Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 15-Απρ-2021 00:05

    Πολεμώντας τη Μαφία με τα "όπλα" της

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου
                                                                                                                                                Pete Ryan/The New York Times

    Ενα αγροτικό κίνημα στην Ιταλία αναπτύσσεται σε γη που έχει κατασχεθεί από το οργανωμένο έγκλημα.

    Ο Φραντσέσκο Τσιτάρντα πιστεύει ότι τα σταφύλια στον αμπελώνα της Σικελίας κάνουν για πολλά περισσότερα, από το να παράγουν εξαιρετικό κρασί. Στην Alto Belice Corleonese, μια περιοχή η οποία βρίθει από μέλη της Μαφίας, ο κ. Τσιτάρντα λέει ότι τα προϊόντα του συνεταιρισμού του μπορούν να χτυπήσουν το οργανωμένο έγκλημα στα θεμέλιά του.

    Είναι ιδρυτικό μέλος του συνεταιρισμού La Placido Rizzotto Libera Terra. Παράγει αγαθά από την αρόσιμη γη, το οινοποιείο και τους ελαιώνες που διαθέτει -και δραστηριοποιείται στον αγροτουρισμό, καθώς διαθέτει αγρόκτημα που φιλοξενεί τουρίστες. Και όλα γίνονται σε ένα καταπράσινο κτήμα 618 στρεμμάτων που η κυβέρνηση κατέσχεσε από τη μαφία.

    Ιδρύθηκε το 2001 και ήταν ο πρώτος από τους εννέα συνεταιρισμούς του δικτύου  Libera Terra  (Ελεύθερη Γη). Το δίκτυο διαμοιράζεται τεχνογνωσία και πόρους μεταξύ των συνεργατών του και απασχολεί τώρα περίπου 170 άτομα.

    Ο κ. Τσιτάρντα λέει ότι η La Placido Rizzotto επέφερε αλλαγή, σε μια περιοχή όπου η Μαφία κυριαρχεί κοινωνικά και οικονομικά, αγνοώντας την τοπική ανάπτυξη και τα δικαιώματα των εργαζομένων.

    Τα μέλη του συνεταιρισμού αποκατέστησαν τη γη και τις περιουσίες που είχαν αφεθεί να ρημάξουν αφότου τα πήρε η Κυβέρνηση από τη Μαφία. Έκαναν συνδέσμους με τους ντόπιους και εξασφάλισαν πίστωση για να δημιουργήσουν τελικά μια σειρά παραγωγικών αποτελεσμάτων. Και το έκαναν γνωρίζοντας τις φήμες και τις καταγγελίες ότι η Μαφία εκφοβίζει τακτικά  και επιτίθεται σε τέτοιες δραστηριότητες. 

    "Έχουμε αποδείξει ότι υπάρχει επιλογή ακόμη και στις δύσκολες συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούμε", είπε ο κ. Τσιτάρντα.

    Οι νόμοι στην Ιταλία επιτρέπουν την κοινωνική επαναχρησιμοποίηση -αν και όχι την πώληση- περιουσιακών στοιχείων που κατασχέθηκαν από άτομα που έχουν καταδικαστεί για συμμετοχή σε οργανωμένο έγκλημα. Μόλις κατασχεθούν οι ιδιοκτησίες, μπορούν να διατεθούν ώστε να υποβάλουν προσφορές οι ενδιαφερόμενοι. Η Libera Terra -η οποία ανήκει στον οργανισμό κατά της μαφίας Libera- βοηθά ομάδες να υποβάλουν προσφορές. Μετά την επιτυχία στον διαγωνισμό, παρέχει εκπαίδευση και καθοδήγηση σχετικά με τη διαχείριση των συνεταιρισμών.

