Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 17-Μαϊ-2022 08:49

    Η Ουκρανία, η Ευρώπη και η δύναμη της σύνδεσης με την ΕΕ

    126432836
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Susi Dennison και Jose Ignacio Torreblanca

    Η Ευρώπη γιόρτασε την ημέρα της Ευρώπης ενώ η ήπειρος βρίσκεται σε πόλεμο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μάχεται με έναν πολύ ευρωπαϊκό τρόπο, μέσω της οικονομίας και της αγοράς. Χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα για να διεξάγει τεράστιο οικονομικό πόλεμο προκειμένου να αποτρέψει τη Ρωσία να νικήσει.

    Οι Ευρωπαίοι έχουν μεικτά συναισθήματα σχετικά με το πόσο τους προστατεύει η συμμετοχή στην ΕΕ, στο σημερινό διεθνές περιβάλλον. Τον Ιανουάριο του 2022, μια δημοσκόπηση σε περισσότερους από 5.000 πολίτες που διεξήχθη για το ECFR, ρωτούσε εάν εμπιστευόταν την ΕΕ ή το ΝΑΤΟ για να προστατεύσουν τα συμφέροντα των πολιτών της ΕΕ σε περίπτωση ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Σε έναν μεγάλο αριθμό χωρών, οι πολίτες απάντησαν ότι έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο ΝΑΤΟ παρά στην ΕΕ.

    Μια χώρα που έχει ξεκάθαρα συναισθήματα για το ζήτημα, είναι μία που δεν απολαμβάνει επί του παρόντος την προστασία του ΝΑΤΟ. Η Ουκρανία αιτήθηκε ένταξη στην ΕΕ μέσα σε λίγες ημέρες από την επίθεση της Ρωσίας. Όταν έλαβε το ερωτηματολόγιο για τα μέλη, κατα την επίσκεψη της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Κιέβο στις 8 Απριλίου, η κυβέρνηση του Ζελένσκι το επέστρεψε (συμπληρωμένο) σε ταχύτητα φωτός. Η Κομισιόν έχει υποσχεθεί μια απάντηση το συντομότερο δυνατό, αλλά το μήνυμα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24 Μαρτίου -που αναγνώριζε τις ευρωπαϊκές "φιλοδοξίες” της Ουκρανίας και προσκάλεσε την Κομισιόν να καταθέσει την άποψη της- υποδηλώνει ότι η ένταξη θα είναι θέμα χρόνου, όχι εβδομάδων και μηνών.

    Το πρόβλημα βρίσκεται σε αυτούς που λαμβάνουν αποφάσεις στην ΕΕ και στους κανόνες που διέπουν τη διεύρυνση. Τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, τα οποία ορίζουν την επιλεξιμότητα για ένταξη, είναι κυρίως οικονομικής φύσης. Μια κατεστραμμένη από τον πόλεμο χώρα, όπως η Ουκρανία, είναι απίθανο να μπορέσει να ανταποκριθεί σε αυτά (τα κριτήρια), που σημαίνει ότι η ΕΕ ουσιαστικά επιτρέπει στη Μόσχα να αποφασίσει για το μέλλον της και για αυτό της Ουκρανίας.

    Μια ταχύτατη ένταξη της Ουκρανίας χωρίς να ικανοποιεί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, θα ήταν επιζήμιο για την ΕΕ. Θα ήταν επίσης άδικο για τα κράτη των Βαλκανίων, τα οποία περίμεναν πολλά χρόνια για να γίνουν μέλη. Για την ώρα, μια χώρα μπορεί να είναι μόνο πλήρες μέλος της ΕΕ ή υποψήφια χώρα. Για να γίνει μια υποψήφια χώρα, πρέπει να υποβάλει αίτηση για ένταξη, και η ΕΕ θα πρέπει να την αποδεχθεί ως υποψήφια για να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Αλλά τα βήματα αυτά μπορεί να διαρκέσουν χρόνια και ίσως να μην υλοποιηθούν καν. Όπως δείχνουν οι περιπτώσεις των Βαλκανίων και της Τουρκίας, υπάρχει ένα είδους κενού που μπορεί να μην οδηγήσει πουθενά. Είτε μια προσέγγιση "είτε, ή”: είτε κάποιος είναι μέλος ή δεν είναι.

    Αλλά ο κόσμος άλλαξε όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Αυτό που χρειάζεται η Ευρώπη τώρα είναι δημιουργική σκέψη που ταιριάζει με αυτή τη νέα στιγμή. Η απάντηση είναι μια μορφή μέλους ως associate. Στις αρχές του 2022, ο πρόεδρος της Κομισιόν άφησε να εννοηθεί κάτι παρόμοιο, όταν μίλησε για "τα πάντα κοινά με την Ένωση, εκτός από τα θεσμικά όργανα”. Η Ομιλία του προέδρου Μακρόν στην Ευρωβουλή στις 9 Μαίου παρουσίασε την ιδέα μιας ευρωπαϊκής πολιτικής κοινότητας, πέραν της ΕΕ. Η ώρα για αυτή την ιδέα, έχει έρθει: η πρόκληση τώρα είναι πώς θα το προωθήσουμε.

