Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 20-Αυγ-2019 14:53

    Ο Borell στα Δυτικά Βαλκάνια

    Ο Borell στα Δυτικά Βαλκάνια
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Josep Borrell ετοιμάζεται να γίνει ο επόμενος Ύπατος Εκπρόσωπος για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας, ήτοι ο de facto υπουργός Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μία από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία της Ένωσης. Η δραματική τροπή που λαμβάνει η υπόθεση του Brexit, η αυξανόμενη ανάμειξη της Ρωσίας στις εξωτερικές αλλά και τις εσωτερικές υποθέσεις της ΕΕ, καθώς και μια σειρά κρίσεων στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική θα απαιτήσουν την προσοχή του έμπειρου Ισπανού διπλωμάτη μόλις αναλάβει καθήκοντα.

    Ωστόσο, ένα ζήτημα πολύ πιο κοντά στις Βρυξέλλες μπορεί να διαμορφώσει την ατζέντα του Borrell τους πρώτους μήνες της θητείας του - και μάλιστα μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στην μελλοντική θέση της Ισπανίας στην ευρωπαϊκή σκακιέρα εξωτερικής πολιτικής: η κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια. Μια σημαντική πτυχή αυτής της κατάστασης είναι η σχέση μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας, η οποία είχε ασυνήθιστα μεγάλο αντίκτυπο στο πρόγραμμα και τις επιδόσεις των προκατόχων του Borrell. Για άλλη μια φορά, τα Δυτικά Βαλκάνια θα ζητήσουν πολλούς πόρους από έναν Επίτροπο της ΕΕ.

    Εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει την υποψηφιότητά του τοn Νοέμβριο, ο Borrell θα είναι ο δεύτερος Ισπανός και ο τέταρτος εκπρόσωπος των Σοσιαλιστών που θα ηγηθεί των προσπαθειών εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Φαίνεται πολύ απίθανο μέχρι τότε η νυν Ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ, Federica Mogherini, να έχει επιτύχει ουσιαστική προσέγγιση μεταξύ των δύο πλευρών. Η Σερβία επιδόθηκε σε μια επιθετική εκστρατεία για να πείσει τις τρίτες χώρες να μην αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Αυτό έγινε με τη βοήθεια της Ρωσίας. Η Σερβία έχει επίσης δώσει μάχη κατά της εισδοχής του Κοσσυφοπεδίου σε διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, η FIFA, η UNESCO και η INTERPOL – μάχη η οποία είχε την στήριξη της Μαδρίτης.  

    Σε απάντηση αυτών, το Κοσσυφοπέδιο επέβαλε δασμούς 100% στις εισαγωγές αγαθών από τη Σερβία. Η κίνηση αυτή ώθησε τη Σερβία σε αναστολή του διαλόγου με το Κοσσυφοπέδιο. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και η Mogherini ένωσε την φωνή της με το πλήθος των ηγετών που προβλέπουν αναζωπύρωση της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες. "Βλέπω κίνδυνο επιστροφής των σκοτεινών δυνάμεων του παρελθόντος, όσον αφορά την αντιπαράθεση, ακόμα και τις συγκρούσεις, αν οι δύο πλευρές συνεχίσουν την αντιπαράθεση", δήλωσε η ίδια  στο περιθώριο της πρόσφατης συνόδου κορυφής των Δυτικών Βαλκανίων στο Βερολίνο.

    Ωστόσο, υπάρχει λόγος συγκρατημένης αισιοδοξίας πως το υπόβαθρο του Borell μπορεί να βοηθήσει στο να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στην Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο. Όπως υποστήριξε πρόσφατα ο πολιτικός επιστήμονας Ignacio Molina, "Η Ισπανία είχε έντονο ενδιαφέρον οι δύο χώρες να επιλύσουν τις διαφορές τους". Όπως εξηγεί ο ίδιος, η Ισπανία επιθυμεί να επιλυθεί το συντομότερο δυνατό η διαφωνία ανάμεσα σε Σερβία και Κοσσυφοπέδιο, καθώς "η σχετική απομόνωσή της από την μη αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου είναι επιζήμια για την ισπανική επιρροή στην εξωτερική δράση της ΕΕ".

