Καίριος ο ρόλος της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής βιομηχανίας στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ
Τρίτη, 10-Φεβ-2026 11:55
Καθώς οι Ευρωπαίοι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων συναντώνται στο Βέλγιο για να συζητήσουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, ο ερευνητικά προσανατολισμένος φαρμακευτικός κλάδος της Ευρώπης οφείλει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ατζέντας.
Ο κλάδος αποτελεί σήμερα βασικό μοχλό της βιομηχανικής Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) στην ΕΕ, με ετήσιες επενδύσεις €55 δισ. και εξαγωγές που ανέρχονται σε €320 δισ. Αποτελεί τον μεγαλύτερο συνεισφέροντα στο εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ, υπερβαίνοντας κατά σχεδόν 30% τη συνδυασμένη συμβολή των λοιπών κλάδων. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνονται από πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η ανάπτυξη της βιομηχανικής Ε&Α καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τον κλάδο της υγείας.
Παρά τις προκλήσεις των τελευταίων ετών, ο φαρμακευτικός κλάδος βρίσκεται σε θέση να συμβάλει στην οικοδόμηση μιας ισχυρότερης, ανθεκτικής και υγιούς Ευρώπης. Δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύει την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, ενώ παράλληλα θωρακίζει την Ευρώπη απέναντι σε παγκόσμιες απειλές και συστημικές προκλήσεις δημόσιας υγείας.
Ωστόσο, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Ευρώπη έχει απωλέσει το 25% του παγκόσμιου μεριδίου επενδύσεων σε σχέση με άλλες περιοχές. Οι δαπάνες Ε&Α στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως μεταξύ 2010 και 2022, στις ΗΠΑ η αύξηση ήταν 5,5% και στην Κίνα 20,7%.
Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του Mario Draghi για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ το 2024, οι ταχέως μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές συνθήκες διαμορφώνουν ένα ακόμη πιο απαιτητικό επιχειρηματικό περιβάλλον για τις εταιρείες. Η έκθεση αναγνώρισε τη στρατηγική σημασία του κλάδου, καθώς και το αβέβαιο μέλλον του υπό συνθήκες εντεινόμενου διεθνούς ανταγωνισμού, ωστόσο η πλειονότητα των συστάσεών της παραμένει ανεκπλήρωτη.
Οι ηγέτες της ΕΕ μπορούν να αντιστρέψουν τις τάσεις των τελευταίων δεκαετιών και να διασφαλίσουν ότι η Ευρώπη θα παραμείνει προορισμός πρώτης επιλογής για επενδύσεις στη φαρμακευτική καινοτομία, στις δεξιότητες και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούν το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης, η EFPIA προτείνει Δέκα Δράσεις για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα, την Ασφάλεια και την Ευημερία:
|
Δημιουργία του κατάλληλου οικοσυστήματος για τη στήριξη ενός καίριου ανταγωνιστικού κλάδου της ευρωπαϊκής οικονομίας Ορισμένες από τις πρόσφατα συμφωνηθείσες νομοθεσίες που επηρεάζουν τον καινοτόμο φαρμακευτικό κλάδο διατήρησαν υφιστάμενες ρυθμιστικές δομές δεκαετιών, χάνοντας την ευκαιρία να ενισχύσουν τη διεθνή ανταγωνιστική θέση της Ευρώπης και να διαμορφώσουν ένα ελκυστικό πλαίσιο κινήτρων. Παρά τις θετικές δηλώσεις αναγνώρισης της σημασίας του κλάδου για την ευρωπαϊκή οικονομία, ουσιαστικές βελτιώσεις στο επενδυτικό και ρυθμιστικό περιβάλλον των βιοεπιστημών στην ΕΕ δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί. Από την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας έως το εμπόριο, η ΕΕ διαθέτει πολλαπλούς μοχλούς πολιτικής για τη διαμόρφωση ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για τον καινοτόμο φαρμακευτικό κλάδο. |
Μεταρρύθμιση των εθνικών μηχανισμών πρόσβασης ώστε να αποτιμάται επαρκώς η αξία της καινοτομίας Λόγω της εκτεταμένης εφαρμογής υποχρεωτικών μηχανισμών επιστροφών σε περισσότερα από τα δύο τρίτα των κρατών-μελών, η συμμετοχή της βιομηχανίας στη φαρμακευτική δαπάνη αυξήθηκε σταθερά από 15% σε 22% τα τελευταία χρόνια. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι την τελευταία δεκαετία η καινοτόμος φαρμακευτική βιομηχανία έχει επωμισθεί το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της δαπάνης που συνδέεται με την είσοδο νέων καινοτόμων φαρμάκων στις αγορές της ΕΕ. Η κατάσταση αυτή δεν είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμη. |
|
Οι προτεινόμενες 5 δράσεις 1. Δημιουργία καλύτερου πλαισίου πνευματικής ιδιοκτησίας και κινήτρων. 2. Εκσυγχρονισμός του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου και του πλαισίου κλινικών μελετών ώστε να συμβαδίζουν με την καινοτομία. 3. Εξασφάλιση καλύτερης συνοχής μεταξύ υγειονομικού, περιβαλλοντικού και χημικού ρυθμιστικού πλαισίου. 4. Αύξηση της χρηματοδότησης για την καινοτομία και απλούστευση της πρόσβασης σε αυτήν. 5. Διασφάλιση ότι η εμπορική πολιτική της ΕΕ στηρίζει βασικούς ανταγωνιστικούς κλάδους για την Ευρώπη. |
Επιπλέον 5 δράσεις 1. Επανεκκίνηση του στρατηγικού διαλόγου για τα φάρμακα. 2. Αύξηση της εθνικής καθαρής δημόσιας δαπάνης για τη φαρμακευτική καινοτομία. 3. Ενσωμάτωση όλων των πτυχών της αξίας των καινοτόμων φαρμάκων στις διαδικασίες ΑΤΥ και στους μηχανισμούς τιμολόγησης και αποζημίωσης. 4. Σταδιακή κατάργηση των εθνικών μέτρων περιορισμού κόστους και εφαρμογή της Οδηγίας Διαφάνειας της ΕΕ. 5. Διευκόλυνση των εταιρειών να καθορίζουν ελεύθερα τις τιμές εκκίνησης σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές. |
Η Nathalie Moll, Γενική Διευθύντρια της EFPIA, δήλωσε:
"Όταν Ευρωπαίοι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων συναντηθούν με ηγέτες της βιομηχανίας στην Αμβέρσα αυτή την εβδομάδα, θα ακούσουν ότι πρόκειται για μια στιγμή "τώρα ή ποτέ” για την Ευρώπη, προκειμένου να διασφαλίσει τη βιομηχανική της βάση, να μειώσει την έκθεση σε εξωτερικές εξαρτήσεις και να εγγυηθεί τη συνεχή πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.
Η συμβολή της φαρμακευτικής βιομηχανίας στο εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ είναι καθοριστική και κρίσιμη για το οικονομικό της μέλλον. Ωστόσο, η στρατηγική σημασία του κλάδου συχνά υποεκτιμάται. Απαιτείται άμεση δράση, εάν η Ευρώπη επιθυμεί να αξιοποιήσει πλήρως τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει ο κλάδος ως βασικός πυλώνας του μελλοντικού της οικονομικού μοντέλου."
Σύνδεσμος για τις 10 δράσεις: https://efpia.eu/media/zkhfr3kp/10-actions-for-competitiveness-growth-and-security.pdf