Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 08-Μαρ-2021 10:49

    Η ΕΕ θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη Ρωσία του σήμερα, όχι να περιμένει την παρακμή της

    Η ΕΕ θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη Ρωσία του σήμερα, όχι να περιμένει την παρακμή της
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Nicu Popescu

    Καθώς οι ηγέτες της ΕΕ προετοιμάζονται για μια σύνοδο κορυφής στις 25-26 Μαρτίου στην οποία σχεδιάζουν να συζητήσουν για τη Ρωσία, πολλοί από αυτούς είναι πεπεισμένοι ότι η Ρωσία είναι μια δύναμη που παρακμάζει. Από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, μεγάλο μέρος της αμερικανικής και ευρωπαϊκής πολιτικής για τη Ρωσία είχε βασιστεί στην ιδέα ότι η Ρωσία βρίσκεται σε παρακμή και πρέπει κανείς να διαχειριστεί ομαλά ή να τηρήσει στάση αναμονής απέναντι στην τωρινή φάση ακτιβισμού της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας, ανεξαρτήτως του πόσο ενοχλητική είναι για τα συμφέροντα της ΕΕ και των ΗΠΑ. Αυτή η προσέγγιση κάποιες φορές ονομάζεται "στρατηγική υπομονή" αλλά δεν υπάρχει τίποτα στρατηγικό στο να βασίζει κάποιος την πολιτική του σε εξωτερικά αίτια που δεν ελέγχονται από τον ίδιο. Δεδομένου ότι αποτελεί ένα ανοιχτό ερώτημα το εάν η Ρωσία θα βρεθεί σε κάμψη, τέτοιες προσδοκίες είναι κοντόφθαλμες. Είναι ώρα η ΕΕ να αντιμετωπίσει τη Ρωσία του σήμερα, όχι αυτή του 2050 ή του 2070.

    Όταν προέβλεπαν τη ρωσική παρακμή, πολλοί Αμερικανοί και Ευρωπαίοι στοχαστές και φορείς χάραξης πολιτικής -από τον joseph Nye μέχρι τον barack obama- έσπευδαν να επισημάνουν το μειούμενο ποσοστό της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία, το μέγεθος του ΑΕΠ της (το οποίο είναι αντίστοιχο με αυτό της Ισπανίας και της Πορτογαλίας μαζί), και τις δημογραφικές τάσεις. Επίσης αναφέρουν την εξάρτηση της Ρωσίας από πρώτες ύλες και την ανικανότητα της να αντιμετωπίσει τη διαφθορά, καθώς και πολλά άλλα χρόνια προβλήματα του κράτους και της οικονομίας της. Μια τέτοια λογική οδηγεί σε μια πολιτική αναμονής μέχρι η Μόσχα να αποδεχθεί το αναπόφευκτο της ρωσικής παρακμής, οπότε η Δύση μπορεί να έχει μια λογική συνομιλία μαζί της για τις μελλοντικές τους αλληλεπιδράσεις.

    Σήμερα, η Τουρκία και η Ελβετία έχουν παρόμοια ΑΕΠ, ενώ η Ιρλανδία έχει υψηλότερο ΑΕΠ από την Αίγυπτο. Αλλά η Ιρλανδία και η Ελβετία δεν είναι στην ίδια κατηγορία με την Τουρκία και την Αίγυπτο όταν πρόκειται για την επιρροή τους στα παγκόσμια και περιφερειακά ζητήματα. Επομένως, δεν μπορεί κάποιος να επικαλεστεί το ΑΕΠ της Ρωσίας ως πρόβλεψη για την ενδεχόμενη γεωπολιτική της πτώση.

