Του Νίκου Κωτσικόπουλου

Εξαιρετική εικόνα έδιναν από την αρχή του έτους οι αποδόσεις των ελληνικών τραπεζικών ομολόγων που υποχωρούσαν στέλνοντας σήμα για φθηνότερα επιτόκια δανεισμού τους προς όφελος των μετόχων και των πελατών τους.

Οι τράπεζες έχουν χτίσει ισχυρά κεφαλαιακά μαξιλάρια το 2025. Έτσι μετά από μία μικρή περίοδο ανάκαμψης των επιτοκίων στις διατραπεζικές αγορές και στις αγορές ομολόγων, οι ελληνικές τράπεζες είδαν τις αποδόσεις των ομολόγων τους να υποχωρούν στο πρώτο δεκαπενθήμερο του 2026, κατά μέσο όρος 15 μονάδων βάσης για τα ομόλογα senior που εκδίδουν. 

Το μέσο "επιτόκιο" (απόδοση) υποχώρησε στο 3% στις 15 Ιανουαρίου σε σχέση με το 3,15% που κατέγραφαν ένα μήνα νωρίτερα. Ας σημειωθεί ότι τα αντίστοιχα ομόλογα senior των τραπεζών της Ευρωζώνης με βαθμολογία BBB είχαν απόδοση 3,10% ακριβότερη από των ελληνικών τραπεζών την ίδια περίοδο. 

Το μεγαλύτερο όφελος για τη χρηματοδότηση των τραπεζών όμως ήρθε από την πτώση της απόδοσης των subordinated τίτλων, όπου τα "επιτόκια" υποχώρησαν κατά μέσο όριο 16 μονάδες βάσης, στο 3,75% από 3,91% στα μέσα Δεκεμβρίου 2025.

Αυτά έχουν  βοηθήσει να υποχωρήσει το μέσο κόστος χρηματοδότησης των ελληνικών σημαντικών κάτω από το 1% ήδη από τα μέσα Ιουνίου 2025 και η τάση σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς διατηρείται και στις πρώτες ημέρες του νέου έτους. 

Μπορεί το 2025 να ήταν έτους μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά μία ποσοστιαία μονάδα, αλλά οι ελληνικές τράπεζες έχουν επιτύχει σημαντική εξοικονόμηση σε κεφάλαια από τόκους. Πρακτικά έχουν ανακτήσει τις απώλειες από έσοδα λόγω μείωσης επιτοκίων, μέσω της μείωσης του κόστους χρηματοδότησης που επιτυγχάνουν.

Αυτό διατηρεί σε υψηλά επίπεδα την κερδοφορία τους, ενώ δίνει τη δυνατότητα ανταγωνισμού στα δάνεια για την προσέλκυση πελατών με ελκυστικές τιμολογήσεις στα δάνεια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αποδόσεις ομολόγων των τραπεζών υποχώρησαν σε 12 μήνες 32 μονάδες βάσης για τα senior ομόλογα και 102 μονάδες βάσης στα subordinated ομόλογα από τον Ιανουάριο 2025. 

Σημαντικό ρόλο σε αυτό έχουν παίξει οι αξιολογήσεις των ξένων οίκων, τόσο για το χρέος του δημοσίου, όσο και για τις ίδιες τις τράπεζες. Το 2024 και το 2025, ένα μπαράζ αναβαθμίσεων στις αξιολογήσεις των ελληνικών σημαντικών τραπεζών άλλαξε την εικόνα τους για τους διεθνείς επενδυτές. Οι διαδοχικές αναβαθμίσεις (S&P τον Ιανουάριο, Moody's τον Μάρτιο και τον Οκτώβριο, Fitch τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο και Morningstar DBRS τον Μάρτιο και τον Απρίλιο), έδωσαν σήμα εισόδου στους επενδυτές. 

Σε αυτό το επίπεδο οι ελληνικές τράπεζες φαίνεται ότι έχουν απεξαρτηθεί όχι μόνον από τον δανεισμό της ΕΚΤ τον οποίο πρακτικά μηδένισαν, αλλά επίσης και από τη βοήθεια της διατραπεζικής αγοράς, στην οποία το τρίτο τρίμηνο του 2025 κατέφυγαν λιγότερο από ότι τα δύο προηγούμενα τρίμηνα. Συνολικά, οι καταθέσεις (νοικοκυριών και επιχειρήσεων) σε ποσοστό μεγαλύτερο του 85% αποτελούν τη βασική χρηματοδότησή τους, και είναι το μεγαλύτερο ποσοστό υποστήριξης από καταθέσεις για τις τράπεζες στην πορεία των τελευταίων 6 ετών.