Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 15-Ιουλ-2021 13:03

    Πότε το τουρκικό οικονομικό θαύμα του Ερντογάν άρχισε να φθίνει

    Ερντογαν
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Πέντε χρόνια από το αποτυχημένο πραξικόπημα η πιθανότητα να συνεχιστεί η κυριαρχία του Εντογάν για τρίτη δεκαεκτία ίσως και να εξαρτάται από αν μπορεί να αντιστρέψει την οικονομική παρακμή της χώρας του, αναφέρει το πρακτορείο Reuters σε ανάλυσή του με αφορμή τη συμπλήρωση 5 ετών από το πραξικόπημα. 

    Αντιμέτωπος με τις εκλογές το 2023 ο Ερντογάν

    Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ο Ερτονγάν χάνει μετά από την νομισματική κρίση, την απότομη ύφεση και την πανδημία του κορονοϊού τα τελευταία τρία χρόνια. 

    Φέτος η ανάπτυξη σημείωσε ανοδική πορεία αφού η Τουρκία ήταν μία από τις λίγες χώρες που απέφυγε την συρρίκνωση το 2020. Ωστόσο η ζημιά των τελευταίων ετών είχε ως αποτέλεσμα την επιστροφή στον πληθωρισμό της τάξης του 20% και περισσότερο, σε τρόφιμα και βασικά αγαθά. 

    Η Παγκόμσια Τράπεζα εκτιμά ότι περισσότεροι από 1,5 εκατ. Τούρκοι έπεσαν κάτω από το όριο της φτώχεια πέρυσι. Επίσης ο δείκτης Gini για το εισόδημα και την διανομή πλούτου δείχνει ότι η ανισότητα ενισχύθηκε από το 2011 και σημείωσε επιτάχυνση από το 2013, εξαλείφοντας τα μεγάλα κέρδη που σημειώθηκαν το 2006-2010, κατά τη διάρκεια της πρώτης δεκαετίας του Ερντογάν.

    Μια δεκαετία ευημερίας

    Ο Ερντογάν με το κόμμα AKP, κέρδισε την εξουσία το 2002 μετά την χειρότερη πτώση από τη δεκαετία του 1970 με την υπόσχεθη πως θα σταματήσει τη κακοδιαχείριση και την ύφεση που είχαν απογοητεύσει τους Τούρκους που αναζητούσαν μια καλύτερη ζωή. 

    Ο Ερντογάν τότε αξιοποίησε την οικονομική ανάκαμψη και έναν διπλωματικό άξονα προς τη Δύση για να φέρει μια δεκαετία ευημερίας. 

    Η φτώχεια και η ανεργία μειώθηκαν. Ο πληθωρισμός που είχε τριπλά ψηφία μια δεκαετία νωρίτερα, άγγιξε το 5%, καθιστώντας την τουρκική λίρα πιο ελκυστική για ντόπιους και ξένους. 

    Ο Ερντογάν φαινόταν αλώβητος

    Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν το 2013 όταν πρωτοφανείς αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες σάρωσαν την Τουρκία και οι αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως είδαν μια οδυνηρή οικονομική έξοδο καθώς οι μεγαλύτερες οικονομίες κέρδιζαν έδαφος.

    Το 2013 ήταν επίσης ένα σημαντικό έτος για τις ξένες επενδύσεις. Η αξία της λίρας έκτοτε βυθίστηκε περιορίζοντας την παγκόσμια αγοραστική δύναμη των τούρκων. 

    Καταστολή και απομόνωση

    Ο Ερντογάν συγκλόνισε πολλούς όταν η κυβέρνησή του κατέστειλε τις διαμαρτυρίες του 2013 που ξεκίνησαν στο πάρκο Gezi της Κωνσταντινούπολης

    Η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 δημιούργησε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης και οι αναλυτές αναφέρουν πως αυτό οδήγησε την τουρκική οικονομία σε ακόμα μεγαλύτερη πτώση. 

    "Από το 2013, το AKP και ο Ερντογάν ενισχύουν τον αυταρχισμό τους γεγονός που πλήττει την οικονομία με διάφορους τρόπους " δήλωσε ο επίκουρος καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Sabanci, Ates Altinordu. 

    "Μπήκαν σε έναν πιο απομονωμένο και συγκεντρωτικό τρόπο λήψης αποφάσεων, παρέχοντας λιγότερη ελευθερία στα μέσα ενημέρωσης. Επομένως, πιθανότατα να γίνονται περισσότερα λάθη στην πολιτική και να υπάρχει περισσότερο περιθώριο για διαφθορά” ανέφερε. 

    Εκλογική βάση 

    Καθώς η λιτότητα επιβλήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου 2001-2, ο Ερντογάν υιοθέτησε πολιτικές ελεύθερης αγοράς που απαιτούνταν για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση – τον τότε βασικό του AKP.

    Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση 2008-2009 έπληξε την Τουρκία, αλλά έφερε επίσης και επενδυτές που αναζητούσαν να επενδύσουν σε αναδυόμενες αγορές.

    Η φτηνή ξένη πίστωση βοήθησε στην οικονομική άνθηση και συνέβαλε στο να κερδίσει το AKP οκτώ συνεχόμενες εθνικές εκλογές.

    Ο Ερντογάν έχει "πιστούς υποστηρικτές επειδή απολαμβάνουν ένα σημαντικά καλύτερο βιοτικό επίπεδο από ό, τι οι Κεμαλιστές για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα", έγραψε ο Soner Cagaptay σε έκθεση του The Washington Institute.

    Σημειωτέον ότι πριν από την εξουσία του Ερντογάν το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας της Τουρκίας ήταν συγκρίσιμο με το ποσοστό της Συρίας πριν τον πόλεμο και τώρα είναι παρόμοιο με αυτό της Ισπανίας.

    Οικονομικές και πολιτικές πιέσεις

    Οι πολιτικές πιέσεις εντατικοποιήθηκαν από το 2013 και έπειτα καθώς ο Ερντογάν στράφηκε σε εθνικιστικούς συμμάχους και αργότερα κέρδισε το δημοψήφισμα για την υιοθέτηση ενός προεδρικού συστήματος που συγκέντρωνε όλη την εξουσία στο παλάτι του.

    Ορισμένοι οικονομικοί αξιωματούχοι εγκατέλειψαν το AKP. Οι αναλυτές λένε ότι εκτός από τα προβλήματα στην άσκηση της πολιτικής υπήρχε επίσης πίεση στην κεντρική τράπεζα για μείωση των επιτοκίων με τη λίρα το 2018 να οδηγείται σε κρίση.

    Το νόμισμα έχει χάσει το 75% της αξίας του έναντι του δολαρίου από το 2013, περισσότερο από το μισό τα τελευταία τρία χρόνια. Πολλοί Τούρκοι επιλέγουν τώρα να αποθηκεύσουν τον πλούτο τους σε ξένα νομίσματα.

    "Από πολιτικής πλευράς από το 2013, υπάρχει η αίσθηση ότι η Τουρκία και η Δύση έχουν έχουν τραβήξει χωριστούς δρόμους", δήλωσε ο Roger Kelly, επικεφαλής περιφερειακός οικονομολόγος στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