    Το άλλο πρόβλημα του να βασίζει κανείς την πολιτική του για τη Ρωσία στην ιδέα ότι η ρωσική γεωπολιτική δύναμη θα φθίνει, είναι ότι ακόμη και αν το κάνει, θα περάσουν αρκετές δεκαετίες προτού αυτό αρχίσει να επηρεάσει την εξωτερική πολιτική της Ρωσίας. Την περασμένη δεκαετία, η Ρωσία είχε εμπλακεί σε έναν ολοένα και αυξανόμενο αριθμό εχθρικών ενεργειών έναντι της ΕΕ και χωρών στη γειτονιά της, στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική -όπως η Σερβία, η Βοσνία, το Μαυροβούνιο, η Λιβύη, η Συρία, ακόμη και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η Ρωσία έχει ακολουθήσει μια στρατηγική σχεδιασμένη να μεγιστοποιήσει τη γεωπολιτική της δύναμη, συχνά αμφισβητώντας άμεσα τη θέση, τα συμφέροντα και την επιρροή της ΕΕ. Θα ήταν εξαιρετικά ανεύθυνο για οποιαδήποτε δύναμη, να παρακολουθήσει απλώς όσο ξεδιπλώνεται η διαδικασία για άλλα 20-30 χρόνια, με την ελπίδα ότι η κάμψη θα αναγκάσει τη Ρωσία να αλλάξει πορεία.

    Η κάμψη της Ρωσίας είναι επίσης μια πλάνη διότι προβάλλει την ιστορία των περισσότερων ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών στη Ρωσία. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες είχαν μια κάπως γραμμική ιστορία ανόδου, παρακμής και πτώσης, ακολουθούμενη από την αποδοχή μιας άνετης ύπαρξης ως ένα μικρού ή μεσαίου μεγέθους κράτος. Η Αυστρία, η Βρετανία, το Βέλγιο, η Ουγγαρία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, και η Σουηδία, έχουν όλες περάσει από αυτή τη γραμμική αυτοκρατορική ιστορία ανόδου και πτώσης. Αλλά μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι απαραίτητα ο κανόνας. Πολλά κράτη έχουν περάσει από τέτοιες φάσεις ανόδου και πτώσης. Η κινεζική, ιρανική και ρωσική δύναμη έχει επεκταθεί, συρρικνωθεί και στη συνέχεια αναπτύχθηκε ξανά για αιώνες -ακόμη και χιλιετίες. 

    Η ιστορική αυτή μνήμη έχει συγκεκριμένες συνέπειες εξωτερικής πολιτικής για την αλληλεπίδραση ΕΕ-Ρωσίας σήμερα. Εκεί που η ΕΕ βλέπει μη αναστρέψιμη ρωσική παρακμή, η Ρωσία βλέπει μια από τις πολλές προσωρινές κάμψεις που έχει ζήσει εδώ και αιώνες. Οι Ρώσοι ηγέτες εκτιμούν ότι μπορούν να αναστρέψουν τέτοιες κάμψεις όπως έκαναν και οι προκάτοχοι τους μετά τη συρρίκνωση του ρωσικού κράτους ύστερα από την επανάσταση του 1917. Το 1918 η Ρωσία έχασε τον έλεγχο μεγάλων εδαφών της (συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδία, της Πολωνία, των χωρών της Βαλτικής και αυτό που είναι σήμερα η Μολδαβία). Αλλά μέσα σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες, έχει ανακτήσει τμήματα των χαμένων εδαφών της και επέκτεινε τον έλεγχο της στο Βερολίνο, στη Βαρσοβία, στην Πράγα, και στα Τίρανα. Η ιστορία της Ρωσίας με αναστροφή της φθίνουσας πορείας διαμορφώνει την τρέχουσα εξωτερική πολιτική της -και θα μπορούσε να συνεχίσει να το κάνει για κάποιες δεκαετίες τουλάχιστον.

    Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν ξέρει εάν η Ρωσία θα βρεθεί σε ύφεση ή θα ανακάμψει. Η Ρωσία θα μπορούσε κάλλιστα να βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση για δεκαετίες, προκαλώντας σοβαρή ζημιά στα συμφέροντα της ΕΕ κατά τη διαδικασία. Πολλές από τις προκλήσεις που θέτει η Ρωσία στην ΕΕ -ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με την επιρροή της ΕΕ στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή και στην Αν. Ευρώπη- δεν θα φύγουν από μόνες τους. Η ΕΕ θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις μέσω ενεργειών που αυξάνουν την ισχύ της σε σχέση με τη Ρωσία και τους γείτονες της Ένωσης - όχι μέσω στρατηγικής υπομονής, που είναι ένας ευγενικός όρος για τη στρατηγική αδράνεια.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://ecfr.eu/article/why-the-eu-should-stop-waiting-for-the-godot-of-russian-decline/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