Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 27-Σεπ-2021 08:21

    Η Ευρώπη έχει πράγματα να κάνει μετά τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν

    Η Ευρώπη έχει πράγματα να κάνει μετά τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Arancha Gonzalez Laya

    Η αποχώρηση του ΝΑΤΟ από το Αφγανιστάν έχει δημιουργήσει αρκετές επείγουσες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

    Η πρώτη από αυτές αφορά στη μετανάστευση, η οποία έχει σαφείς εγχώριες πολιτικές επιπτώσεις. Μέχρι αυτό το σημείο, οι Ευρωπαίοι ήταν υπερήφανοι που υποδέχθηκαν τον σχετικά μικρό αριθμό Αφγανών που υποστήριξαν τις δυτικές δυνάμεις στο έδαφος. Τι θα κάνει όμως η Ευρώπη στους επόμενους μήνες, όταν πολλοί περισσότεροι Αφγανοί πρόσφυγες χτυπήσουν την πόρτα τους αφού φύγουν από το Αφγανιστάν για να γλιτώσουν από τη φτώχεια και την πείνα; Ακόμη και αν το 90% αυτών των Αφγανών μετακινηθούν σε σε γειτονικές χώρες όπως το Πακιστάν και το Ιράν, δεν είναι σαφές εάν θα παραμείνουν εκεί. Δεδομένου του σοβαρού αντίκτυπου της πανδημίας και των μεγάλων οικονομικών δυσκολιών στη Νότια Ασία, η ΕΕ θα ήταν σοφό να προετοιμάζεται για μια κατακόρυφη αύξηση της μετανάστευσης στην Ευρώπη. Η Ένωση πρέπει να υιοθετήσει μια συνεκτική προσέγγιση στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και -πάνω από όλα- πρέπει να σφραγίσει το σύμφωνο μετανάστευσης της ΕΕ που μέχρι στιγμής ήταν κάτι άπιαστο. Η ΕΕ πρέπει επίσης να τηρήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της απέναντι στους πρόσφυγες και στους ζητούντες άσυλο, κάτι που θα απαιτήσει μια προσπάθεια συνεργασίας με τους πολίτες της ΕΕ για να εξηγήσει αυτές τις ευθύνες.

    Η δεύτερη πρόκληση αφορά στις αξίες. Η ΕΕ δεν μπορεί να κάνει τα στραβά μάτια στην εγγενώς οπισθοδρομική φύση του καθεστώτος των Ταλιμπάν, το οποίο χρησιμοποιεί τη θρησκεία, τον πολιτισμό και την παράδοση για να προσπαθήσει να δικαιολογήσει την άρνηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον μισό πληθυσμό του Αφγανιστάν: τις γυναίκες και τα κορίτσια. Όπως μου είπε μια νεαρή Αφγανή στη διάρκεια της επίσκεψης μου στην Καμπούλ το 2018, δεν αφορά στο να επιβάλει η ΕΕ τις αξίες της στην χώρα. Αφορά στο να διασφαλίσει ότι θα γίνει σεβαστή η Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών του 1945. Αυτό το έγγραφο επιβεβαιώνει την "πίστη σε θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, στην αξιοπρέπεια και στην αξία του ανθρώπινου προσώπου, στα ίσα δικαιώματα ανδρών και γυναικών”. Αυτό είναι η εξωτερική πολιτική που βασίζεται στις αξίες. Είναι σημαντικό να το θυμόμαστε σε μια περίοδο που τα δικαιώματα γυναικών και κοριτσιών δοκιμάζονται σε πολλά μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων τμημάτων της Δύσης. Σε αυτό αφορά μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στις αξίες.

    Η τρίτη πρόκληση είναι γεωπολιτική. Εδώ είναι που έρχεται στο προσκήνιο η ανοιχτή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Κάθε μία από αυτές τις τρεις λέξεις -"ανοιχτή”, "στρατηγική” και "αυτονομία”- είναι σημαντική για την κατανόηση του τι απαιτείται από την ΕΕ. Το concept δεν αφορά στην αυτάρκεια αλλά περισσότερο στην ικανότητα δράσης ακόμη και όταν αυτο σημαίνει να ασκεί ανεξάρτητη ηγεσία. Η ΕΕ επιβεβαίωσε μια τέτοια ηγεσία σε κλιματικά ζητήματα κατά τη διάρκεια της εποχής του Trump, για παράδειγμα. Η ανοιχτή στρατηγική αυτονομία επίσης απαιτεί από τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αναπτύξουν μια πολύ στενότερη κατανόηση των κοινών συμφερόντων τους εξωτερικής πολιτικής: με εθνικά βέτο, απλώς δεν υπάρχει κανένα κίνητρο για να καταλήξουμε σε μια κοινή κατανόηση που βοηθά στη γεφύρωση των διαφορών των χωρών. Ως κάποιος που έχει βιώσει τόσο τον εμπορικό κόσμο όσο και αυτόν της εξωτερικής πολιτικής από πρώτο χέρι, έχουν δει πώς η ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία στο εμπόριο δημιουργεί κίνητρα για να σφυρηλατήσει μια συναίνεση, όπου η ομοφωνία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, απλώς μειώνει το κόστος της διαφωνίας.

