Του Παναγιώτη Στάθη

Μια ευκαιρία για επιτάχυνση, πραγματική και όχι μόνο εξαγγελθείσα, στη Δικαιοσύνη δίνει ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, με τις νέες διατάξεις να καθιστούν υποχρεωτικό τον προσδιορισμό της δικασίμου μιας αγωγής στα πολιτικά δικαστήρια εντός 210 ημέρων. Αν αναλογιστεί κανείς πως το προηγούμενο  διάστημα που απαιτούνταν κάτι τέτοιο έφτανε τις 1.315 μέρες, αντιλαμβάνεται πως η διαφορά είναι χαώδης. Και το ερώτημα είναι πώς θα γίνει αυτό, προκαλώντας μάλιστα και πολιτική αντιπαράθεση για το θεμα.

Συγκεκριμένα, στο νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λέγοντας πως τα χρόνια αναμονής τελειώνουν. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι πλέον καθίσταται υποχρεωτικός ο ορισμός δικασίμου κάθε υπόθεσης το αργότερο σε 210 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής, δηλαδή 7 μήνες και έως 10 μήνες αν πρόκειται για κατοίκους εξωτερικού.

"Για να συγκρίνουμε με ό,τι συνέβαινε έως 31/12/2025, οι υποθέσεις στην τακτική δικαιοσύνη είχαν δικάσιμο σε 1.170 έως 1.315 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής. Μιλάμε για χρόνια αναμονής. Αυτά τελειώνουν", καταλήγει ο Κ. Μητσοτάκης.

Αντίλογος

Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ (και μαχόμενος δικηγόρος) Κώστας Τσουκαλάς, αντέκρουσε λέγοντας "να τον ενημερώσουμε πως και σε προηγούμενους κώδικες και νόμους της κυβέρνησης του προβλεπόταν συγκεκριμένη προθεσμία προσδιορισμού δικάσιμου αλλά δεν τηρήθηκε".

Η δικαστηριακή πραγματικότητα των αριθμών, όπως την περιγράφουν οι δικαστές (Χριστόφορος Λινός, προϊσταμένος Πρωτοδικείου) έχει ως εξής:

-ο μέσος χρόνος προσδιορισμού δικασίμου ήταν 3,5 έτη, ενώ τώρα, μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων, οι αγωγές που κατατίθενται στο Πρωτοδικείο Αθηνών προσδιορίζονται με την έναρξη του νέου δικαστικού έτους του 2026 (16-17 Σεπτεμβρίου 2026). Και αυτό επειδή μεσολαβεί το διάστημα των θερινών διακοπών που λειτουργούν τα θερινά Τμήματα (Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2026).

-οι αγωγές που κατατέθηκαν τον Φεβρουάριο 2024 προσδιορίστηκαν, έπειτα από το άνοιγμα νέων πινακίων μετά την εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη, για τον Ιούνιο 2026.

Πώς άλλαξε

Τα πράγματα κινήθηκαν προς αυτή την κατεύθυνση μετά από συγκεκριμένες παρεμβάσεις, οι οποίες σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά, βοήθησαν σημαντικά. Αυτά επικαλέστηκε πρόσφατα ο προϊστάμενος του Πρωτοδικείου Χρ. Λινός σε πρόσφατη εκδήλωση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για τον ένα χρόνο εφαρμογής του νέου δικαστικοπυ χάρτη. Επί της ουσίας, ο κ. Λινός αναφέρθηκε στην μεγάλη αύξηση του αριθμού των δικαστών που εν τέλει έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να προσδιορίζονται, να εκδικάζονται επισης, και τελικά να εκδίδονται πιο γρήγορα οι δικαστικές αποφάσεις. Όπως είπε μετά τις 16.9.2024 το Πρωτοδικείο Αθηνών λειτουργεί με "740 Δικαστές, από τους οποίους 520 είναι πολιτικοί δικαστές αποκλειστικής απασχόλησης στη μεγάλη τους πλειοψηφία και 220 ποινικοί δικαστές όλοι τους αποκλειστικής απασχόλησης", ανέφερε ο κ. Λινός και επισήμανε ότι ο αριθμός αυτός "είναι ο μεγαλύτερος που είχε ποτέ οργανικό δικαστήριο στη χώρα".

Ο κ. Λινός αποκάλυψε ότι η ενίσχυση των τμημάτων έχει φέρει ήδη απτά αποτελέσματα: "Έχουμε ανοίξει 28 πινάκια Ενοχικού και Εμπορικού και εκδικάζονται ήδη οι περίπου 15.000 απροσδιόριστες αγωγές", ενώ "κάθε εβδομάδα συνεδριάζουν περίπου 180 έδρες".

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν τα στοιχεία για τον ρυθμό εκκαθάρισης. Από το 87,5% που ήμασταν πριν τον Δικαστικό Χάρτη, σήμερα καταγράφουμε σταθερά πάνω από 110%, είπε χαρακτηριστικά. "Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, βγάζουμε περισσότερες αποφάσεις απ’ όσες μπαίνουν".

Αναφερόμενος στον χρόνο έκδοσης αποφάσεων, ο κ. Λινός σημείωσε: "Από τις 1.422 ημέρες πριν τον Δικαστικό Χάρτη, βρισκόμαστε στις 513 ημέρες. Αυτή είναι μια πραγματική μεταβολή, που αφορά την καθημερινότητα των πολιτών και όχι θεωρητικές υποσχέσεις". Υπογράμμισε μάλιστα ότι τα στοιχεία προέρχονται απευθείας από το ΟΣΔΥΠΠ και αποστέλλονται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, "ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για την αξιοπιστία τους".

Στα ασφαλιστικά μέτρα, είπε ότι "ο χρόνος προσδιορισμού για προσωρινές διαταγές έχει μειωθεί στις 3-4 ημέρες, από έως και 20 πριν τη μεταρρύθμιση", ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις "ο πολίτης εξυπηρετείται ακόμη και αυθημερόν".