήλικη, οδηγώντας την υπόθεση στις δικαστικές αίθουσες με κατηγορούμενη την γυναίκα που το δημοσιευσε.

Το Εφετείο είχε επιβάλει στην κατηγορούμενη ποινή φυλάκισης πέντε μηνών, κρίνοντας ότι η πράξη της συνιστά παράνομη μετάδοση προσωπικών δεδομένων.

Γιατί "έπεσε"

Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η καταδικαστική απόφαση στερούνταν ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, εντοπίζοντας τρία κρίσιμα σημεία:

1. Μεμονωμένο αρχείο ή Σύστημα Αρχειοθέτησης;Το ανώτατο δικαστήριο τόνισε ότι για να στοιχειοθετηθεί το συγκεκριμένο αδίκημα, το υλικό πρέπει να είναι ενταγμένο σε ένα διαρθρωμένο σύστημα αρχειοθέτησης (αρχείο). Το Εφετείο δεν διευκρίνισε αν το βίντεο στο κινητό ήταν μέρος ενός τέτοιου οργανωμένου συστήματος ή απλώς ένα "μεμονωμένο αποθηκευμένο δεδομένο".

2. Ασάφεια στον τρόπο επέμβασης:Δεν προσδιορίστηκαν οι ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες η κατηγορούμενη απέκτησε πρόσβαση στο κινητό τηλέφωνο του τρίτου προσώπου.

3. Αντιφάσεις στο σκεπτικό:Η απόφαση του Εφετείου παρουσίαζε λογικά κενά, καθώς σε ένα σημείο ανέφερε ότι η κατηγορούμενη "παρενέβη" η ίδια στο αρχείο, ενώ σε άλλο σημείο σημείωνε ότι "έλαβε το βίντεο από τρίτο άτομο".

Η νομική ουσία: Η προστασία των προσωπικών δεδομένων είναι ιερή, όμως η ποινική καταδίκη απαιτεί απόλυτη σαφήνεια ως προς το αν η παρέμβαση έγινε σε οργανωμένο αρχείο ή σε μεμονωμένο αρχείο, καθώς ο νόμος 4624/2019 είναι εξαιρετικά συγκεκριμένος στις προϋποθέσεις του.

Μετά την αναίρεση, η υπόθεση παραπέμπεται για νέα εκδίκαση στο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Η νέα δίκη θα κληθεί να απαντήσει στα ερωτήματα που έθεσε ο Άρειος Πάγος σχετικά με τη φύση της αποθήκευσης του βίντεο και τον τρόπο κτήσης του.