Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 03-Νοε-2021 17:03

    Εισαγγελέας Αρείου Πάγου: Ανοίγει την συζήτηση για τις γυναικοκτονίες ως αυτοτελές αδίκημα

    Εισαγγελέας Αρείου Πάγου: Ανοίγει την συζήτηση για τις γυναικοκτονίες ως αυτοτελές αδίκημα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Παναγιώτη Στάθη

    Παρέμβαση υπέρ της διακριτής ποινικής πρόβλεψης ή αναγωγής σε διακεκριμένη παραλλαγή ανθρωποκτονίας για τις γυναικοκτονίες, κάνει εμμέσως πλην σαφώς ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλης Πλιώτας σε εγκύκλιο του προς του Εισαγγελείς Εφετών της χώρας. Ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός μιλάει για ανησυχητική, εντεινόμενη και άμετρη βία, που πλέον εμφανίζεται με ιδιαίτερη συχνότητα και για πρώτη φορά βάζει στη δημόσια - νομική - συζήτηση το θέμα της τυποποίησης της γυναικοκτονίας ως αυτοτελές αδίκημα: "Με αφορμή  αυτές  τις  καταστάσεις και στη χώρα μας, ευρέως, οι  περιπτώσεις αφαίρεσης της ζωής γυναίκας, ιδίως από σεξιστικά κίνητρα, "λόγους τιμής", σκοπούς εμπορίας ανθρώπων και οικονομική εκμετάλλευση, αποδίδονται  με  τον όρο "γυναικοκτονία" και γίνεται λόγος  για ανάγκη διακριτής  τυποποιημένης  ποινικής  πρόβλεψης ή και για αναγωγή αυτής ως διακεκριμένης παραλλαγής της ανθρωποκτονίας του άρθρου 299 ΠΚ. Διεθνώς, σε αρκετές  χώρες, καθώς το φαινόμενο δεν είναι  μόνο ελληνικό  αλλά έχει προσλάβει παγκόσμιες διαστάσεις, υιοθετήθηκε και νομοθετικά η θεώρηση αυτή".

    Ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός, σε μια εξαιρετικά εμπεριστατωμένη νομική προσέγγιση του ζητήματος της ενδοικογενειακής βίας, δίνει κατευθύνσεις στους Εισαγγελείς Εφετών της χώρας και τους ζητεί:

    - Να εφαρμόζουν το επαρκές θεσμικό πλαίσιο με τον ν.3500/2006 "για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας", τις ειδικές προβλέψεις της κυρωθείσης (ν.4531/2018) από το ελληνικό Κοινοβούλιο Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και το νέο Ποινικό Κώδικα, ώστε να προστατευθούν πρωτίστως οι γυναίκες και τα κατεξοχήν, στα πλαίσια της οικογένειας "ευάλωτα πρόσωπα" (ανήλικοι, ανήμποροι, υπερήλικες), με  λήψη ειδικά προσδιορισμένων μέτρων.

    - Να επιλαμβάνονται  άμεσα, και να ενθαρρύνουν τα παθόντα πρόσωπα της οικογενειακής βίας  να καταφεύγουν στις εισαγγελικές, τις αστυνομικές αρχές και  στις δομές των αρμόδιων Κοινωνικών Υπηρεσιών και να  καταγγέλλουν τις βίαιες σε βάρος τους συμπεριφορές.

    - Να ενημερώνουν εκτός των αστυνομικών αρχών, να καθιστούν τις ίδιες  δομές των κοινωνικών υπηρεσιών κοινωνούς του προβλήματος

    - Να ακολουθείται η αυτόφωρη διαδικασία για τα πλημμελήματα και να προσδιορίζονται κατά προτεραιότητα οι συναφείς ποινικές υποθέσεις στο ακροατήριο για εκδίκαση.

    Με αυτήν τους καλεί μεταξύ άλλων στις ακροάσεις να δείχνουν αυξημένη προσοχή στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας ζητώντας συνδρομή αστυνομικών αρχών και κοινωνικών υπηρεσιών, να τηρούν στο ακέραιο τις διαδικασίες αυτοφώρου και να προσδιορίζουν κατά προτεραιότητα την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών.

    Μιλώντας για τις γυναικοκτονίες και τη συζήτηση για ανάγκη διακριτής τυποποιημένης ποινικής πρόβλεψης ή και για αναγωγή τους ως διακεκριμένης παραλλαγής της ανθρωποκτονίας, ο κ. Πλιώτας τάσσεται εμμέσως, πλην σαφώς υπέρ μίας τέτοιας εξέλιξης, παραπέμποντας χαρακτηριστικά στην διεθνή πρακτική όπου αρκετές χώρες έχουν υιοθετήσει και νομοθετικά τη θεώρηση αυτή.

