Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 13-Μαϊ-2019 19:39

    Είναι η Ανατολική Μεσόγειος η νέα Βόρειος Θάλασσα;

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Toυ Μιχάλη Μαθιουλάκη* 

    Οι πρόσφατες ανακοινώσεις στο οικόπεδο Γλαύκος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναζωπύρωσαν τη συζήτηση για το ενεργειακό δυναμικό της Ανατολικής Μεσογείου και τις προσδοκίες για τη διέξοδο που αυτό θα μπορούσε να βρει προς τις ευρωπαϊκές αγορές. 

    Αναπόφευκτα, προκύπτουν από αναλυτές σχετικές συγκρίσεις µεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και της Βόρειας Θάλασσας ή και της Κασπίας. Είναι, όµως, η Ανατολική Μεσόγειος µια νέα Βόρειος Θάλασσα ή µια νέα Κασπία; Η άµεση απάντηση είναι αρνητική. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν προϋποθέσεις που θα µπορούσαν να αλλάξουν την κατάσταση.

    Στη Βόρειο Θάλασσα η εξόρυξη φυσικού αερίου και πετρελαίου παρουσιάζει σηµαντικές τεχνικές προκλήσεις και αυξηµένο οικονοµικό κόστος, αλλά σταθερό διεθνές πολιτικό περιβάλλον, µε καλές σχέσεις µεταξύ των εµπλεκόµενων κρατών. Στην Κασπία οι σχέσεις µεταξύ των εµπλεκόµενων κρατών παρουσιάζουν προκλήσεις, εντούτοις έχει βρεθεί ένα βασικό σηµείο ισορροπίας, ενώ και σε τεχνικό επίπεδο τα πράγµατα βρίσκονται επίσης σε ικανοποιητικό επίπεδο. Ως αποτέλεσµα, και στις δύο περιπτώσεις η ανάπτυξη των οικοπέδων του κάθε κράτους έγινε αυτόνοµα και ξεχωριστά από καθένα από τα εµπλεκόµενα µέρη. 

    Στην Ανατολική Μεσόγειο, όµως, τα πράγµατα είναι αρκετά διαφορετικά. Η εξόρυξη και µεταφορά του φυσικού αερίου παρουσιάζει σηµαντικές τεχνικές προκλήσεις και συνεπάγεται υψηλό κόστος αρχικής επένδυσης. Όλα τα παραπάνω λαµβάνουν µέρος σε ένα υποσύστηµα µε ρευστό διεθνές πολιτικό κλίµα, εντάσεις και ανταγωνισµούς µεταξύ κρατών, και εµπλοκή συµφερόντων και των ισχυρών δρώντων του διεθνούς συστήµατος. Τα παραπάνω οδηγούν σε τρία δοµικά χαρακτηριστικά για το ενεργειακό δυναµικό της περιοχής:

    1. Οι έως τώρα ανακαλύψεις φυσικού αερίου σε Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο καθιστούν καθεµία χώρα εν δυνάµει ενεργειακά αυτόνοµη, αποκλείοντας, έτσι, την πιθανότητα µεταξύ τους συναλλαγών για κάλυψη εσωτερικών αναγκών, παρά µόνο για περαιτέρω εξαγωγές σε τρίτους.

    2. Το µέγεθος και η γεωγραφική θέση των επιβεβαιωµένων κοιτασµάτων καθενός εκ των τριών δεν παρέχει τη δυνατότητα για οικονοµικά βιώσιµες εξαγωγές αυτόνοµα από το καθένα. 

    3. Όλες οι εναλλακτικές επιλογές για τα κανάλια διανοµής του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου περιέχουν σηµαντικότατες προκλήσεις σε τεχνικό, οικονοµικό και γεωπολιτικό επίπεδο, καθιστώντας τες ενεργειακά έργα υψηλότατου ρίσκου.

    Τα τρία αυτά δοµικά χαρακτηριστικά τεκµηριώνουν ότι για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί µονόδροµο η συνεργασία και η από κοινού εξαγωγή τους σε τρίτες χώρες. Αυτό το σηµείο αποτελεί και τη µεγαλύτερη διαφοροποίηση σε σχέση µε τη Βόρεια Θάλασσα και την Κασπία. Ενώ στις δύο τελευταίες περιπτώσεις η αυτόνοµη εκµετάλλευση από κάθε κράτος ήταν αυτονόητη, για την Ανατολική Μεσόγειο αυτό δεν δείχνει δυνατό. 

    Η στενή συνεργασία και −ακόµα σηµαντικότερο− η από κοινού διοχέτευση των εξαγωγών φυσικού αερίου είναι ο µόνος τρόπος να µεταµορφωθεί η Ανατολική Μεσόγειος σε µια νέα Βόρειο Θάλασσα, µε τα προφανή πλεονεκτήµατα που αυτό φέρει για τα εµπλεκόµενα µέρη αλλά και την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. Το ότι αυτή η στενότατη συνεργασία οφείλει να γίνει σε ένα από τα πλέον ρευστά υποσυστήµατα του διεθνούς συστήµατος είναι που κάνει τη µεταµόρφωση µια πραγµατική πρόκληση. 

    * O Μιχάλης Μαθιουλάκης είναι αναλυτής Ενεργειακής Στρατηγικής και ακαδηµαϊκός διευθυντής του Greek Energy Forum.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων