Του Παναγιώτη Στάθη

Σκληρή κριτική, πλήρους αποδόμησης της νέας διάταξης που προσθέτει ένδικο μέσο μεταξύ πρώτου και δευτέρου βαθμού σε υποθέσεις συνεπιμέλειας, και συνδέθηκε με την προσωπική δικαστική διαμάχη της υπουργού Τουρισμού, Όλγας Κεφαλογιάννη, ασκεί ο πρωην υφυπουργός Δικαιοσύνης της πρώτης  κυβέρνησης Μητσοτάκη, και αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου ε.τ Δημ. Κράνης. Ο υψηλού κύρους δικαστής, γνωμοδοτεί δε υπέρ της κατάργησής της, ερχόμενος σε πλήρη ταύτιση με το αίτημα της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος. Η παρέμβασή του, που φιλοξενείται στην ιστοσελίδα της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, αποδομεί τη νέα διάταξη του άρθρου 1536 παρ. 2 ΑΚ, χαρακτηρίζοντάς την "κακότεχνη" και "μη αναγκαία", επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες του νομικού κόσμου για προσβολή των αρχών του Κράτους Δικαίου.

Τα σημεία

Πριν την πλήρη παράθεση της εισήγησής του, τα βασικά συμπεράσματα του έμπειρου δικαστικού λειτουργού αναδεικνύουν δικονομική αστοχία:

• "Μη αναγκαία ρύθμιση": Ο κ. Κράνης ξεκαθαρίζει ότι το υπάρχον πλαίσιο των ασφαλιστικών μέτρων ήταν ήδη επαρκές.
• Νομοτεχνική κακοτεχνία: Επισημαίνει την αδόκιμη και πλεοναστική διατύπωση του νόμου, η οποία προκαλεί δικονομική σύγχυση αντί να επιλύει προβλήματα.
• Παράκαμψη του Δικονομικού Δόγματος: Υπογραμμίζει ότι η δυνατότητα μεταρρύθμισης οριστικών αποφάσεων, ενώ εκκρεμεί η έφεση πλήττει τη σταθερότητα των δικαστικών αποφάσεων.
• Απουσία Ελέγχου: Προειδοποιεί ότι η νέα μεταρρυθμιστική απόφαση είναι πρακτικά ανέκκλητη, καθιστώντας τον δικαστή του πρώτου βαθμού ανέλεγκτο. Χαρακτηριστικά ο κ.Κράνης στο δια ταύτα της εισηγησής του αναφέρει: "Συμπερασματικά, οι παραπάνω θέσεις δεν είναι ασφαλώς στο σύνολό τους αναντίρρητες, αποσκοπούν όμως στην ερμηνευτική προσέγγιση μιας ρύθμισης που δεν καλύπτει και φαίνεται να αγνοεί τις παρεπόμενες συνέπειες που προκαλεί ή είναι αναγκαίο να συνδεθούν μ’ αυτή. Αποδεκτός είναι επομένως ο τυχόν αντίλογος και οι διαφορετικές απόψεις. Σε κάθε περίπτωση, ισχύει η διαπίστωση ότι η νέα ρύθμιση καλείται να αντιμετωπίσει προσωρινά ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας, τα οποία το ίδιο αποτελεσματικά μπορούν να αντιμετωπισθούν με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων στο πλαίσιο προσωρινής ρύθμισης της κατάστασης. Κατ’ αυτή την έννοια, η εισαγωγή της νέας ρύθμισης δεν ήταν οπωσδήποτε αναγκαία, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι παρακάμπτει το δικονομικό δόγμα σε κρίσιμα ζητήματα της οριστικής δικαστικής προστασίας".

Οι δικηγόροι

Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων σε ανακοίνωσή της (26.1.2026) κάνει λόγο για σοβαρή "νομοθετική παθογένεια". Οι δικηγόροι υπογραμμίζουν:

• Κακή νομοθέτηση: Η διάταξη ενσωματώθηκε σε άσχετο νομοσχέδιο (για τον ΟΠΕΚΕΠΕ), κατά παράβαση του άρθρου 75 παρ. 5 του Συντάγματος, χωρίς δημόσια διαβούλευση.
• Περιττός χαρακτήρας του "κατεπείγοντος": Καταγγέλλεται ότι δεν υπήρχε πραγματική ανάγκη για επείγουσα ρύθμιση, καθώς η δικαστική προστασία καλυπτόταν ήδη από τα ασφαλιστικά μέτρα.
• Ανασφάλεια δικαίου: Η Ολομέλεια προειδοποιεί ότι η δυνατότητα μεταρρύθμισης μιας οριστικής απόφασης ενώ εκκρεμεί η έφεση στερείται μεταβατικών διατάξεων.

Το εξώδικο Μάτσα: Η καταγγελία για την "καταπληκτική σύμπτωση"

Στα δεδομένα της υπόθεσης προστίθεται η σφοδρή αντίδραση της πλευράς του πρώην συζύγου της κας Κεφαλογιάννη, Μίνωα Μάτσα, που μέσω εξωδίκου ανέδειξε το παρασκήνιο της νομοθέτησης:

• Χρονική σύμπτωση: Επισημαίνεται ως "καταπληκτική σύμπτωση" το γεγονός ότι η ρύθμιση ψηφίστηκε ελάχιστα εικοσιτετράωρα (19 Δεκεμβρίου 2025) μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης που δεν ήταν ευνοϊκή για την Υπουργό.
• Υπογραφή και χρήση: Καταγγέλλεται ότι η κ. Κεφαλογιάννη, έχοντας προσυπογράψει το νομοσχέδιο ως μέλος της Κυβέρνησης, έκανε άμεσα χρήση του για να επανεκδικάσει την υπόθεση σε πρώτο βαθμό, παρακάμπτοντας τη διαδικασία που εκκρεμούσε ήδη στο Εφετείο.

Η απάντηση της Υπουργού και του Υπουργείου Δικαιοσύνης

Απέναντι στις αιτιάσεις, η Όλγα Κεφαλογιάννη διευκρίνισε ότι ψήφισε τη ρύθμιση μαζί με 179 συναδέλφους της επειδή τη θεωρεί "σωστή και δίκαιη" για την ψυχική ισορροπία των παιδιών της, τονίζοντας ότι η ιδιότητά της δεν της στερεί τα νόμιμα δικαιώματα. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδης υποστήριξε ότι η διάταξη κάλυψε ένα κενό που ίσχυε για όλες τις άλλες αποφάσεις πλην των παιδιών, και ότι η ενσωμάτωσή της ήταν "καθημερινή κοινοβουλευτική πρακτική".