Ο Ντόναλντ Τραμπ, διατύπωσε ανοιχτά τη σκέψη να επικαλεστεί τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, προκειμένου να αναπτυχθούν συμμαχικά στρατεύματα στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού -μια πρόταση που, ακόμη κι αν δεν ειπώθηκε σοβαρά, αποτελεί άλλη μία βολή με σαφή αποδέκτη τους Ευρωπαίους συμμάχους.

"Ίσως έπρεπε να είχαμε δοκιμάσει το ΝΑΤΟ: να επικαλεστούμε το Άρθρο 5 και να αναγκάσουμε το ΝΑΤΟ να έρθει εδώ και να προστατεύσει τα νότια σύνορά μας από περαιτέρω εισβολές παράνομων μεταναστών, απελευθερώνοντας έτσι μεγάλο αριθμό πρακτόρων της Συνοριοφυλακής για άλλα καθήκοντα", έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα social media, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Αν και δεν είναι άμεσα σαφές αν η ανάρτηση είχε σκοπό απλώς να αποτελέσει μια αιχμή ή αν στόχευε στο να "δοκιμάσει τα νερά" για κάτι που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρή πολιτική τοποθέτηση, ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του εδώ και καιρό χαρακτηρίζουν τη ροή των παράτυπων μεταναστών προς τις ΗΠΑ ως "εισβολή", χρησιμοποιώντας πλήθος όρων εθνικής ασφάλειας και πολεμικής ρητορικής, οι οποίοι με τη σειρά τους αξιοποιούνται για να δικαιολογήσουν μια επιθετική αντίδραση τόσο στα σύνορα όσο και σε μεγάλες αμερικανικές πόλεις, όπως η Μινεάπολη.

Μια παρόμοια διαδικασία συνόδευσε και την επιθυμία του προέδρου για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ από τη Δανία -αρχικά τη διατύπωσε ως μια σχεδόν χαλαρή πρόκληση κατά την πρώτη του θητεία και, στη δεύτερη θητεία, κατέστησε σαφές, προς την ενόχληση των συμμάχων, ότι οι προθέσεις του ήταν σοβαρές.

Ο Τραμπ εδώ και καιρό διαμαρτύρεται επίσης ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και τον Καναδά βασίζονται υπερβολικά στις ΗΠΑ για την άμυνά τους, διεξάγοντας μια μακρόχρονη εκστρατεία πίεσης ώστε οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να αυξήσουν τις δαπάνες τους για στρατεύματα και εξοπλισμούς.

Το Άρθρο 5 αποτελεί τον πυρήνα της συλλογικής ασφάλειας της Συμμαχίας, προβλέποντας ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ θα πρέπει να θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Αυτό, με τη σειρά του, ενεργοποιεί την υποχρέωση παροχής βοήθειας προς τη χώρα που δέχθηκε την επίθεση.

Το Άρθρο 5 έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, και αυτό έγινε από τις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Οι επανειλημμένες αναφορές του Τραμπ τις τελευταίες εβδομάδες ότι το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ αποτελεί μια μονόπλευρη συμφωνία εις βάρος των ΗΠΑ -καθώς και οι υπαινιγμοί του ότι ο Καναδάς και οι ευρωπαϊκές χώρες-μέλη ενδέχεται να μην ανταποκριθούν σε ένα τέτοιο κάλεσμα- έχουν προκαλέσει την οργή συμμαχικών κρατών που στήριξαν τον επακόλουθο, υπό αμερικανική ηγεσία, πόλεμο στο Αφγανιστάν, πολλά από τα οποία είχαν απώλειες στρατιωτών τόσο στη σύγκρουση όσο και στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν.

Ο πρόεδρος προκάλεσε νέο κύμα οργής νωρίτερα την Πέμπτη με δηλώσεις του στο Fox Business, υποστηρίζοντας ότι, παρότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έστειλαν στρατεύματα στο Αφγανιστάν, "έμειναν λίγο πιο πίσω, λίγο μακριά από την πρώτη γραμμή".

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν κατακραυγή σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είχε τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό απωλειών στρατιωτών στο Αφγανιστάν. "Πώς τολμά να αμφισβητεί τη θυσία τους", δήλωσε ο Εντ Ντέιβι, ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, λόγια που επανέλαβε και η βουλευτής των Εργατικών Έμιλι Θόρνμπερι στην εκπομπή Question Time του BBC, όταν χαρακτήρισε τα σχόλια του Τραμπ "απόλυτη προσβολή".

Ο Μπεν Ομπίζ-Τζέκτι, βουλευτής των Συντηρητικών που υπηρέτησε στην επαρχία Χελμάντ του Αφγανιστάν, έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι "είναι θλιβερό να βλέπει κανείς τη θυσία του έθνους μας, όπως και εκείνη των εταίρων μας στο ΝΑΤΟ, να αντιμετωπίζεται τόσο απαξιωτικά από τον πρόεδρο των ΗΠΑ".