Στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που φαίνεται να αποκτούν η Exxon και η Chevron, στο πλαίσιο της αναδιαμόρφωσης της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου εν μέσω των πολιτικών που ακολουθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, αναφέρεται το Bloomberg, κάνοντας μνεία στις περιοχές που εστιάζουν τις δραστηριότητές τους οι δύο αμερικανικοί πετρελαϊκοί γίγαντες, αλλά και στο ενδιαφέρον για την Ελλάδα. 

Η Exxon και η Chevron στρέφουν το βλέμμα τους στην επέκταση της παραγωγής τους σε χώρες που συνδέονται με τον OPEC, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τα πιο επικίνδυνα γεωπολιτικά σημεία στον κόσμο, καθώς η δυναμική εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τις βοηθά να επιτύχουν συμφωνίες.

Η Βενεζουέλα - η οποία φιλοξενεί τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο - είναι το πιο γνωστό άνοιγμα μίας χώρας που ήταν ως επί το πλείστον "απαγορευμένη" για τους Αμερικανούς επενδυτές, καθώς οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο και ανέλαβαν τον έλεγχο των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν επίσης την Exxon και την Chevron, καθώς διαπραγματεύονται στο Ιράκ, στη Λιβύη, στην Αλγερία, στο Αζερμπαϊτζάν και στο Καζακστάν, σύμφωνα με δημόσιες ανακοινώσεις και με ανώνυμες πηγές, τις οποίες επικαλείται το Bloomberg.

Οι διεθνείς "επιδρομές" των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών είναι το τελευταίο παράδειγμα του πώς ο Τραμπ έχει ανατρέψει τους κανόνες του τρόπου με τον οποίο οι αμερικανικές εταιρείες δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά, ειδικά σε κλάδους που ο ίδιος ευνοεί, όπως η μεταποίηση, τα ορυκτά καύσιμα και τα κρυπτονομίσματα. Ενώ οι μεγάλες ευρωπαϊκές πετρελαϊκές εταιρείες (Shell, TotalEnergies και BP) επιδιώκουν επίσης να επεκταθούν στη Μέση Ανατολή, η υποστήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ δίνει στην Exxon και στην Chevron ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Ενώ οι πετρελαϊκοί κολοσσοί λειτουργούν εντός των χωρών του OPEC+ εδώ και δεκαετίες, οι ευκαιρίες για νέα project είναι περιορισμένες λόγω του κρατικού ελέγχου των βιομηχανιών, αλλά και της πολιτικής αστάθειας. Τα τελευταία χρόνια, οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες προτίμησαν να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους στον τομέα του σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ, βοηθώντας την Αμερική να ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία ως ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο το 2018.

Ευκαιρίες και κίνδυνοι

Αλλά τώρα, τα στελέχη του αμερικανικού πετρελαϊκού κλάδου βλέπουν μία ευκαιρία για ανάπτυξη διεθνώς που δεν έχει υπάρξει από τα μέσα της δεκαετίας του 2000. Οι επενδύσεις σε μερικά από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά πεδία στον κόσμο θα σηματοδοτούσαν επέκταση των επιδιώξεων του Τραμπ για αμερικανική "ενεργειακή κυριαρχία" και θα αύξαναν τα αποθέματα ορυκτών καυσίμων μέχρι και τη δεκαετία του 2040.

Φυσικά, αυτό συνοδεύεται από κινδύνους, όπως παρατηρεί το Bloomberg.

Οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου είχαν υποστεί κατάσχεση του μεγαλύτερου μέρους βασικών περιουσιακών τους στοιχείων στη Μέση Ανατολή τη δεκαετία του 1970. Αρκετές προσπάθειες επιστροφής στην περιοχή απέτυχαν. 

Η αγορά πετρελαίου μπορεί επίσης να είναι "σκληρή". Η Exxon και η Chevron δαπάνησαν πολλά χρήματα σε μεγάλα έργα στο εξωτερικό που ξεπέρασαν τον προϋπολογισμό και καθυστέρησαν σημαντικά, ξεκινώντας από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ενώ στη συνέχει επλήγησαν από την πτώση των τιμών του πετρελαίου, το 2014 και ξανά το 2020.

Ωστόσο, με την εγχώρια παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου να βαίνει προς μία σταθεροποίηση και τη ζήτηση πετρελαίου να παραμένει ισχυρότερη από ό,τι είχαν προβλέψει πολλοί αναλυτές, οι αμερικανικές μεγάλες εταιρείες αναζητούν το επόμενο βήμα.

Στελέχη τόσο της Exxon όσο και της Chevron έχουν συναντηθεί ξεχωριστά με αξιωματούχους από το Ιράκ, τη Λιβύη και την Αλγερία τους τελευταίους μήνες, συχνά με ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, επέβλεψε μάλιστα μια συμφωνία μεταξύ της Exxon και του Αζερμπαϊτζάν τον Αύγουστο.

Ο Τόμας Μπάρακ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Συρία, συνέβαλε στη διευκόλυνση μιας παρόμοιας συμφωνίας μεταξύ της Chevron και της Δαμασκού αυτή την εβδομάδα.

