Καμπανάκι από τη Διάσκεψη του Μονάχου: Υπαρκτός ο κίνδυνος "περιφερειακού πολέμου" - Αιχμές κατά της πολιτικής Τραμπ
Δευτέρα, 09-Φεβ-2026 13:54
H έκθεση της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια, η οποία δημοσιεύεται ενόψει της συνάντησης ηγετών και ειδικών αυτό το Σαββατοκύριακο, προειδοποιεί ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε "μια παρατεταμένη περίοδο αντιπαράθεσης" ενώ η ήπειρος βρίσκεται ενώπιον μιας "οδυνηρής" συνειδητοποίησης ότι πρέπει να κινηθεί πιο τολμηρά απέναντι στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την έκθεση που εκπόνησε η Διάσκεψη του Μονάχου και την οποία επικαλείται ο Guardian τη Δευτέρα, η Ευρώπη έχει συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να είναι πιο αποφασιστική και πιο ανεξάρτητη στρατιωτικά, απέναντι σε μια αμερικανική κυβέρνηση που δεν μοιράζεται πλέον τη δέσμευση για τις φιλελεύθερες δημοκρατικές αρχές και αξίες.
Η έκθεση θέτει το πλαίσιο για μια ολοκληρωτική ιδεολογική αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Τραμπ στην ετήσια διάσκεψη για την ασφάλεια, η οποία ξεκινά την Παρασκευή.
Στη διαβόητη ομιλία του στην περσινή Διάσκεψη, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ισχυρίστηκε ότι οι ευρωπαϊκές ελίτ καταστέλλουν την ελευθερία του λόγου και "ανοίγουν τις πύλες" στη μαζική μετανάστευση. Η ομιλία αυτή σηματοδότησε τη στιγμή που η Ευρώπη συνειδητοποίησε ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν θα ήταν πλέον ένας αξιόπιστος εταίρος τόσο στον τομέα του εμπορίου, όσο και στην ασφάλεια.
Έκτοτε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες και η ομάδα του Ντόναλντ Τραμπ έχουν εμπλακεί σε μια σειρά από διαμάχες για θέματα όπως η πίεση των ΗΠΑ προς την Ουκρανία να κάνει εδαφικές παραχωρήσεις στη Ρωσία, οι απειλές του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία αλλά και τους δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
"Η σταδιακή αποχώρηση της Ουάσιγκτον από τον παραδοσιακό της ρόλο ως κύριου εγγυητή της ασφάλειας της Ευρώπης – που αντικατοπτρίζεται στην ασταθή υποστήριξη προς την Ουκρανία και στην απειλητική ρητορική σχετικά με τη Γροιλανδία – εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας της Ευρώπης και εκθέτει την ημιτελή μετάβασή της από καταναλώτρια ασφάλειας σε πάροχο ασφάλειας".
Το πεδίο της μάχης "επεκτείνεται" με σαμποτάζ, βανδαλισμούς, κυβερνοεπιθέσεις
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης μια σειρά από αυστηρές προειδοποιήσεις για την ασφάλεια, σημειώνοντας ότι "ορισμένες υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της για έναν "περιφερειακό πόλεμο" στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας εντός δύο ετών από μια πιθανή κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία – και για έναν "τοπικό" πόλεμο εναντίον ενός μόνο γείτονα εντός έξι μηνών".
Σημειώνεται ότι "τα πρώτα σημάδια αυτής της 'επέκτασης του πεδίου μάχης είναι ήδη ορατά", με "αυξανόμενο αριθμό ύποπτων περιστατικών, όπως σαμποτάζ, βανδαλισμούς, κυβερνοεπιθέσεις και εμπρησμούς".
"Οι αναλυτές θεωρούν αυτές τις ενέργειες ως σκόπιμες προσπάθειες της Μόσχας να δοκιμάσει τις άμυνες της Ευρώπης, να σπείρει τη διχόνοια, να εκφοβίσει το κοινό και να αποδυναμώσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία, αποσπώντας την προσοχή προς την εσωτερική ασφάλεια. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει τώρα την πρόκληση να αποτρέψει προληπτικά περαιτέρω προκλήσεις, αποφεύγοντας παράλληλα την ακούσια κλιμάκωση", αναφέρεται.
Η "αυτοκτονία μιας υπερδύναμης"
Η έκθεση προειδοποιεί επίσης ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από την ασφάλεια των ΗΠΑ δημιουργεί νέους κινδύνους, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει αλλάξει δραματικά τις προτεραιότητές της και απομακρύνεται από την Ευρώπη.
"Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία ή ακόμα και τρόμο την πτώση των Ηνωμένων Πολιτειών σε έναν "ανταγωνιστικό αυταρχισμό", αναρωτιέται πόσο ανθεκτική είναι πραγματικά η αμερικανική δημοκρατία", αναφέρει η έκθεση.
Η έκθεση αναφέρει ότι οι ΗΠΑ έχουν απομακρυνθεί από τις φιλελεύθερες αρχές που στήριξαν τη μεταπολεμική τάξη και ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να φέρει ένα μετα-αμερικανικό status quo. "Ενώ οι υποστηρικτές των πολιτικών του Προέδρου Τραμπ πιστεύουν ότι θα "κάνουν την Αμερική μεγάλη ξανά", οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά ισοδυναμούν με την "αυτοκτονία μιας υπερδύναμης", αναφέρει.
"Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν από καιρό αποφύγει να ασκήσουν ανοιχτή κριτική στις πολιτικές των ΗΠΑ. Αντ' αυτού, έχουν ακολουθήσει μια διπλή στρατηγική: προσπαθώντας να διατηρήσουν τη συμμετοχή της Ουάσιγκτον σχεδόν με κάθε κόστος, ενώ παράλληλα προετοιμάζονται προσεκτικά για μεγαλύτερη αυτονομία. [...] Οι πρόσφατες αντιπαραθέσεις σχετικά με τη Γροιλανδία, με τη σειρά τους, υποδηλώνουν ότι η στρατηγική της Ευρώπης για συμβιβασμό ενδέχεται να φτάνει στα όριά της".
"Οδυνηρή συνειδητοποίηση"
"Οι Ευρωπαίοι αναγκάστηκαν πρόσφατα να παραδεχτούν ότι είναι σχεδόν αδύνατο να απορρίψουν εμπορικές συμφωνίες που αντιβαίνουν στους κανόνες του ελεύθερου εμπορίου ή να εκφράσουν την αντίθεσή τους σε κατάφωρες παραβιάσεις της κυριαρχίας άλλων χωρών, όταν εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη στρατιωτική βοήθεια της χώρας που χρησιμοποιεί τακτικές εξαναγκασμού και καταργεί τους υφιστάμενους κανόνες", αναφέρει.
"Για τους Ευρωπαίους και ορισμένους από τους εταίρους τους στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, οι οποίοι από καιρό βασίζονται στην Ουάσιγκτον για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους, αυτή είναι μια ιδιαίτερα οδυνηρή συνειδητοποίηση".
Στην έκθεση, η οποία παρουσιάζει τις συστάσεις της για την ήπειρο, τονίζει ότι "απαιτείται περισσότερη πολιτική τόλμη και καινοτόμος σκέψη".
"Οι παράγοντες που υπερασπίζονται τους διεθνείς κανόνες και θεσμούς πρέπει να είναι εξίσου τολμηροί με τους παράγοντες που επιδιώκουν να τους καταστρέψουν".
Νέοι "συνασπισμοί" εντός της Ηπείρου
Η έκθεση προσθέτει ότι "η εξάρτηση από άκαρπες ανακοινώσεις, προβλέψιμες διασκέψεις και προσεκτική διπλωματία" σε έναν κόσμο όπου οι αντίπαλοι έχουν γίνει πιο αδίστακτοι είναι "συνταγή για αποτυχία".
"Η πρόοδος θα εξαρτηθεί από την ύπαρξη τολμηρών συνασπισμών ηγετών. Μικρότερες ομάδες, όπως οι χώρες της Weimar Plus (Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο) ή η E5 (οι προαναφερθείσες χώρες συν την Ιταλία), θα είναι απαραίτητες για την προώθηση της ενοποίησης της αμυντικής βιομηχανίας, τη διατύπωση ενός συνεκτικού ευρωπαϊκού οράματος για την Ουκρανία και την προετοιμασία της ΕΕ για τη διεύρυνση. Αυτά τα βήματα θα συνεπάγονται κατανομή του κόστους και του πολιτικού κινδύνου. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη διστακτικότητα θα αφήσει την Ευρώπη εκτεθειμένη σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ ανταγωνιστικών σφαιρών επιρροής, υπονομεύοντας σταθερά την ικανότητά της να διαμορφώνει το δικό της πεπρωμένο".