ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 14.30

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε τη Δευτέρα ότι η κατάσταση στη χώρα έχει "τεθεί υπό πλήρη έλεγχο", την ώρα που οι αρχές του ισλαμιστικού καθεστώτος προχωρούν σε σκληρή καταστολή του πανεθνικού κύματος διαδηλώσεων.

Ο Αμπάς Αραγτσί προέβη στις δηλώσεις αυτές ενώπιον ξένων διπλωματών στην Τεχεράνη, χωρίς να προσκομίσει στοιχεία που να τις τεκμηριώνουν.

Τα ελάχιστα μηνύματα και βίντεο που κατάφεραν να βγουν από το Ιράν κατά τη διάρκεια της νύχτας δείχνουν ότι οι διαδηλώσεις συνεχίζονται, ωστόσο το συνεχιζόμενο μπλακάουτ στο διαδίκτυο καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση του κατά πόσο η χρήση βίας από τις αρχές έχει περιορίσει τη δυναμική του κινήματος.

Οι διαδηλώσεις, οι οποίες βρίσκονται πλέον στη 16η ημέρα τους, ξεκίνησαν όταν έμποροι στην Τεχεράνη βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την απότομη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Στη συνέχεια εξελίχθηκαν σε πανεθνικές κινητοποιήσεις, με διαδηλωτές να ζητούν την πτώση του ιρανικού καθεστώτος, γεγονός που προκάλεσε σκληρή αντίδραση από τις αρχές.

Το Ιράν έχει καταφέρει στο παρελθόν να καταστείλει μαζικά κύματα κοινωνικής αναταραχής μέσω της χρήσης βίας, ιδίως το 2009 και το 2019. Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για το κατά πόσο το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας θα αντέξει απέναντι σε μια ολοένα και πιο φονική καταστολή.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ισχυρίστηκε ότι οι δυτικές δυνάμεις μετέτρεψαν ειρηνικές διαδηλώσεις σε "βίαιες και αιματηρές" προκειμένου να δημιουργήσουν πρόσχημα για στρατιωτική επέμβαση. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ότι στηρίζουν τις διαδηλώσεις και τις χρησιμοποιούν για να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα, παρά τη μαζική συμμετοχή απλών Ιρανών στο κίνημα.

Η κυβερνητική καταστολή έχει προκαλέσει κύμα διεθνών αντιδράσεων, με τη Γερμανία και τον Καναδά να καλούν τη Δευτέρα τις ιρανικές αρχές να σταματήσουν την καταπίεση των πολιτών.

Τραμπ: Διαπραγματεύσεις, ίσως όμως πρώτα προηγηθεί "στρατιωτική δράση"

Λίγες ώρες πριν από τις δηλώσεις Αραγτσί, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν επικοινώνησε μαζί του και πρότεινε διαπραγματεύσεις, την ώρα που ο ίδιος εξετάζει το ενδεχόμενο "πολύ ισχυρής" στρατιωτικής δράσης κατά του καθεστώτος λόγω της εντεινόμενης καταστολής, η οποία φέρεται να έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους.

Ερωτηθείς την Κυριακή από δημοσιογράφους στο Air Force One εάν το Ιράν έχει ξεπεράσει την "κόκκινη γραμμή" που είχε θέσει ο ίδιος σχετικά με τη δολοφονία διαδηλωτών, ο Τραμπ απάντησε: "Φαίνεται πως αρχίζουν να το κάνουν".

Πρόσθεσε ότι, παρότι το Ιράν ζήτησε διαπραγματεύσεις, "ενδέχεται να χρειαστεί να δράσουμε λόγω όσων συμβαίνουν πριν από τη συνάντηση", αναφερόμενος στην ένταση της καταστολής. "Το εξετάζουμε πολύ σοβαρά. Ο στρατός το εξετάζει και εξετάζουμε ορισμένες πολύ ισχυρές επιλογές. Θα λάβουμε απόφαση", δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με τις ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτοί, αλλά θα πρέπει να βασίζονται σε "αμοιβαία συμφέροντα και ανησυχίες".

Ο Τραμπ είχε απειλήσει στο παρελθόν με επέμβαση στο Ιράν εάν η κυβέρνηση σκότωνε διαδηλωτές – απειλή που επανέρχεται καθώς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι εκατοντάδες Ιρανοί διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί την τελευταία εβδομάδα.

Οι περιορισμένες πληροφορίες που κατάφεραν να εξέλθουν από το Ιράν εν μέσω του μπλακάουτ στο διαδίκτυο – που διαρκεί πλέον τέσσερις ημέρες – δείχνουν συνεχιζόμενη χρήση βίας κατά των διαδηλωτών και ραγδαία αύξηση του αριθμού των νεκρών.

"Μετά από λίγο, μέσα στο σκοτάδι, άρχισαν οι πυροβολισμοί και άνθρωποι χτυπήθηκαν από σφαίρες. Δεν υπήρχαν δυνάμεις ασφαλείας στους δρόμους. Με βάση όσα είδαμε, υποψιαζόμαστε ότι οι πυροβολισμοί προήλθαν είτε από drones στον ουρανό είτε απευθείας από ταράτσες", δήλωσε διαδηλωτής από τη συνοικία Πουνάκ της Τεχεράνης.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι αρχές φαίνεται να έκοβαν το ρεύμα πριν ανοίξουν πυρ, βυθίζοντας τα πλήθη στο σκοτάδι.

