Του Παναγιώτη Στάθη

"Φρένο" στην πρακτική των δήμων να διεκδικούν οφειλές δεκαετιών βάζει η υπ’ αριθμόν 12464/2025 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθήνας. Το δικαστήριο ακύρωσε χρηματικό κατάλογο του Δήμου Αθηναίων, κρίνοντας ότι η πρόβλεψη για 20ετή παραγραφή των δημοτικών τελών είναι αντισυνταγματική, καθώς παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και αφήνει τους πολίτες εκτεθειμένους για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η υπόθεση αφορούσε γιατρό, στον οποίο ο Δήμος Αθηναίων βεβαίωσε το 2019 οφειλές ύψους 3.596,88 ευρώ για τέλη καθαριότητας και φωτισμού της περιόδου 2010-2013. Ο πολίτης έλαβε γνώση της οφειλής μόλις το 2023 και προσέφυγε στη δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι το δικαίωμα του Δήμου να εισπράξει τα ποσά αυτά είχε πλέον παραγραφεί.

Το δικαστήριο, εξετάζοντας την ουσία της υπόθεσης, δικαίωσε τον προσφεύγοντα με ένα σκεπτικό που δημιουργεί σημαντικό δεδικασμένο για χιλιάδες οφειλέτες.

Συγκεκριμένα, έκρινε ότι:

• Η 20ετία είναι υπέρμετρη: Η 20ετής προθεσμία παραγραφής που θέσπισε ο νόμος το 2014 αντίκειται στο άρθρο 25 του Συντάγματος. Ένας τόσο μακρός χρόνος υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο, ενθαρρύνει την απραξία των δημοτικών υπηρεσιών και καθιστά αδύνατη την άμυνα του πολίτη μετά από τόσα έτη.
• Όχι στην αναδρομική ισχύ: Οι διατάξεις για επιμήκυνση της παραγραφής δεν μπορούν να εφαρμόζονται αναδρομικά για οφειλές ετών που είχαν ήδη γεννηθεί, καθώς αυτό πλήττει την αρχή της ασφάλειας του δικαίου.
• Ισχύει η πενταετία: Για τις οφειλές των ετών 2010-2012, η παραγραφή είχε ήδη συμπληρωθεί βάσει της ισχύουσας πενταετούς αποσβεστικής προθεσμίας.

Παρά το γεγονός ότι το δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό του γιατρού ότι δεν χρησιμοποιούσε ο ίδιος το ακίνητο -υπενθυμίζοντας ότι ο υπόχρεος πρέπει να δηλώνει επίσημα την αλλαγή χρήστη- η ουσία της απόφασης εστιάζει στην προστασία της εμπιστοσύνης του διοικουμένου. Η απόφαση υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές εκκρεμότητες πρέπει να εκκαθαρίζονται σε εύλογο χρόνο, ώστε να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας και η δυνατότητα των πολιτών να προγραμματίζουν τις υποχρεώσεις τους.

Με την απόφαση ακυρώθηκαν τόσο η εγγραφή στον χρηματικό κατάλογο όσο και η πράξη ταμειακής βεβαίωσης του Δήμου Αθηναίων, ενώ διατάχθηκε η επιστροφή των παραβόλων στον προσφεύγοντα.