    Ωστόσο, ο Borrell θα έχει ένα σοβαρό μειονέκτημα σε σχέση με τους προκάτοχούς του: για πρώτη φορά ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ δεν θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει το εργαλείο της υπόσχεσης της ένταξης στην ΕΕ. Παρότι η Ισπανία υποστηρίζει την διεύρυνση της Ένωσης, η Γαλλία και άλλες χώρες της ΕΕ μπορεί να μπλοκάρουν οποιαδήποτε άλλη υποψηφιότητα χώρας για ένταξη στην Ένωση τα επόμενα χρόνια. Έτσι λοιπόν, το Κοσσυφοπέδιο και η Σερβία θα πρέπει να κάνουν ειρήνη για χάρη της ειρήνης.

    Δεύτερον, ο Borrell θα κληρονομήσει μια κατάσταση όπου οι χώρες του Quin είναι βαθύτατα κατακερματισμένες.  Οι μεγάλες δυνάμεις όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ασχοληθεί με τις βαλκανικές ειρηνευτικές προσπάθειες από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Συμφωνούν στη βασική προϋπόθεση μιας μελλοντικής συμφωνίας: το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να γίνει μέρος των Ηνωμένων Εθνών και πρέπει να επιτραπεί στη Σερβία να προχωρήσει με την ένταξη στην ΕΕ. Ωστόσο, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δείξει την προθυμία να εξετάσουν μια αμοιβαία συμφωνηθείσα ανταλλαγή εδαφών ως μέρος μιας συμφωνίας - και ενώ η Γαλλία και η Ιταλία επικροτούν μια τέτοια ιδέα - η Γερμανία, υποστηριζόμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, την αντικρούει  έντονα, προτιμώντας την λύση ενός ψυχρού πολέμου με βάση τη συμφωνία του 1972 μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Γερμανίας.

    Η στάση του Borrell επί του θέματος παραμένει ασαφής. Μερικές φορές έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Ισπανία θα αποδεχθεί μια τελική διευθέτηση μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας, ακόμη και αν αυτό "συμπεριλάμβανε κάποια μορφή εδαφικής ανταλλαγής". Σε άλλες περιπτώσεις, έχει σύμφωνα με πληροφορίες, αναφέρει ότι αντιτίθεται στις ανταλλαγές γης.

    Τρίτον - και εν μέρει ως συνέπεια αυτών των διεθνών διαιρέσεων - οι πολίτες του Κοσσυφοπεδίου είναι πο μπερδεμένοι από ποτέ όσον αφορά μια μελλοντική συμφωνία με τη Σερβία. Ο Πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου Χασίμ Θάτσι ανέφερε σε διαπραγματεύσεις με τον Σέρβο ομόλογό του Αλεξάνταρ Βούτσιτς ότι θα υποστηρίξει μια διαδικασία οριοθέτησης των συνόρων ως μέρος μιας συνολικής συμφωνίας. Ωστόσο, ο Ramush Haradinaj, ο οποίος παραιτήθηκε πρόσφατα από πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου, τάχθηκε κατηγορηματικά αντίθετος σε μια τέτοια κίνηση.

    Σε κάθε περίπτωση, ο Borrell δεν πρέπει να χαθεί σε ατέρμονες συζητήσεις για ανταλλαγές γης. Ο τρόπος με τον οποίο το Κοσσυφοπέδιο και η Σερβία συμφωνούν για κάποια αποδεκτή μορφή οριοθέτησης των συνόρων είναι μόνο ένα μέρος μιας συνολικής συμφωνίας. Υπάρχουν αρκετά πιο σημαντικά ζητήματα: το επίπεδο διαβίωσης των ανθρώπων που ζουν σε αμφότερες τις χώρες, η διαδικασία συμφιλίωσης και η οικονομική συνεργασία, η πολιτιστική κληρονομιά και τα δικαιώματα των μειονοτήτων είναι όλα βασικά στοιχεία μιας μελλοντικής συμφωνίας.

    Τελικά, το Κοσσυφοπέδιο και η Σερβία πρέπει να συμμετάσχουν σε μια εντατική διαδικασία που περιλαμβάνει την ΕΕ και έχει την υποστήριξη των ΗΠΑ, καθώς και τη σιωπηρή έγκριση της Ρωσίας. Για να διευκολυνθεί αυτό, ο Borrell πρέπει - όπως πρότεινε η Macron - να ενισχύσει την ομάδα διαλόγου του στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, διορίζοντας έναν ισχυρό ειδικό απεσταλμένο που υποστηρίζει το Quint, ο οποίος θα διατηρήσει μια αμερόληπτη προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων