Οι δυτικές κυρώσεις έχουν "σημαντικό αντίκτυπο" στην ρωσική οικονομία, δήλωσε ο απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις, ενόψει της τέταρτης μαύρης επετείου της πλήρους εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία.

Ο Ντέιβιντ Ο' Σάλιβαν, βετεράνος Ιρλανδός αξιωματούχος, δήλωσε ότι οι κυρώσεις "δεν είναι πανάκεια" και θα υπάρχουν πάντα απόπειρες "παράκαμψής" τους, αλλά επέμεινε ότι μετά από τέσσερα χρόνια, μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι φέρνουν αποτελέσματα.

"Είμαι αρκετά αισιόδοξος. Πιστεύω ότι οι κυρώσεις έχουν πραγματικά σημαντική επίδραση στην ρωσική οικονομία", δήλωσε σε συνέντευξη στον Guardian.

"Μπορεί, κατά τη διάρκεια του 2026, να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου το όλο θέμα θα γίνει μη βιώσιμο, επειδή μεγάλο μέρος της ρωσικής οικονομίας έχει διαστρεβλωθεί τόσο πολύ από την ανάπτυξη της πολεμικής οικονομίας σε βάρος της πολιτικής οικονομίας. Πιστεύω ότι η παραβίαση των νόμων της 'οικονομικής βαρύτητας' δεν μπορεί να συνεχιστεί για πολύ".

Η Ρωσία έχει εξαπολύσει τις τελευταίες εβδομάδες σφοδρές επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, εν μέσω σκληρού χειμώνα.

Οι Ουκρανοί ομόλογοί του, είπε, του είχαν πει ότι η Ρωσία κατάφερε να εκτοξεύσει διπλάσιο αριθμό drones και πυραύλων τον περασμένο μήνα σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2025.

Ωστόσο, η πολεμική μηχανή του Βλαντιμίρ Πούτιν έχει επιβαρύνει την ευρύτερη οικονομία, η οποία θεωρείται ότι βρίσκεται υπό τη μεγαλύτερη πίεση από τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Τα έσοδα από το πετρέλαιο καταρρέουν, ο πληθωρισμός κυμαίνεται στο 6% περίπου και τα επιτόκια στο 16%.

Ο Ο'Σάλιβαν, με εμπειρία δεκαετιών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, διορίστηκε ειδικός απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις τον Δεκέμβριο του 2022 με αποστολή την καταπολέμηση της παράκαμψης και της αποφυγής τους.

Η ΕΕ έχει επιβάλει 19 πακέτα κυρώσεων στη Ρωσία από την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022, στοχεύοντας περισσότερα από 2.700 άτομα και οντότητες και διακόπτοντας το εμπόριο σε πολλούς κλάδους, μεταξύ αυτών και η ενέργεια.

Ο απεσταλμένος για τις κυρώσεις δήλωσε ότι "δεν βιάζεται να κατηγορήσει χώρες" για μη συμμόρφωση, επισημαίνοντας ότι "καμία χώρα [εκτός ΕΕ] στον κόσμο δεν έχει καμία υποχρέωση να σέβεται τις κυρώσεις μας".

Ο Ο'Σάλιβαν δήλωσε ότι η ΕΕ είχε κάποια επιτυχία στην "αποτροπή της άμεσης επανεξαγωγής κρίσιμων προϊόντων για όπλα" μέσω της Κεντρικής Ασίας, του Καυκάσου, της Τουρκίας, της Σερβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και, "σε μικρότερο βαθμό", μέσω της Μαλαισίας. Οι περισσότερες "παρακάμψεις" των κυρώσεων οφείλονταν σε "οικονομικούς φορείς που έβλεπαν οικονομικές ευκαιρίες και έβγαλαν χρήματα" και όχι σε συντονισμένες ενέργειες κυβερνήσεων, είπε.

Ωστόσο, η Κίνα αποτελεί εξαίρεση. "Η Κίνα σαφώς συμπληρώνει και παρέχει υποστήριξη" στη Ρωσία, αν και όχι με τη μορφή άμεσων προμηθειών στρατιωτικού εξοπλισμού, είπε.

Ο Ο'Σάλιβαν δήλωσε ότι η ΕΕ έλαβε με επιτυχία μέτρα για την αντιμετώπιση του ρωσικού σκιώδους στόλου. Τον Δεκέμβριο, σχεδόν 600 πλοία υπόκειντο σε κυρώσεις της ΕΕ.

"Έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να πείσουμε τα κράτη να αποσύρουν τις σημαίες τους από τα πλοία που έχουν υποστεί κυρώσεις [...] Πιστεύω ότι οι Ρώσοι παλεύουν να διατηρήσουν τη ροή του πετρελαίου", δήλωσε, καθώς τα τάνκερ-"φαντάσματα" μεταφέρουν κυρίως πετρέλαιο στους μεγαλύτερους πελάτες της Ρωσίας, την Κίνα και την Ινδία.

Τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, που αποτελούν την κινητήρια δύναμη της οικονομίας, μειώθηκαν κατά το ήμισυ τον Ιανουάριο, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2020, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών.

Ωστόσο, η ΕΕ έχει μπει στο στόχαστρο των ΗΠΑ, οι οποίες εκτιμούν ότι δεν κάνει αρκετά. Το Σαββατοκύριακο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, κατηγόρησε την ΕΕ ότι "χρηματοδοτεί τον πόλεμο εναντίον του εαυτού της", αφού υπέγραψε εμπορική συμφωνία με την Ινδία χωρίς να συμπεριλάβει περισσότερες κυρώσεις για την αγορά ρωσικού πετρελαίου.  

Λίγες μέρες αργότερα, οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι η Ινδία θα σταματούσε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο σε αντάλλαγμα για τη μείωση των αμερικανικών δασμών στα προϊόντα της.

Η ομάδα του Ο' Σάλιβαν εστιάζει σε 300 προϊόντα που περιλαμβάνονται στον "κοινό κατάλογο υψηλής προτεραιότητας", κρίσιμα προϊόντα που δεν θεωρούνται είδη διπλής χρήσης, όπως κάρτες μνήμης και πλακέτες που κατασκευάζονται από ευρωπαϊκές εταιρείες, τα οποία έχουν βρεθεί σε ρωσικά drones, πυραύλους και ελικόπτερα.

"Δεν νομίζω ότι έχουμε εξαλείψει εντελώς το πρόβλημα, αλλά πιστεύω ότι το έχουμε μειώσει", είπε.

"Αν πάτε στο Κίεβο, στο Ινστιτούτο Εγκληματολογικών Επιστημών, μπορείτε να δείτε, μετά την αποσυναρμολόγησή τους, από πού προέρχονται τα εξαρτήματα, και δυστυχώς προέρχονται κυρίως από δυτικές χώρες, είτε από τις ΗΠΑ, την ΕΕ, την Ελβετία ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι ντροπιαστικό για όλους μας".