    Οι εννέα συνεταιρισμοί της Libera Terra -που είχαν έσοδα περίπου 8,3 εκατομμύρια δολάρια το 2019- συγκαταλέγονται μεταξύ εκατοντάδων στην Ιταλία που χρησιμοποιούν κατασχεμένα ακίνητα. Άλλες χώρες χρησιμοποιούν επίσης την κοινωνική επαναχρησιμοποίηση. Για παράδειγμα, το 2018 η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδότησε ένα  ζαχαροπλαστείο που  διευθύνονταν από ντόπιους σε κατασχεθείσα ιδιοκτησία στην Αλβανία. Ο στόχος τους ήταν να στείλουν ένα μήνυμα πως ό,τι κλέβεται από την κοινωνία μπορεί και πρέπει να επιστραφεί.

    Όλες οι κυβερνήσεις μπορούν να κατασχέσουν τις ιδιοκτησίες των εγκληματικών οργανώσεων, αν και το πώς το πράττουν ποικίλει. Ωστόσο, η κατάσχεση ιδιοκτησιών σπάνια αποτελεί πρόβλημα. Η διαχείρισή τους είναι το πρόβλημα.

    Το μοντέλο της Libera Terra ασχολείται με αυτό ακριβώς. Είναι ένας τρόπος επαναχρησιμοποίησης των κατασχεθέντων περιουσιών για την ανακατανομή του πλούτου σε τοπικό επίπεδο, παρέχοντας θέσεις εργασίας για τους ντόπιους - πολλοί από τους οποίους είχαν λίγες εναλλακτικές αντί του να εργαστούν για τη Μαφία. Ο κ. Τσιτάρντα λέει ότι είναι μια εξαιρετικά ορατή και συμβολική μορφή κοινωνικής δικαιοσύνης.

    Ο συνεταιρισμός του κ. Τσιτάρντα έχει τώρα εννέα μέλη και απασχολεί 22 μόνιμους και εποχιακούς υπαλλήλους από την περιοχή. Χρησιμοποιεί μόνο βιολογικές και οικολογικά βιώσιμες μεθόδους καλλιέργειας. Το σιτάρι, τα ρεβίθια και τα σταφύλια απέφεραν κύκλο εργασιών περίπου 890.000 δολαρίων το 2019.

    Τα μέλη του συνεταιρισμού κέρδισαν τον διαγωνισμό για τη χρήση του ακινήτου και στη συνέχεια έπρεπε να αποκτήσουν την εμπιστοσύνη των επιφυλακτικών ντόπιων για το όραμά τους να σεβαστούν τη γη, τους εργαζόμενους και το τελικό προϊόν.

    Ο κ. Τσιτάρντα λέει ότι η αναζωογόνηση των χωραφιών και των ερειπωμένων κτηρίων ήταν μια μεγάλη πρόκληση. Αλλά προσθέτει: "Ο στόχος είναι να καταδειχθεί η αξία και η σημασία της κοινωνικής επαναχρησιμοποίησης των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων για την αναγέννηση ολόκληρων περιοχών".

    Ο αντίκτυπος της κοινωνικής επαναχρησιμοποίησης - και όχι απλώς της δήμευσης - στη Μαφία είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Ωστόσο, οι ύποπτες απόπειρες των εγκληματικών ομάδων να εκφοβίσουν άτομα που τρέχουν τέτοιου είδους συνεταιρισμούς δίνει μια γεύση ως προς το ποια στάση κρατούν απέναντί ​​τους.

    Η Libera δημοσίευσε έρευνα σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση περίπου 800 κατασχεθέντων εκτάσεων σε όλη την Ιταλία, διαπιστώνοντας ότι ωφελούσαν την περιφερειακή ανάπτυξη και την απασχόληση, ιδίως για τους νέους.

    "Η Libera κάνει εξαιρετική δουλειά", λέει η Μικέλε Ρικάρντι, ανώτερη ερευνητής στο Ερευνητικό Κέντρο Διεθνούς Εγκλήματος, στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Ιεράς Καρδίας στο Μιλάνο. "Τα προϊόντα τους είναι γνωστά και πολύ υψηλής ποιότητας.

    Η δήμευση περιουσιακών στοιχείων στην Ιταλία υπήρξε το πιο ισχυρό μέσο τα τελευταία 30 - 35 χρόνια κατά της Μαφίας, φύση κερδοσκοπική οργάνωση και οργάνωση που βασίζεται στη δύναμη. Όταν χτυπηθούν τα κέρδη και τα έσοδα αυτών των εγκληματικών ομάδων, τους πονάει πολύ".

    Η Libera μοιράζεται τις γνώσεις της με έναν άλλο οργανισμό κατά της μαφίας, το Ίδρυμα Alameda, στο Μπουένος Άιρες. Το ίδρυμα βοήθησε στη δημιουργία ενός παρόμοιου έργου, ενός χώρου που περιείχε κατασχεμένα μηχανήματα από παράνομα εργαστήρια κλωστοϋφαντουργίας, που ονομάζεται Κέντρο Επίδειξης Ενδυμάτων Barracas. Οι άνθρωποι που είχαν "παγιδευτεί" στο παρελθόν σε παράνομα εργαστήρια, εργάζονται εκεί σε συνεταιρισμούς. Ο στόχος είναι οι ομάδες να εδραιωθούν και τελικά να μετακινηθούν σε δικές τους εγκαταστάσεις, δημιουργώντας χώρο για άλλους που χρειάζονται τα μηχανήματα και την καθοδήγηση για να ξεκινήσουν την παραγωγή.

    Η Σίρλεϊ Ράμος, Βολιβιανή, πήγε στην Αργεντινή με την υπόσχεση για καλή δουλειά σε ένα εργαστήριο, αλλά λέει, "βρήκα ότι ήταν επισφαλής και για σκλάβους". Δούλευε 16 ώρες την ημέρα για πάνω από ένα χρόνο εκεί. Τα αφεντικά παρακράτησαν το διαβατήριό της και απείλησαν να την απελάσουν.

    "Δεν ήξερα τους νόμους της Αργεντινής και δεν είχα διαθέσιμη τεχνολογία για να ενημερωθώ", λέει η κυρία Ράμος.

    Οι αρχές διαπίστωσαν ότι ο ιδιοκτήτης δεν πλήρωνε τους εργαζομένους και έκλεισαν το εργαστήριο. Δεκάδες εργάτες συγκεντρώθηκαν για να σχηματίσουν τον Συνεταιρισμό της 9ης Δεκεμβρίου και τους δόθηκε χώρος στο κέντρο Barracas.

    Η κυρία Ράμος λέει ότι ήταν δύσκολο αρχικά να βρεθεί η ισορροπία δέσμευσης και ευθυνών μεταξύ των συνεργατών του συνεταιρισμού. Έπρεπε να μάθουν από τα λάθη τους. Τώρα ψηφίζουν ένα διοικητικό συμβούλιο, και υπάρχει ένα σύνολο εσωτερικών κανονισμών με τους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται όλοι οι εταίροι.

    Η κυρία Ράμος εργάζεται στον συνεταιρισμό κάνοντας ρούχα χονδρικής εδώ και αρκετά χρόνια, υπό δίκαιες συνθήκες. Λέει ότι το έργο είναι ένας αγώνας, αλλά ότι ο συνεταιρισμός αναπτύσσεται.

    "Ο συνεταιρισμός είναι πολύ σημαντικός για τους συναδέλφους μου και εμένα, λόγω όλων όσων συνέβησαν. Έχουμε δημιουργήσει έναν αποτελεσματικό και παραγωγικό συνεταιρισμό και οι επιχειρηματίες δεν μας εκμεταλλεύονται πλέον".

    Ο Λούκας Μανχόν, ο οποίος ηγήθηκε των ερευνών στο Ίδρυμα Alameda, υποστηρίζει ότι η παροχή εργασίας μειώνει γρήγορα την ευαλωτότητα των εργαζομένων. Διαφορετικά, λέει, "θα μπορούσαν και πάλι να είναι θύματα λαθρεμπόρων και δουλεμπόρων".

