Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 01-Σεπ-2021 14:07

    Ξαφνικά Τουρκία και Αρμενία θέλουν αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων - Πόσο έτοιμες είναι;

    Τουρκια Αρμενια
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Οι μακροχρόνιοι εχθροί, Αρμενία και Τουρκία, έχουν δώσει "σήμα" ότι είναι πρόθυμοι να προχωρήσουν στην αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά το κλείσιμο των συνόρων μεταξύ τους.

    Στα μέσα Αυγούστου, ο πρόσφατα επανεκλεγείς πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι είναι έτοιμος για συμφιλίωση με την Τουρκία "άνευ όρων", ενώ ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να κινηθεί προς τη σταδιακή ομαλοποίηση εάν το Ερεβάν "δηλώσει ετοιμότητα να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση".

    Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, που στιγματίστηκαν από τη γενοκτονία των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά τον Α 'Παγκόσμιο Πόλεμο, διακόπηκαν το 1993 μετά τον πρώτο πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, όπως γράφει το Al Jazeera.

    Η στρατιωτική βοήθεια της Τουρκίας στο Αζερμπαϊτζάν στην περσινή σύγκρουση στο Ναγκόρνο - Καραμπάχ, καθώς και η πρόσφατη αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, έδειχνε πως η κατάσταση μάλλον θα παρέμενε ίδια.

    Ωστόσο, με την Αρμενία να θέλει να καταπολεμήσει την οικονομική και εμπορική της απομόνωση και με τη δύναμη της Τουρκίας ως περιφερειακής οικονομικής δύναμης να φθίνει, υπάρχουν κίνητρα και για τις δύο πλευρές να εργαστούν προς μια αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, έστω κα σε μικρό βαθμό.

    Ειδικοί υποστηρίζουν ότι και οι δύο χώρες θα επωφεληθούν οικονομικά από μια κίνηση προς την ομαλοποίηση των σχέσεων, καθώς και γεωπολιτικά όσον αφορά τις σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν και τη Ρωσία.

    Αυτή τη στιγμή, η Αρμενία έχει κλειστά τα σύνορά της με δύο από τις τέσσερις γειτονικές της χώρες και η Τουρκία έχει μικρή πρόσβαση στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση της Ρωσίας, η οποία περιλαμβάνει την Αρμενία, τη Λευκορωσία και το Καζακστάν.

    Ο Richard Giragosian, διευθυντής του think tank Regional Studies Center με έδρα το Ερεβάν, δήλωσε ότι αναμένει να ανοίξουν τα κλειστά σύνορα μεταξύ των δύο χωρών εντός λίγων ετών.

    Αυτό που παρατηρείται όμως μέχρι στιγμής είναι απλώς μια ανταλλαγή θετικών δηλώσεων.

    "Το μόνο που βλέπουμε σε πιο πρακτικό επίπεδο, είναι ότι η Αρμενία επέτρεψε στην Turkish Airlines να πετάξει στο Μπακού απευθείας πάνω από την Αρμενία. Αυτό αποτελεί σημαντική χειρονομία καθώς ο τουρκικός εναέριος χώρος παραμένει κλειστός για τις πτήσεις των Αρμενίων", δήλωσε ο Giragosian στο Al Jazeera.

    "Τώρα το βάρος πέφτει στην Τουρκία. Οι δηλώσεις του Πασινιάν, όσο μη δημοφιλείς και αν είναι στην Αρμενία, είναι θετικές. Επομένως, τώρα αναμένεται η Τουρκία να προβεί σε κάποια κίνηση", πρόσθεσε.

    Ο Giragosian είπε ότι με την Τουρκία σε εξασθενημένη θέση λόγω της πτώσης του νομίσματος και της δημοτικότητα του Ερντογάν, η ενίσχυση των σχέσεων με τη Ρωσία, η οποία επέβλεψε την περσινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, αποτελεί επίσης βασικό στόχο.

    "Είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας να χρησιμοποιήσει την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με την Αρμενία για να κερδίσει μια θέση στο τραπέζι με τη Ρωσία για μεταπολεμική περιφερειακή διαμόρφωση", τόνισε.

    Η θέση της Αρμενίας, ωστόσο, βασίζεται στο να καταστήσει τη ρωσική επιβολή κατάπαυσης του πυρός περισσότερο σε μια διαρκή ειρηνευτική διαδικασία.

    "Το Αζερμπαϊτζάν θα κληθεί να σταματήσει τις εισβολές στα σύνορα και να απελευθερώσει αιχμαλώτους. Για τη νέα κυβέρνηση της Αρμενίας, αυτή είναι μια γεωπολιτική στρατηγική για να χωρίσει τις Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν", είπε ο Giragosian.

    Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι, το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία διεξήγαγαν έναν αιματηρό πόλεμο διάρκειας 44 ημερών για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Πάνω από 6.000 άνθρωποι - κυρίως στρατιώτες - πιστεύεται ότι έχασαν τη ζωή τους και στις δύο πλευρές, σύμφωνα με τοπικές αναφορές.

    Η Τουρκία έχει ισχυρούς οικονομικούς, στρατιωτικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με το Αζερμπαϊτζάν και βοήθησε το Μπακού κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με εξελιγμένα όπλα όπως drones. Η Τουρκία κατηγορήθηκε επίσης ότι έστειλε Σύρους μισθοφόρους, ένας ισχυρισμός που η Άγκυρα και το Μπακού αρνούνται.

    Σύμφωνα με τη συμφωνία εκεχειρίας με τη μεσολάβηση της Μόσχας που υπέγραψε η Αρμενία τον Νοέμβριο πριν την σχεδόν βέβαιη ήττα της, η Ρωσία έστειλε χιλιάδες ειρηνευτές στην περιοχή για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

    Η συμφωνία έχει στόχο να τερματίσει σχεδόν τρεις δεκαετίες στρατιωτικών συγκρούσεων στην περιοχή.

    Η Daria Isachenko, επιστημονική συνεργάτης στο Κέντρο Εφαρμοσμένων Σπουδών για την Τουρκία(CATS), δήλωσε ότι η συμφωνία σηματοδότησε μια στροφή στην πολιτική από την Αρμενία προς την Τουρκία και το αντίστροφο.

    "Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ένα από τα βασικά εμπόδια στις σχέσεις ήταν η σύγκρουση για το Ναγκόρνο - Καραμπάχ και η έντονη αντίθεση του Αζερμπαϊτζάν σε οποιαδήποτε προσέγγιση μεταξύ Άγκυρας και Ερεβάν. Με την κατάσταση να έχει αλλάξει τώρα μετά την ήττα της Αρμενίας, το Αζερμπαϊτζάν δεν έχει αντίρρηση πια", τόνισε η Isachenko.

    Ωστόσο, η προτεραιότητα για το Μπακού είναι το άνοιγμα του διαδρόμου μεταφορών με το Ναχτσιβάν, ένα θύλακα του Αζερμπαϊτζάν που συνορεύει με την Αρμενία και το Ιράν, όπως αναφέρεται στη συμφωνία.

    Μέσω αυτού του διαδρόμου, η Τουρκία θα έχει άμεση πρόσβαση στο Αζερμπαϊτζάν χωρίς να χρησιμοποιεί τις χερσαίες οδούς της Γεωργίας και του Ιράν. Η διαδρομή θα είναι επίσης σημαντικά πιο σύντομη από τις υπάρχουσες.

    "Ο διάδρομος Ναχτσιβάν είναι προς το συμφέρον του Αζερμπαϊτζάν, της Τουρκίας και της Ρωσίας. Ωστόσο, στην Αρμενία συνδέεται με ρίσκο", είπε. "Οι δηλώσεις του Ερεβάν σχετικά με την ετοιμότητα για εξομάλυνση των σχέσεων μπορεί να σηματοδοτήσουν το γεγονός ότι δεν έχουν άλλη επιλογή τώρα παρά να υποκύψουν", σημείωσε.

    Η ομαλοποίηση των σχέσεων αποτελεί το πρώτο βήμα προς τη συμφιλίωση, αλλά η πλήρης συμφιλίωση, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης της "γενοκτονίας" από την Τουρκία, είναι απίθανη.

    Για τους πολίτες και των δύο χωρών, η προοπτική αλλαγής των σχέσεων αντιμετωπίζεται με ελπίδα και σκεπτικισμό.

    Αρμένιοι που ρωτήθηκαν από το Al Jazeera δήλωσαν ότι έχουν μια βαθιά δυσπιστία προς την Τουρκία, ριζωμένη από το κληρονομικό τραύμα των μαζικών δολοφονιών, ενώ οι Τούρκοι δήλωσαν ότι "αγωνίζονται" με την εχθρότητα που συχνά επιδεικνύουν οι γείτονές τους.

    Ωστόσο, για τους κατοίκους των παραμεθόριων περιοχών και των δύο πλευρών, το άνοιγμα των συνόρων θα μπορούσε να αποφέρει μια οικονομική ώθηση μέσα από νέες ευκαιρίες εμπορίου και τουρισμού.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