    Οι συζητήσεις για μια στρατηγική πυξίδα της ΕΕ είναι ένα καλό πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά η Ευρώπη επίσης χρειάζεται να ενοποιήσει καλύτερα τις διαδικασίες για τη δημιουργία οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής. Η προσέγγιση της ΕΕ και στους δυο τομείς πρέπει να συνυπολογίζει το γεγονός ότι, παγκοσμίως, ο χώρος μεταξύ της εξωτερικής πολιτικής και της οικονομικής, είναι όλο και πιο στενός. Η πρόκληση της σύνδεσης της πολιτικής είναι προφανής σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο. Στην ΕΕ, αυτή η πρόκληση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ, βρίσκεται στα χέρια των κρατών-μελών- σε αντίθεση με το εμπόριο και τον ανταγωνισμό, που αποτελούν αρμοδιότητες της κοινότητας.

    Οι προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στο να διασώσουν ανεξάρτητα τους πολίτες τους από την ΚΑμπούλ, ήταν μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η ΕΕ έπρεπε να ενισχύσει την εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφάλειας. Σε έναν κόσμο με μεγαλύτερη βάση στην ισχύ, αυτό δεν αποτελεί επιλογή αλλά ανάγκη.

    Η τέταρτη πρόκληση είναι η εφαρμογή των όσων έμαθε παό την Αφγανική σύγκρουση, στην περιοχή που συνιστά την πιο σοβαρή απειλή ασφάλειας για την Ευρώπη: το Σανέλ. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος το Σαχέλ να γίνει ασφαλές καταφύγιο για τρομοκράτες που συνδέονται με την Αλ-Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος, ιδιαίτερα καθώς έχουν ενθαρρυνθεί από την -όπως τη θεωρούν- νίκη της τζιχάντ στο Αφγανιστάν. Η πτώση οποιουδήποτε από τα κράτη του Σαχέλ σε μια τέτοια οργάνωση θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και τη μετανάστευση, όχι μόνο για τα νότια κράτη-μέλη της ΕΕ αλλά για την ΕΕ στο σύνολο της. Αυτό επίσης θα είχε αποσταθεροποιητικό αντίκτυπο στην περιοχή -όπως φαίνεται από την έκρηξη της πειρατείας στον Κόλπο της Γουινέας τους τελευταίους μήνες- και στην Ανατολική Αφρική, όπου οι τζιχαντιστές συγκρούονται με τις κυβερνητικές δυνάμεις σε περιοχές όπως το Cabo Delgado στη Μοζαμβίκη. Για αυτό, στη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, προσπάθησαν να τοποθετήσω το Σαχέλ ως μια ευρωπαϊκή προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.

    Η σκληρή αλήθεια είναι ότι η Ευρώπη θα πρέπει να κάνει μια μακροπρόθεσμη επένδυση στην περιοχή, να συνδυάσει έξυπνα τις στρατιωτικές, πολιτικές και αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε συνδυασμό με τους συνεργάτες του G5 στο Σαχέλ. Δεν αφορά μόνο στη νίκη του "πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας”. Αφορά στο να κερδίσουν την ειρήνη. Αυτή η προσέγγιση ίσως απαιτεί υπομονή αλλά σε ό,τι αφορά στο κόστος και στην επίπτωση, είναι μια καλύτερη λύση από μια καθαρά στρατιωτική επέμβαση. Στο στρατιωτικό μέτωπο, η ΕΕ έχει μια ευκαιρία να οικοδομήσει μια αληθινά κοινή ευρωπαϊκή ικανότητα γύρω από τις (με μπροστάρη τη Γαλλία) δυνάμεις που αναπτύσσονται στο Σαχέλ, και να ενισχύσει τις αποστολές ενιαίας πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, συμπεριλαμβανομένου μέσω επιχειρησιακού mentoring για τοπικούς στρατούς. Αλλά οι στρατιωτικές προσπάθειες -όσο σημαντικές και αν είναι για τη σταθεροποίηση- δεν θα είναι αρκετές χωρίς σοβαρές επενδύσεις στην υποστήριξη για εκπαίδευση, mentoring και εξοπλισμό των τοπικών αστυνομικών δυνάμεων, που έχουν λειτουργήσει καλά στο να προστατεύουν τους τοπικούς πληθυσμούς. Η ΕΕ θα πρέπει να προάγει την Συμμαχία του Σαχελ ως την κύρια πλατφόρμα για το ποια μέλη της G5 Σαχέλ και οι διεθνείς τους εταίροι, μαζί με τις ΗΠΑ, επενδύουν στις δημόσιες υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της παρουσίας του κράτους -από νερό και αποχέτευση, μέχρι εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη.

    Τέλος, η Ευρώπη πρέπει να δώσει πολύ μεγαλύτερη προσοχή στα κοινωνικά ζητήματα στο Σαχέλ. Θα πρέπει να το κάνει με την προώθηση τοπικών και εθνικών διαλόγων μεταξύ εθνοτικών ομάδων, για να καταστήσει πιο δύσκολο για τρομοκρατικές και εγκληματικές οργανώσεις να επιλέξουν ή να στρατολογήσουν από περιθωριοποιημένες κοινότητες. Η τοποθέτηση των ανθρώπων στο επίκεντρο των πολιτικών και των σχεδίων, είναι ο καλύτερος τρόπος να συμβάλει στην ειρήνη και στη βιωσιμότητα.

    Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουν τα κράτη-μέλη της ΕΕ περιγράφεται με σαφήνεια. Το ερώτημα τώρα είναι εάν είναι έτοιμα να δείξουν την ηγετική και πολιτική βούληση που απαιτείται για να προχωρήσουν σε αυτόν (τον δρόμο.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://ecfr.eu/article/europes-post-afghanistan-to-do-list/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