    Ωστόσο, παρ' όλο που η κοινωνική επαναχρησιμοποίηση λειτουργεί διασυνοριακά, το πώς και εάν πραγματοποιείται ποικίλλει. Η Ρουμανία και η Πορτογαλία, για παράδειγμα, έχουν νόμους που επιτρέπουν την επαναχρησιμοποίηση κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων, αλλά σπάνια εφαρμόζεται. Και οι νόμοι που διέπουν καταστάσεις όπου η περιουσία βρίσκεται σε μια χώρα, αλλά οι ιδιοκτήτες εγκληματικών πράξεων είναι από άλλη είναι ανεπαρκείς.

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ένα πλαίσιο για δήμευση περιουσιακών στοιχείων και μια Οδηγία για τους εθνικούς νόμους για την προώθηση της κοινωνικής επαναχρησιμοποίησης. Και η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διακρατικού Οργανωμένου Εγκλήματος δέσμευσε τις χώρες να υιοθετήσουν πρακτικές έκδοσης και νομικής συνεργασίας. Αλλά δεν υποχρεώνουν σε ανάληψη δράσης.

    Στην Ιταλία υπάρχουν προβλήματα με την έγκαιρη εκχώρηση περιουσίας σε ομάδες. Ο κ. Τσιτάρντα λέει ότι η La Placido Rizzotto εξακολουθεί να περιμένει εκτάσεις να αλλάξουν στάτους από "δεσμευθείσες" σε "κατασχεθείσες", ώστε να μπορούν να τις δουλέψουν. Οι καθυστερήσεις ωθούν εκτάσεις να μένουν ακαλλιέργητες και να παρακμάζουν. Και οι επιτυχημένες προσπάθειες δήμευσης που πραγματοποιεί η Ιταλία σημαίνουν ότι επί του παρόντος ελέγχει περίπου  16.400 εκτάσεις. Η κυρία Ρικάρντι λέει ότι είναι αδύνατη η χρήση όλων για κοινωνική επαναχρησιμοποίηση. "Κάθε περιουσιακό στοιχείο έχει τη δική του ιστορία", λέει η κυρία Ρικάρντι. "Πρέπει να πάει κανείς εκεί, να κάνει τον έλεγχο, να επαληθεύσει την κατάστασή του, να προσδιορίσει τους ιδιοκτήτες. Δεν είναι καθόλου εύκολο. Μια πραγματικά χρονοβόρα διαδικασία".

    Αλλού, οι κυβερνήσεις προβαίνουν σε δημοπρασία ακινήτων, όπως στη  Σκωτία. Οι ιταλικοί νόμοι το απαγορεύουν, ενδεχομένως για να προστατεύονται από περαιτέρω κατάχρηση. Ωστόσο, η κυρία Ρικάρντι πιστεύει ότι μια ανάλυση κόστους-οφέλους για τα περισσότερα ακίνητα θα βοηθούσε καλύτερα στο να ληφθεί η απόφαση αν θα πουληθούν ή αν θα επαναχρησιμοποιηθούν.

    Αλλά ο Λουίτζι Τσιότι, ιδρυτής της Libera, θέλει την κοινωνική επαναχρησιμοποίηση των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων να είναι υποχρεωτική, τουλάχιστον, σε ολόκληρη την Ευρώπη.

    "Έχει αποδειχθεί ότι αυτό το εργαλείο είναι πολύ επιβλαβές για τη Μαφία", λέει. "Καταστρέφει την κληρονομιά της - όχι μόνο οικονομικά, αλλά πολιτικά, πολιτισμικά και κοινωνικά".

    * Ο Rhodri Davies είναι ανεξάρτητος δημοσιογράφος και γράφει κυρίως για θέματα δικαιωμάτων και ανισότητας σε Ευρώπη, Λατινική Αμερική και Μέση Ανατολή. 

    © 2021 Διατίθεται από το "The New York Times Licensing Group"

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