Του Κώστα Ράπτη

Γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ εκδηλώνει τέτοια επιθετικότητα, άλλοτε εναντίον της Βενεζουέλας, άλλοτε εναντίον του Ιράν και τώρα εναντίον των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ με αφορμή την υπόθεση της Γροιλανδίας; Ο Εμμανουέλ Τοντ (Emmanuel Todd) προτείνει μια ενδιαφέρουσα απάντηση.

Ο Γάλλος ανθρωπολόγος και ιστορικός, που έγινε γνωστός ήδη το 1976 προλέγοντας επί τη βάσει της ανάλυσης ποσοτικών δεδομένων την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, προχωρά σε μια αυστηρή αποτίμηση της πρώτης χρονιάς του Τραμπ ως 47ου προέδρου των ΗΠΑ. Ο ένοικος του Λευκού Οίκου, υποστηρίζει, ουσιαστικά παραδέχεται την αποτυχία του προγράμματος Make America Great Again, αλλά και την ήττα του στον νέο ψυχρό πόλεμο με την Κίνα και την Ρωσία.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Figaro για την επέτειο των διακοσίων ετών της, ο Τοντ υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτύχουν την επαναβιομηχάνισή τους, εξ ου και στρέφονται σε πολιτικές λεηλασίας.

"Όλα όσα κάνει ο Τραμπ στη Βενεζουέλα, το Ιράν και τη Γροιλανδία επιβεβαιώνουν ένα είδος εγκατάλειψης της παραγωγής. Η κυρίαρχη ιδέα δεν είναι πλέον να παράγεις, αλλά να κλέβεις” υποστηρίζει. Αφού οι πρώτοι μήνες της δεύτερης θητείας του Τραμπ ήταν ανοιχτά προστατευτικοί, σημαδεμένοι από μια φρενίτιδα δασμών, το εκκρεμές φαίνεται να έχει επιστρέψει στον πολεμοχαρή και αρπακτικό ιμπεριαλισμό, εξ ου και η εμμονή που επιδεικνύεται με το πετρέλαιο και εν γένει τους φυσικούς πόρους.

"Ο προστατευτισμός είναι επιθυμητός και είμαι απόλυτα υπέρ του, αλλά είναι αποτελεσματικός μόνο με ένα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό”, προσθέτει ο Τοντ, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ "εμπλέκονται σε μια διαδικασία οπισθοδρόμησης πέρα από την πιο άγρια φαντασία μας: το ποσοστό αναλφαβητισμού μεταξύ των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών, για παράδειγμα, αυξήθηκε από 17% σε 25% μεταξύ 2017 και 2026. Η επιδείνωση του εξωτερικού εμπορίου συνεχίζεται, σε σημείο που να παρουσιάζουν αγροτικό έλλειμμα”.

Η ίδια παρατήρηση ισχύει και για τη σύγκρουση στην Ουκρανία, την οποία ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να επιλύσει σε 24 ώρες. "Ο Τραμπ έφτασε με αυταπάτες για την ικανότητα διαπραγμάτευσης με τους Ρώσους, ενώ ο Τζ. Ντ. Βανς είχε κατανοήσει σαφώς την αδυναμία των Αμερικανών να παράγουν οπλισμό σε επαρκή ποσότητα” υποστηρίζει ο Τοντ. Ο Αμερικανός πρόεδρος σίγουρα προσπάθησε να κάνει κάτι, αλλά φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει το περασμένο καλοκαίρι ότι ο Πούτιν θα ήταν άκαμπτος και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον περιοριστεί στο να προτείνουν επιθέσεις σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Αυτή είναι μια αυτοκρατορία που έχει υποβαθμιστεί σε απλό ανταρτοπόλεμο. Εξ ου και η μπάλα φαίνεται να έχει περάσει από το Πεντάγωνο, το οποίο δεν διέθετε τους πόρους, στη CIA και την δική της επιθετικότητα απέναντι στη Ρωσία”.

Ομοίως, η στιγμή της αλήθειας με την Κίνα ήρθε όταν ο δασμολογικός πόλεμος κατέληξε, μετά την αμείλικτη κινεζική απάντηση, σε εκεχειρία, με την συνάντηση Τραμπ - Σι στο Μπουσάν της Κορέας. Έκτοτε ο Τραμπ είναι υποχρεωμένος να προβαίνει σε σπασμωδικές κινήσεις επιβεβαίωσης της ισχύος του, εντός της εναπομείνασας σφαίρας υπό τον έλεγχό του.

Ο Τοντ είχε αποτολμήσει ήδη το 2024 (χρονιά της ουκρανικής αντεπίθεσης στη ρωσική επαρχία του Κουρσκ) να εκδώσει, με βάση τη "μεγάλη εικόνα” την ετυμηγορία του για την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία, με το βιβλίο "Η Ήττα της Δύσης”. Έκτοτε, ερμήνευσε την επιστροφή του Τραμπ ως ανταπόκριση σε αυτήν ακριβώς την ήττα. Όμως η επιτάχυνση των εξελίξεων εντυπωσιάζει και τον ίδιο.

"Δεν πρόκειται απλώς για μια παρακμή της δυτικής ισχύος. Βιώνουμε κάτι, ηπιότερο ομολογουμένως, αλλά πάντως συγκρίσιμο με την κατάρρευση του κομμουνισμού”, υποστηρίζει, μη παραλείποντας να σχολιάσει δηκτικά την στάση των ευρωπαϊκών ηγεσιών. "Στους Γερμανούς αρέσει η τάξη και η πειθαρχία. Νομίζω ότι θα ήθελαν να ζουν υποταγμένοι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά με έναν άνθρωπο σαν τον Τραμπ στο τιμόνι, πρέπει να είναι δύσκολο γι' αυτούς αυτή τη στιγμή”, αστειεύεται, εκφράζοντας αμφιβολίες για την γνήσια επιθυμία του Βερολίνου να αποσχιστεί από την Ουάσινγκτον.

Η συνέχεια εκτυλίσσεται στα δελτία ειδήσεων.