    Το επόμενο βήμα είναι να δημιουργηθεί ένα νέο επίπεδο μέλους ή ένα σύμφωνο, με χώρες που δεσμεύονται να φέρουν εις πέρας όλες τις μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την ένταξη στην ΕΕ. Αν και οι Ουκρανοί ξεκάθαρα ταυτίζονται με το ευρωπαϊκό project, βραχυπρόθεσμα η Ουκρανία χρειάζεται τρία πράγματα: αυξημένη ασφάλεια, ένα σχέδιο ανοικοδόμησης, και την επιβεβαίωση της δυτικής και ευρωπαϊκής παγίωσης της.

    Τα συνδεδεμένα (associate) μέλη θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε ορισμένους σχηματισμούς του Συμβουλίου, αλλά χωρίς ψήφο. Θα μπορούσαν να στείλουν παρατηρητές σε ορισμένες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή να συμμετέχουν στις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο τέλος κάθε συνεδρίασης, για να δείχνουν ότι είναι μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας. Το ίδιο θα μπορούσε να ισχύει και για την Κομισιόν, στην οποία επίσης θα μπορούσαν να στείλουν παρατηρητές.

    Ο στόχος αυτών των μέτρων θα ήταν να σπάσουν την άκαμπτη διάκριση μεταξύ του να είσαι εντελώς μέσα ή εντελώς έξω από την ΕΕ. Θα παράσχει επίσης στην ΕΕ να μόχλευση για να πιέσει για τις μεταρρυθμίσεις σε αυτές τις χώρες, μεταξύ της οποίας και η μεγαλύτερη επιρροή σε ζητήματα κράτους δικαίου και άλλα θέματα τα οποία οι προηγούμενες πολιτικές διεύρυνσης δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσουν. Εάν υποχωρήσουν στα ανθρώπινα δικαιώματα, τα συνδεδεμένα μέλη θα μπορούσαν εύκολα να αρνηθούν τις προκλήσεις σε σχηματισμού του ΣΥμβουλίου και σε άλλες συναντήσεις. Είναι σημαντικό ότι αυτή η πρόταση επίσης θα ίσχυε και για τα κράτη στα Βαλκάνια, μια περιοχή επίσης που είναι κατεστραμμένη από πόλεμο, από τον οποίο ακόμη να ανακάμψει πλήρως.

    Αυτή τη στιγμή, μια τέτοια προοπτική θα έδινε στην Ουκρανία κάποια άμεση βεβαιότητα για το τι θα συμβεί στη συνέχεια στο ευρωπαϊκό της ταξίδι. Την ίδια στιγμή, θα έδειχνε στη Ρωσία ότι η ΕΕ δεν θα υποκύψει απλώς στις πιέσεις να αφήσει την Ουκρανία εκτός. Η ουδετερότητα την οποία η Ρωσία είχε επιβάλει στην Ουκρανία ακόμη και πριν από τον πόλεμο, ήταν ίσως εφικτή στον κόσμο των υποτιθέμενων ορθολογιστών ηγετών που υπήρχαν πριν από τις 24 Φεβρουαρίου. Αλλά τώρα που ο Πούτιν έχει αποκαλύψει τι είναι αληθινά ικανός να κάνει, η ΕΕ δεν θα πρέπει πλέον να βρίσκεται αντιμέτωπη με τέτοια επιλογή.

    Όταν συνεδριάσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο τέλος Ιουνίου, αυτή θα πρέπει να είναι η προσφορά που θα κάνει. Αυτή θα ήταν μια ισχυρή δήλωση και θα ήταν σε πραγματική αντίθεση με την έκδοση μιας αναιμικής απάντησης για το ότι θα χρειαζόταν χρόνο να δουλέψουν πάνω στην ουκρανική αίτηση. Αυτό επίσης θα έστελνε ένα καθαρό μήνυμα στον Πούτιν: ότι το διακύβευμα είναι διαφορετικό τώρα. Οποιαδήποτε προσπάθεια από τη Ρωσία ή οποιονδήποτε άλλο παράγοντα να κατακτήσει νέα εδάφη μετά την εφαρμογή του Συμφώνου, θα εξεταζόταν με τον ίδιο τρόπο για τις συνδεδεμένες χώρες όπως και για τα μέλη.

    Ευρύτερα, καθώς η ΕΕ προετοιμάζει ένα έκτο πακέτο κυρώσεων, με την συμπερίληψη μέτρων για το πετρέλαιο, φαίνεται ότι τα κράτη-μέλη φθάνουν τα όρια της συνοχής τους αναφορικά με αυτό το μέσο. Εκτός από την ενίσχυση της αποφασιστικότητας μεταξύ των μελών, μια νέα μορφή υποστήριξης προς την Ουκρανία και τους γείτονες της -Μολδαβία και Γεωργία, οι οποίες επίσης αισθάνονται τη ρωσική απειλή- για το πια κράτη-μέλη μπορούν να συμφωνήσουν, και ποια θα μπορούσαν να αλλάξουν τους υπολογισμούς του Πούτιν για την επόμενη φάση του πολέμου.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://ecfr.eu/article/ukraine-europe-and-the-power-of-association-a-new-way-to-help-aspiring-eu-states/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