    "Παρά τη σχετική επάρκεια του νομικού μας πλαισίου, με την προσαρμογή του σε αυξημένης τυπικής ισχύος διεθνή κείμενα και την ουσιαστικοποίηση της παρεχόμενης προστασίας με την αναδιαμόρφωση των σχετικών ποινικών διατάξεων του νέου ΠΚ, διαπιστώνεται, δυστυχώς, έξαρση των εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας, με ποικίλες, καινοφανείς και ποιοτικά μεταλλαγμένες μορφές εμφάνισής τους, κυρίως, όπως προαναφέρεται, σε βάρος των γυναικών" αναφέρει ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

    "Με συχνότητα, πλέον, σχετικές απαξιολογικές συμπεριφορές διακρίνονται από ανησυχητική, εντεινόμενη και άμετρη βία. Δεν είναι λίγες οι φορές που εξελίσσονται ακόμη και σε κατάφωρη περιφρόνηση και αυτού του υπέρτατου όλων έννομου αγαθού της ζωής, με ακραίες, δυσνόητες, χωρίς αναστολές, απεχθείς και με ιδιαίτερη σκληρότητα ανθρωποκτονίες που συνταράσσουν την κοινωνία" επισημαίνει.

    Και υπογραμμίζει: "Με αφορμή αυτές τις καταστάσεις και στη χώρα μας, ευρέως, οι περιπτώσεις αφαίρεσης της ζωής γυναίκας, ιδίως από σεξιστικά κίνητρα, "λόγους τιμής", σκοπούς εμπορίας ανθρώπων και οικονομική εκμετάλλευση, αποδίδονται με τον όρο "γυναικοκτονία" και γίνεται λόγος για ανάγκη διακριτής τυποποιημένης ποινικής πρόβλεψης ή και για αναγωγή αυτής ως διακεκριμένης παραλλαγής της ανθρωποκτονίας του άρθρου 299 ΠΚ. Διεθνώς, σε αρκετές χώρες, καθώς το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά έχει προσλάβει παγκόσμιες διαστάσεις, υιοθετήθηκε και νομοθετικά η θεώρηση αυτή".

    Ζητάει εγρήγορση και άμεση παρέμβαση

    "Η θλιβερή πραγματικότητα που βιώνουμε, αξιώνει επιτακτικά, στα πλαίσια της λειτουργικής σας αρμοδιότητας και αποστολής για την τήρηση της νομιμότητας και την προστασία των πολιτών και τη δική σας υπερβάλλουσα εγρήγορση, σημαντική παρέμβαση και συμβολή" προτρέπει ο κ. Πλιώτας, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην προληπτική δράση.

    "Ενεργώντας, οιονεί προληπτικά και συνεπώς και αποτρεπτικά, πρέπει να εξαντλείτε κάθε νομική σας δυνατότητα με επιδίωξη να αντιμετωπίζονται με τον αρμόζοντα δραστικό τρόπο και με ικανοποιητικά αποτελέσματα οι εκδηλώσεις ενδοοικογενειακής βίας, ήδη από το πρώιμο στάδιο εμφάνισής τους, κυρίως, εκτός των άλλων, και με τη δημιουργία όρων αποφόρτισης, μείωσης της έντασης και παρεμπόδισης δυσμενέστερης εξέλιξης" σημειώνει.

    "Επισημαίνεται ότι στη σύγχρονη αντεγκληματική πολιτική αναγνωρίζεται ως σημαντικός παράγων επιτυχίας και η εκ των προτέρων γνώση από τον υποψήφιο δράστη αξιόποινης πράξης, ότι εφόσον τελικώς παραβεί τον ποινικό νόμο θα τύχει της δέουσας απάντησης από την οργανωμένη πολιτεία. Ότι δηλαδή θα διακριβωθεί η ταυτότητά του, θα συλληφθεί, θα δικαστεί σύντομα και θα του επιβληθεί η προβλεπόμενη προσήκουσα ποινή, η οποία, οπωσδήποτε θα εκτελεστεί" προσθέτει.

