Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 09-Ιουλ-2019 09:23

    Ώρα για τον διορισμό αντιπροέδρων για θέματα Ευρώπης

    Ώρα για τον διορισμό αντιπροέδρων για θέματα Ευρώπης
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Caroline de Gruyter

    Οι κορυφαίες ευρωπαϊκές θέσεις πάντα ήταν αποτέλεσμα μεγάλων διεργασιών. Οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων δοκιμάζουν κάθε κόλπο για να βάλουν τους "αγαπημένους" τους σε σημαντικές θέσεις στις Βρυξέλλες και στην Φρανκφούρτη. Από τη στιγμή που θα έχεις τους "δικούς” σου ανθρώπους σε υψηλές θέσεις στο σύστημα, μπορείς να τους ελέγξεις.

    Αυτή τη φορά, η μάχη ήταν ιδιαιτέρως σκληρή, για δύο λόγους. Πρώτα από όλα, οι εθνικοί ηγέτες ήθελαν να ανακτήσουν τον έλεγχο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάτι που τους έπιασε "στον ύπνο” με το σύστημα Spitzenkandidat, στη διάρκεια των προηγούμενων εκλογών το 2014. Οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων ήθελαν να έχουν την εξουσία να διορίσουν τους δικούς τους υποψηφίους ξανά, σαν τις παλιές καλές ημέρες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μάχη τους εναντίον του Spitzenkandidat δεν αφορούσε μόνο συγκεκριμένα άτομα, αλλά αφορούσε περισσότερο στην εξουσία: ποιος διοικεί την Ευρώπη, τη βουλή ή τα κράτη-μέλη; Το ενδιαφέρον αποτέλεσμα φαίνεται να είναι ότι οι ηγέτες δεν έχουν απλώς κατορθώσει να σκοτώσει το Spitzenkandidat σύστημα -αλλά επίσης να παράγουν, με τον παλιό διακυβερνητικό τρόπο, μια λίστα με τους πιο ομοσπονδιακούς υποψηφίους.

    Δεύτερον, η Ευρώπη γίνεται όλο και πιο σημαντική, με την ενιαία αγορά, την Συνθήκη Σένγκεν και το ενιαίο νόμισμα. Η Κίνα και οι ΗΠΑ θέλουν ο κόσμος να παίζει σύμφωνα με τους δικούς τους κανόνες. Ο κόσμος έχει γίνει ένας κόσμος γιγάντων. Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν λόγο μόνο όταν συγκεντρώνουν τις δυνάμεις τους και ενεργούν ως ένωση. Όπως τόνισε ο πρώην Βέλγος πρωθυπουργός, Paul Henri Spaak: "υπάρχουν μόνο δύο είδη κρατών στην Ευρώπη: μικρά κράτη, και μικρά κράτη που δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει ότι είναι μικρά”. Αυτοί που διοικούν ή εκπροσωπούν την ευρωπαϊκή ένωση, γίνονται επομένως πιο ισχυροί.

    Εξαιτίας αυτού του μεταβαλλόμενου διεθνούς πλαισίου, η ομοσπονδιακή δομή η οποία χαρακτηρίζει την ΕΕ, έχει ξεκινήσει να λειτουργεί καλύτερα και καλύτερα τα τελευταία χρόνια. Αυτό το σύστημα μοιάζει με συστήματα σε ομοσπονδιακές χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία. Η Κομισιόν κάνει τη δουλειά της αρκετά καλά. Οι Ευρωπαίοι επικεφαλής κυβερνήσεων και οι υπουργοί λαμβάνουν όλο και περισσότερες αποφάσεις στις Βρυξέλλες. Επειδή τα εθνικά κοινοβούλια δύσκολα μπορούν να ελέγχουν ή να τα διορθώσουν (πόσο μάλλον να συναποφασίσουν με τις Βρυξέλλες), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δυναμώνει όλο και περισσότερο. Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στη νομοθετική διαδικασία στις Βρυξέλλες από ό,τι στο παρελθόν. Τελευταίως, η ΕΕ έχει μια ομοσπονδιακή δικαιοσύνη επιπλέον των σωμάτων ελέγχου όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο -όπως κάθε άλλο ομοσπονδιακό σύστημα. Το πιο σημαντικό, αυτό το σύστημα εγκρίνει νόμους που εφαρμόζονται απευθείας στους πολίτες και που μπορούν να επικληθούν στα εθνικά δικαστήρια.

    Στα κράτη-μέλη δεν αρέσει αυτό πάρα πολύ, και θέλουν μέρος της εξουσίας πίσω. Για αυτό ήθελαν να "σκοτώσουν” το Spitzenkandidaten και επιχείρησαν να επιβάλλουν την στρατηγική τους ατζέντα στην Κομισιόν. Επιδιώκουν συνεχώς να φέρουν τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για το εμπόριο, πίσω σε εθνικό επίπεδο, μετατρέποντας τις εμπορικές συμφωνίες σε "Μεικτές” συμφωνία για παράδειγμα. Κάνοντας αυτά τα πράγματα, καθιστούν πολύ δύσκολο για την ΕΕ να λειτουργήσει κανονικά.

    ΟΙ Ευρωπαίοι ηγέτες και οι υπουργοί τους διοικούσαν πάντα την Ευρώπη ως δεύτερη δουλειά. Προτεραιότητά τους ήταν ασφαλώς, να διοικήσουν την χώρα τους. Όταν ήταν στα αλήθεια απαραίτητο, πετάγονται στις Βρυξέλλες να λάβουν ευρωπαϊκές αποφάσεις -κουρασμένοι και με το βλέμμα ήδη στο ρολόι για το ταξίδι της επιστροφής. Το να αγωνίζονται για τα εθνικά τους συμφέροντα είναι αυτό για το οποίο έχουν επιλεγεί και διοριστεί, όχι για να διοικούν την Ευρώπη. Αυτή η έλλειψη προσοχής ήταν πάντα προβληματική. Τώρα που θέματα όπως το περιβάλλον, η μετανάστευση ή ακόμη και η άμυνα, πρέπει να διαχειριστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πρόβλημα γίνονται επείγον.

    Υπάρχουν τέσσερα επίπεδα διακυβέρνησης στην Ευρώπη: δημοτική, περιφερειακή, εθνική, και ευρωπαϊκή. Κάθε επίπεδο έχει τα δικά του καθήκοντα και ευθύνες. Εκλέγουμε ή διορίζουμε αξιωματούχους που είναι ικανοί για το συγκεκριμένο επίπεδο -όχι για το επίπεδο πάνω από αυτό, το οποίο δεν έχει ποτέ προτεραιότητα. Υπάρχει ωστόσο μία εξαίρεση: το ευρωπαϊκό επίπεδο. Εκεί, οι αποφάσεις λαμβάνονται από ανθρώπους για τους οποίους η Ευρώπη δεν αποτελεί προτεραιότητα. Οι εθνικοί πολιτικοί που κυριαρχούν στην ευρωπαϊκή πολιτική, είναι συγκρίσιμοι με την ολλανδική επαρχία της Drenthe που άσκησε βέτο στον προϋπολογισμό της Ολλανδίας. Ή στον υπουργό-πρόεδρο της Βαυαρίας που διαμορφώνει την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας ανάλογα με τη βούλησή του. Με βάση ένα τέτοιο σύστημα, η Ολλανδία και η Γερμανία θα ήταν αδύναμες και δυσλειτουργικές χώρες.

    Αλλά στην ΕΕ, με το υψηλό επίπεδο εθνικής διακυβέρνησης, έτσι ακριβώς γίνονται τα πράγματα. Το Συμβούλιο διατηρεί έναν σφιχτό έλεγχο σε όλα τα ευρωπαϊκά ζητήματα, ενώ την ίδια στιγμή κατηγορεί την ομοσπονδία για μέτρια αποτελέσματα.

    Η διακυβέρνηση μιας χώρας γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Οι κυβερνήσεις έχουν λιγότερο χρόνο για την Ευρώπη από ό,τι στο παρελθόν -ενώ η Ευρώπη επίσης, χρειάζεται περισσότερη προσοχή παρά λιγότερη. Σε ορισμένες συνεδριάσεις του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, κάποιες φορές δεν εμφανίζονται περισσότεροι από πέντε ή έξι υπουργοί. Υπήρχαν τέσσερις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ετησίως. Τώρα ανάλογα με τις περιστάσεις, υπάρχουν δεκάδες. Το να καθοριστεί μια ημερομηνία συνεδρίασης των 28 της ΕΕ, είναι απίστευτο δύσκολο. Πολλά θέματα έχουν γίνει πολύ περίπλοκα για αυτούς. Θέλουν από τους υπουργούς τους να τα αναλαμβάνουν στην εκτέλεσή τους. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει, διότι και οι υπουργοί είναι πολύ απασχολημένοι με τα δικά τους.

    Υπάρχει μόνο μια λύση. Ο Σλοβάκος υπουργός Εξωτερικών Miroslav Lajcak, δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα στο ετήσιο συνέδριο του ECFR στη Λισαβόνα: "όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να κάνουν στην άκρη και να αφήσουν τους Ευρωπαίους ηγέτες να λαμβάνουν τις αποφάσεις εξ ονόματος όλων μας”. Αλλά αυτό ασφαλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Τα κράτη-μέλη θέλουν περισσότερο έλεγχο των Βρυξελλών.

    Υπάρχει ωστόσο μια γρήγορη λύση. Όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να διορίσουν έναν αντιπρόεδρο της κυβέρνησης (και όχι έναν αναπληρωτή υπουργό, όπως έχουν τώρα κάποιες χώρες), έναν πολιτικό ο οποίος θα έχει μόνο τα ευρωπαϊκά θέματα και δεν θα είναι επικεφαλής κάποιου υπουργείου. Η δουλειά του θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά στα ευρωπαϊκά θέματα, σε πλήρη απασχόληση, να είναι μονίμως σε επαφή με συναδέλφους σε άλλα κράτη-μέλη, να προετοιμάζει συναντήσεις επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων, και να υπενθυμίζει στους υπουργούς να εφαρμόζουν τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αυτό θα βοηθούσε να διατηρηθεί το επίκεντρο των κυβερνήσεων στα ευρωπαϊκά συμφέροντα, κάτι το οποίο είναι και προς το συμφέρον τους. Θα έδινε αυξημένη προβολή στις ευρωπαϊκές συζητήσεις και θα αύξανε την ποιότητα και τη νομιμότητα των ευρωπαϊκών αποφάσεων.

    Η Ευρώπη χρειάζεται προσοχή και φροντίδα. Εάν τα κράτη-μέλη επιμείνουν να κάνουν τα πάντα μόνα τους στην Ευρώπη, τουλάχιστον ας προσπαθήσουν να το κάνουν καλά.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.ecfr.eu/article/commentary_time_for_deputy_prime_ministers_for_european_affairs

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων