Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 06-Σεπ-2021 12:03

    Γιατί δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση στο Αφγανιστάν

    Ταλιμπάν με στολή στα χρώματα του πρώην αφγανικού στρατού
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Ψυχρή εκτίμηση ή προβολή ευσεβών πόθων; "Η στρατιωτική μου πρόβλεψη είναι πως οι συνθήκες ευνοούν τον εμφύλιο αυτή τη στιγμή στο Αφγανιστάν”, δήλωσε στο Fox News ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Μαρκ Μάιλι για να προσθέσει: "Θεωρώ πως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για έναν ευρύ εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος δυστυχώς θα οδηγήσει σε συνθήκες που θα δικαιολογούν την επανίδρυση της Αλ Κάιντα και άλλων τρομοκρατικών ισλαμιστικών ομάδων”.

    Την ίδια ώρα, μελέτη του ινστιτούτου Brookings αποκρούει τις προσδοκίες ότι οι "Ταλιμπάν 0.2” θα αποδειχθούν μετριοπαθέστεροι, υποστηρίζοντας ότι η νέα γενιά στελεχών του κινήματος είναι περισσότερο σκληροπυρηνική και διασυνδεδεμένη με διεθνή τζιχαντιστικά δίκτυα, δεν έχει εξαγάγει συμπεράσματα από την αποτυχημένη διακυβέρνηση της περιόδου 1996-2001, της οποίας δεν έχει ανάμνηση, και κυρίως δεν διακρίνεται από την "ευελιξία” (με το αζημίωτο) των παλαιών πολεμάρχων.

    Είναι βέβαια αληθές ότι η ανάδυση ενός σχετικά σταθεροποιημένου Αφγανιστάν υπό μία ισχυρή (οσοδήποτε βάναυση) κεντρική εξουσία αποτελεί εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Όμως για την Ουάσιγκτον η οποία μόλις υπέστη ένα τεράστιο πλήγμα αξιοπιστίας κάτι τέτοιο πιθανότατα δεν είναι ούτε επιθυμητό. Ήταν άλλωστε αυτά τα αντανακλαστικά αντεκδίκησης που οδήγησαν την επαύριο της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 τις δυνάμεις των Αμερικανών και των συμμάχων τους στον Ινδοκαύκασο, παρά τη φήμη του ως "νεκροταφείου των αυτοκρατοριών”.

    Είκοσι χρόνια μετά, ο χώρος της Κεντρικής Ασίας είναι ακόμη κρισιμότερος για την αμερικανική ηγεμονία. Η Κίνα έχει αναδειχθεί σε ισάξια οικονομική δύναμη εκδηλώνοντας ολοένα και περισσότερο και την γεωπολιτική της αυτοπεποίθηση, η Ρωσία έχει εγκαταλείψει το όνειρο της ενσωμάτωσής της στη Δύση και κοιτά προς Ανατολάς, το Πακιστάν δεν είναι πια ο δεδομένος σύμμαχος των ΗΠΑ που ήταν κάποτε και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επέδειξε μια αντοχή την οποία δεν θα περίμενε κανείς στο ξεκίνημα του "πολέμου κατά της τρομοκρατίας”.

    Διαθέτει όμως η Αμερική ένα πλεονέκτημα έναντι αυτών των ανταγωνιστών σε ό,τι αφορά την κατάσταση στο Αφγανιστάν: δεν χρειάζεται πια να βρίσκεται επιτοπίως για να δρομολογεί εξελίξεις. Και αυτό ακριβώς πράττει ήδη με το πάγωμα της εξωτερικής βοήθειας και των αφγανικών συναλλαγματικών αποθεμάτων (απαραίτητων όσο ποτέ για την εισαγωγή τροφίμων εν μέσω ξηρασίας), με την ενθάρρυνση της εξόδου από την χώρα όσων θα είχαν κρίσιμο ρόλο στην λειτουργία του κρατικού μηχανισμού και την αποκατάσταση της οικονομίας, καθώς και με την υποδαύλιση εσωτερικών διαιρέσεων στο ούτως ή άλλως χαοτικό αφγανικό σκηνικό.

    Το αντάρτικο κατά των Ταλιμπάν που ξέσπασε στην κοιλάδα του Παντσίρ υπό τον (απόφοιτο της στρατιωτικής ακαδημίας του Sandhurst) γιό του ονομαστού πολέμαρχου Αχμαντ Σαχ Μασούντ, αποτελεί ένα πρώτο δείγμα γραφής. Ωστόσο η σημασία του δεν θα πρέπει να υπερτιμηθεί, όχι μόνο διότι οι Ταλιμπάν ισχυρίζονται πως έχουν ήδη ελέγξει στρατιωτικά την κατάσταση, όσο γιατί το μέτωπο αυτό παρέμεινε απομονωμένο, χωρίς να εξελιχθεί σε θρυαλλίδα ευρύτερου ξεσηκωμού.

    Οι τοπικοί πρωταγωνιστές, που με εξαιρετική ευκολία υποχώρησαν μπροστά στην επέλαση των Ταλιμπάν τον περασμένο μήνα, προφανώς τηρούν στάση αναμονής – και κάποιοι ασφαλώς υπακούουν σε έξωθεν συστάσεις, όπως λ.χ. ο φίλος της Άγκυρας και ηγέτης του ουζμπέκιου στοιχείου του Αφγανιστάν, στρατηγός Ρασίντ Ντόστουμ.

    Περισσότερο ανησυχητικές για τους Ταλιμπάν και τους συμμάχους τους θα πρέπει να θεωρηθούν οι τριβές που εμφανίστηκαν ήδη στους κόλπους τους, με αποτέλεσμα να καθυστερεί, για "τεχνικούς λόγους”, η ανακοίνωση της σύνθεσης της νέας κυβέρνησης, που είχε προγραμματιστεί για την Παρασκευή. Γίνεται λόγος για αντιπαράθεση της "Κανταχάρ”, δηλ. της παραδοσιακής ηγεσίας του κινήματος, με το "δίκτυο Χακάνι”, που επηρεάζεται από το Πακιστάν, ενώ η αιφνιδιαστική επίσκεψη του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ στο Ισλαμαμπάντ το Σαββατοκύριακο, δείχνει με ποιους έμμεσους τρόπους ευελπιστεί η Δύση να διατηρήσει επιρροή.

    Η σπουδή των Ταλιμπάν να προαναγγείλουν την καθιέρωση θέσης ανώτατου ηγέτη, υπεράνω της κυβέρνησης, επικουρούμενου από δωδεκαμελή "σούρα”, παραπέμπει σε αντιγραφή σε σουνιτικό πλαίσιο του πολιτειακού προηγουμένου του γειτονικού σιιτικού Ιράν. Μόνο που χωρίς επαρκή εκπροσώπηση στους νέους θεσμούς του σιιτικού στοιχείου του Αφγανιστάν, που οι Ταλιμπάν δεν αντιμετωπίζουν διόλου φιλικά, δεν μπορεί να υπάρξει η "συμπεριληπτική” κυβέρνηση την οποία ζητά η διεθνής κοινότητα.

    Από αυτή την άποψη, οι γείτονες του Αφγανιστάν αντιμετωπίζουν την πιο δύσκολη εξίσωση. Θα πρέπει να αξιοποιήσουν, προς όφελος και της ευρύτερης ευρασιατικής ολοκλήρωσης (πρβ. "νέο δρόμο του μεταξιού” κ.ο.κ.) την ευκαιρία για να καλύψουν το κενό που αφήνει η αμερικανική αποχώρηση, χωρίς ωστόσο να πέσουν στην παγίδα μιας επιτόπιας εμπλοκής. Και θα πρέπει, για αρχή, να αποτρέψουν την διολίσθηση του Αφγανιστάν στο χάος, χωρίς να δώσουν "λευκή επιταγή” στους Ταλιμπάν, που όμως μετά από μια τραγική ιστορία τεσσάρων δεκαετιών αποτελούν την τελευταία εναλλακτική πριν την ανάδυση ενός "αποτυχημένου κράτους”.

    Προς το παρόν, Κίνα και Ρωσία κρατιούνται μακριά από οποιαδήποτε κίνηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα άνοιγε τον δρόμο για νέες κυρώσεις, ενώ τονίζουν (με ιδιαίτερη ένταση η Μόσχα) ότι η Ουάσιγκτον παίζει το χαρτί της αποσταθεροποίησης επενδύοντας σε μορφώματα όπως το "Ισλαμικό Κράτος στο Αφγανιστάν”. 

    Διαβάστε ακόμα: 

    * Ταλιμπάν: Σύντομα θα ανακοινωθεί η νέα κυβέρνηση του Αφγανιστάν

    * Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν φέρονται να δολοφόνησαν μια αστυνομικό, έγκυο στον 8ο μήνα

    * Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν ανακοίνωσαν ότι έθεσαν υπό τον πλήρη έλεγχό τους την κοιλάδα Πανσίρ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