Ακόμη, το Κουβέιτ θέλει να προσελκύσει ξένες επενδύσεις ανοίγοντας ορισμένα από τα πετρελαϊκά του κοιτάσματα.

Παρ'όλο που πολλές από τις συμφωνίες στη Μέση Ανατολή δεν είναι δεσμευτικές, όλες οι ενδείξεις συνηγορούν στο ότι η Exxon και η Chevron ενδιαφέρονται σοβαρά να επιδιώξουν συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις, καθώς αναπληρώνουν τα αποθέματά τους για την επόμενη δεκαετία και μετά.

"Βλέπουμε τις αμερικανικές μεγάλες εταιρείες να αποκτούν δυσανάλογο πλεονέκτημα δεδομένης της νέας, πιο επιθετικής προσέγγισης της αμερικανικής κυβέρνησης", σημείωσε ο Biraj Borkhataria, αναλυτής της RBC Capital Markets. Αυτό "θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευκαιρίες απόκτησης πόρων που δεν είναι διαθέσιμες σε Ευρωπαίους", επεσήμανε ο ίδιος.

Η Exxon λειτουργούσε ένα από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά πεδία του Ιράκ, μετά την εισβολή των ΗΠΑ το 2003, και στη συνέχεια αποχώρησε το 2024 επειδή δεν έβγαζε αρκετά χρήματα παρά την τεράστια ποσότητα αργού πετρελαίου εκεί.

Αλλά τώρα, η αυξανόμενη προσφορά πετρελαίου από την Αμερική αναγκάζει τα κράτη του OPEC να επανεξετάσουν την προσέγγισή τους για να διατηρήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Αρκετές χώρες δηλώνουν τώρα ότι είναι πρόθυμες να προσφέρουν νέους όρους σε αντάλλαγμα για την πρόσβαση σε τεχνολογία, τεχνογνωσία και κεφάλαιο από τη Δύση, που απαιτούνται για την ανοικοδόμηση των παλαιών πετρελαϊκών τους κοιτασμάτων.

Το ενδιαφέρον για Ιράκ και Λιβύη

Η Exxon υπέγραψε συμφωνία για τη μελέτη του γιγαντιαίου κοιτάσματος Majnoon του Ιράκ τον Οκτώβριο, ενώ η Chevron υπέγραψε παρόμοια συμφωνία για το έργο Nasiriyah στο νότιο Ιράκ λίγους μήνες νωρίτερα. 

Πρόσωπα από την πολιτική ελίτ του Ιράκ θεωρούν τις επενδύσεις από τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες ως απόδειξη της ανεξαρτησίας της χώρας από το Ιράν και πιστεύουν ότι θα βοηθήσουν στην εξασφάλιση της εύνοιας του Τραμπ καθώς οι σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης επιδεινώνονται.

Λέγεται, ακόμη, ότι οι αξιωματούχοι έχουν κουραστεί από τον αργό ρυθμό ανάπτυξης των ρωσικών και κινεζικών εταιρειών και πιστεύουν ότι η παρουσία της Exxon ή της Chevron θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην προστασία της χώρας από οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση που θα αφορά το Ιράν, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές.

Εν τω μεταξύ, και οι δύο αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες έχουν επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για την επανένταξή τους στη Λιβύη μετά από περισσότερο από μια δεκαετία εμφυλίου πολέμου. Η χώρα προσφέρει σε ξένους επενδυτές εξερευνητικά οικόπεδα που κατέχουν περίπου 10 δισεκατομμύρια βαρέλια πόρων, στο πλαίσιο ενός σχεδίου για αύξηση της παραγωγής κατά 40% έως το 2030.

Η στροφή σε Ευρώπη, Αφρική, Κεντρική Ασία και Καραϊβική - Ευκαιρίες και στην Ελλάδα

Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες βλέπουν επίσης ευκαιρίες στην Ευρώπη, στην Αφρική, στην Κεντρική Ασία και στην Καραϊβική.

Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο Τραμπ πριν από ένα χρόνο, η Exxon έχει επεκταθεί στην Αγκόλα, έχει αποκτήσει δικαιώματα υπεράκτιας γεώτρησης στην Ελλάδα, έχει κερδίσει παραχωρήσεις εξερεύνησης στην Αίγυπτο και έχει υπογράψει σύμβαση κατανομής παραγωγής στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο, κοντά στη Γουιάνα.

Από την άλλη, η Chevron βρίσκεται σε σοβαρές διαπραγματεύσεις με το Καζακστάν για την επέκταση της άδειάς της στο κοίτασμα Tengiz, δυναμικότητας 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα, έχει υπογράψει σύμβαση με το Σουρινάμ και έχει αυξήσει τον προϋπολογισμό εξερεύνησης κατά 50% φέτος. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι ο πετρελαϊκός γίγαντας έχει υποβάλει προσφορές για τέσσερα υπεράκτια οικόπεδα στην Ελλάδα και αυτή την εβδομάδα υπέγραψε συμφωνία με την Τουρκία.

Η ταυτόχρονη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με πολλαπλές κυβερνήσεις επιτρέπει στις πετρελαϊκές εταιρείες να επιλέγουν τις καλύτερες ευκαιρίες, ενώ βοηθά και στην επίτευξη των καλύτερων συμφωνιών.