Βίντεο που κυκλοφόρησε το σαββατοκύριακο έδειχνε δεκάδες σορούς σε αποθήκη στην περιοχή Καχριζάκ της Τεχεράνης. Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw ανέφερε ότι η αποθήκη χρησιμοποιούνταν ως "χώρος υπερχείλισης" για νεκροτομείο που δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στον αριθμό των νεκρών.

Άλλο υλικό έδειχνε οικογένειες συγκεντρωμένες γύρω από τηλεόραση ευρείας οθόνης, όπου προβάλλονταν πρόσωπα νεκρών στο νεκροτομείο, ελπίζοντας να μάθουν την τύχη συγγενών τους που βγήκαν να διαδηλώσουν και δεν επέστρεψαν.

Οι νεκροί μπορεί να ξεπερνούν τους 1.000

Τουλάχιστον 544 άνθρωποι – εκ των οποίων 483 διαδηλωτές και 47 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας – έχουν σκοτωθεί στις διαδηλώσεις, ενώ περισσότεροι από 10.681 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με την αμερικανική οργάνωση Human Rights Activists News Agency. Η οργάνωση προειδοποίησε ότι ο αριθμός των νεκρών είναι πιθανό να αυξηθεί, ενώ επαληθεύει ακόμη 579 πρόσθετες αναφορές θανάτων. Το καθεστώς δεν έχει δώσει δικά του στοιχεία και δεν ήταν δυνατή η ανεξάρτητη επιβεβαίωσή τους.

Οι ιρανικές αρχές επιχειρούν να περιορίσουν τις διαδηλώσεις με μια ιδιαίτερα δημόσια επίδειξη ισχύος στο εσωτερικό της χώρας, επιβάλλοντας βαριές ποινές σε όσους θεωρούν ότι εμπλέκονται στις κινητοποιήσεις.

Τουλάχιστον 96 περιπτώσεις εξαναγκασμένων ομολογιών έχουν μεταδοθεί από κρατικά μέσα ενημέρωσης, αποδεικτικό υλικό που συχνά χρησιμοποιείται αργότερα για την επιβολή θανατικών ποινών, προειδοποιούν οργανώσεις δικαιωμάτων.

Ένας διαδηλωτής, ο 26χρονος Ιρφάν Σολτάνι, καταδικάστηκε σε θάνατο, με την εκτέλεσή του να έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη, σύμφωνα με την οργάνωση Hengaw, η οποία επικαλείται την οικογένειά του. Ο Σολτάνι θα είναι ο πρώτος διαδηλωτής που εκτελείται από το καθεστώς από την έναρξη του κινήματος.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης κάλεσαν φιλοκυβερνητικούς διαδηλωτές να πλημμυρίσουν τους δρόμους τη Δευτέρα, σε μια προσπάθεια να υποβαθμιστεί η επίδραση του κινήματος. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, κάλεσε επίσης τους πολίτες να συμμετάσχουν σε μια "εθνική πορεία αντίστασης".

Στη συνέχεια, εικόνες που μεταδόθηκαν από την κρατική τηλεόραση έδειξαν χιλιάδες Ιρανούς να κατακλύζουν μια μεγάλη πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και να αποτίσουν φόρο τιμής στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια των διαδηλώσεων.

Άνθρωποι με τη σημαία της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην πλατεία Ενγελάμπ ή πλατεία της Επανάστασης, έκαναν προσευχές για τα θύματα των "ταραχών", όπως τις χαρακτήρισε η ιρανική κυβέρνηση.

Η βίαιη καταστολή έχει αυξήσει την πιθανότητα αμερικανικής επέμβασης, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι θα "σώσει" τους διαδηλωτές εάν η ιρανική κυβέρνηση τους σκοτώνει. Επανέλαβε την απειλή του το βράδυ του Σαββάτου, γράφοντας στο Truth Social: "Το Ιράν κοιτάζει προς την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!".

Σε απάντηση, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να μην προβεί σε "λανθασμένο υπολογισμό", δηλώνοντας ότι ισραηλινά και αμερικανικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή θα μετατραπούν σε στόχους.

"Ας είμαστε σαφείς: σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη, καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και τα πλοία, θα αποτελέσουν νόμιμο στόχο", δήλωσε ο Γκαλιμπάφ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης.

Ο "πόλος" Παχλαβί

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του εκθρονισμένου σάχη του Ιράν και κάτοικος ΗΠΑ, κάλεσε την Κυριακή τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και τους δημοσίους υπαλλήλους να ενταχθούν στο διογκούμενο κίνημα διαμαρτυρίας. "Οι εργαζόμενοι στους κρατικούς θεσμούς, καθώς και τα μέλη των ενόπλων και των δυνάμεων ασφαλείας, έχουν μια επιλογή: να σταθούν με τον λαό και να γίνουν σύμμαχοι του έθνους ή να επιλέξουν τη συνενοχή με τους δολοφόνους του λαού", έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι διαδηλωτές συσπειρώνονται ολοένα και περισσότερο γύρω από τον Παχλαβί ως αντιπολιτευτική φιγούρα, με συνθήματα υπέρ της οικογένειάς του να ακούγονται στις πορείες. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι χιλιάδες μέλη των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας έχουν εκφράσει πρόθεση αποσκίρτησης μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας που έχει δημιουργήσει και ότι θα δώσει περαιτέρω οδηγίες "όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή".

Χιλιάδες Ιρανοί συγκεντρώθηκαν το σαββατοκύριακο σε διάφορες χώρες του κόσμου, εκφράζοντας τη στήριξή τους στους διαδηλωτές στο εσωτερικό του Ιράν.