    Οι κατευθύνσεις προς τους Εισαγγελείς

    Στην εγκύκλιο του ο κ. Πλιώτας παραθέτει μία σειρά οδηγιών που θα πρέπει να ακολουθούνται σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Μεταξύ άλλων καλεί τους δικαστικούς λειτουργούς:

    - Στις ακροάσεις πολιτών να επιδεικνύετε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αυξημένη προσοχή στις αιτιάσεις και τα "παράπονα", προσώπων, που τις περισσότερες φορές είναι γυναίκες, όταν εμφανίζονται ως θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Επιβάλλεται τα πρόσωπα αυτά να προσεγγίζονται με διακριτικότητα και σεβασμό της αξιοπρέπειάς τους, να υποστηρίζονται και να ενθαρρύνονται στην καταγγελία βίαιης σε βάρος τους συμπεριφοράς. Άμεσα στη συνέχεια, συντρεχόντων των νομίμων όρων, θα πρέπει να προβαίνετε στις προβλεπόμενες δικονομικές ενέργειες για τη βεβαίωση αξιόποινης συμπεριφοράς κ.λπ., ενεργώντας συγχρόνως για την αποκλιμάκωση της έντασης και απομάκρυνση του κινδύνου περαιτέρω αρνητικών εξελίξεων. Εκτιμώντας δε και τις ιδιαίτερες συνοδευτικές περιστάσεις κάθε περίπτωσης, να απευθύνετε σαφείς και ορισμένες οδηγίες προς τους αστυνομικούς ανακριτικούς υπαλλήλους και να ζητάτε την ενεργοποίηση, την συνδρομή, την ενασχόληση και την επιμέλεια των θεσμοθετημένων δομών των κοινωνικών υπηρεσιών.

    - Στις περιπτώσεις τέλεσης στα όρια του αυτοφώρου πλημμελημάτων ενδοοικογενειακής βίας (σωματικής βλάβης, απειλής, παράνομης βίας) πρέπει να ακολουθείται ως κανόνας η διαδικασία των άρθρων 417 επ. ΚΠΔ, με τη σύλληψη δηλαδή του δράστη, την προσαγωγή του στον εισαγγελέα, την άσκηση εναντίον του ποινικής δίωξης (εφόσον συντρέχουν οι για τούτο αξιούμενες από το νόμο προϋποθέσεις) και την άμεση παραπομπή του στο ποινικό ακροατήριο, εκτός εάν δικονομικοί ή άλλοι εξαιρετικοί λόγοι εμποδίζουν τη διαδικασία αυτή. Στην αυτόφωρη διαδικασία προσφέρονται, από τη μη διαδρομή του χρόνου, αναλλοίωτα τα αποδεικτικά στοιχεία (=πρωτογενής απόδειξη) και συνεπώς είναι δυνατή η αμεσότητα της ποινικής προστασίας των θυμάτων. Σε περίπτωση μη εφαρμογής ης αυτόφωρης διαδικασίας, ο δράστης δεν αποθαρρύνεται ούτε αποτρέπεται αποτελεσματικά από το να υπερβαίνει τους φραγμούς της νομιμότητας και είναι πιο ευχερές πλέον σ’ αυτόν, να εκδηλώνει, για ακόμη μια φορά, τη βίαιη- αξιόποινη συμπεριφορά εναντίον αδύναμων ατόμων με τα οποία (θα συνεχίσει να) συνοικεί.

    - Όταν με τη συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων εφαρμόζεται η διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης, ο αρμόδιος για τα θέματα ενδοοικογενειακής βίας εισαγγελικός λειτουργός παρακολουθεί επισταμένως την τήρηση των τεθέντων όρων από τον φερόμενο ως υπαίτιο ενδοοικογενειακής βίας και θα πρέπει να επιλαμβάνεται τάχιστα όταν αυτός δεν συμμορφώνεται με τους όρους.

    - Οι συναφείς ποινικές υποθέσεις που εισάγονται στο ακροατήριο, θα προσδιορίζονται, σύμφωνα και με τη σπουδαιότητά τους, κατά προτεραιότητα και κατά την κατανομή τους στο έκθεμα θα προτάσσονται στην αρίθμηση για να αποφεύγεται η αναβολή εκδίκασής τους, εξαιτίας του γνωστού λόγου "της παρέλευσης του ωραρίου".

    Ειδική αναφορά κάνει και στις περιπτώσεις όπου θύματα πράξεων ενδοοικογενειακής βίας είναι ανήλικοι, για τους οποίους ισχύουν οι οδηγίες που έχουν ήδη δοθεί με προηγούμενες εγκυκλίους.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