Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 25-Οκτ-2020 08:56

    Εκλογές 2020: Πώς κινείται το "πολιτικό χρήμα" στις ΗΠΑ

    Εκλογές 2020: Πώς κινείται το "πολιτικό χρήμα" στις ΗΠΑ
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Προτού καν καταγράψουν το πολιτικό αποτέλεσμά τους, οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου 2020 έχουν περάσει στην ιστορία. Και ο λόγος είναι ότι σε αυτές σημειώθηκε ρεκόρ όλων των εποχών ως προς τις προεκλογικές δαπάνες. Το πολιτικό χρήμα έχει και πάλι τον πρώτο λόγο στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, όμως οι διαδρομές του αποκαλύπτονται εξαιρετικά ενδιαφέρουσες σε μία πιο προσεκτική ματιά.

    Τα ποσά που έχουν ξοδευτεί για τις αμερικανικές εκλογές ξεπερνούν το ετήσιο ΑΕΠ ορισμένων μικρών χώρων. Ήδη στην αναμέτρηση του 2016 υπολογίζεται ότι ξοδεύτηκαν 6,5 δισ. δολάρια από τους υποψηφίους, τα κόμματά τους και τις ανεξάρτητες ομάδες στήριξης. Στον εκλογικό κύκλο του 2020 αναμένεται να ξεπεραστεί το ποσό των 11 δισ., σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Center for Responsive Politics. Χώρες όπως το Τσαντ και η Ισημερινή Γουινέα έζησαν το 2019 με λιγότερα...

    Χωρίς δημόσιο χρήμα

    Στις Ηνωμένες Πολιτείες η χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών είναι αποκλειστικά ιδιωτική. Το σύστημα δημόσιας χρηματοδότησης των προεδρικών υποψηφίων, που θεσπίστηκε το 1974, λειτούργησε για περίπου δύο δεκαετίες. Ωστόσο τα χαμηλά ποσά που εξασφάλιζε και κυρίως οι περιορισμοί από τους οποίους συνοδευόταν το καθιστούσαν όλο και λιγότερο δελεαστικό και εντέλει εγκαταλείφθηκε.

    Ως διεκδικητής του χρίσματος των Δημοκρατικών το 1988 και το 2008 ο σημερινός αντίπαλος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζο Μπάιντεν, κάλυψε από αυτό το πρόγραμμα το 22% και το 14% αντίστοιχα των προεκλογικών δαπανών του. Φέτος, το σύνολο των 539 εκατ. δολαρίων που έχει λάβει η καμπάνια Μπάιντεν προέρχεται από ιδιωτικές πηγές, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Open Secrets. Το ίδιο ισχύει και για τα 476 εκατ. δολάρια της καμπάνιας Τραμπ.

    Κλειδί η "Citizens United"

    Η ροή ιδιωτικού χρήματος στις προεκλογικές εκστρατείες απελευθερώθηκε με την ιστορική απόφαση "Citizens United" του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών το 2010, με την οποία οι πολιτικές χορηγίες εξισώθηκαν με το συνταγματικό δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου.

    Αυτό εξηγεί και το γιατί οι δαπάνες αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο έκτοτε. Μόνο μεταξύ των εκλογικών κύκλων του 2008 και του 2012 (δηλ. αμέσως πριν και μετά την απόφαση) η αύξηση που σημειώθηκε ήταν της τάξης του 600%. Συνέπεσε μάλιστα αυτή η εκτόξευση των "ανεξάρτητων εισφορών", δηλ. των προερχόμενων από Ομάδες Πολιτικής Δράσης (PACs), με μία μείωση κατά 13% των άμεσων δαπανών των επιτελείων των προεδρικών υποψηφίων.

    Εμφανής η στρέβλωση

    Είναι, ωστόσο, πολύ μικρό τμήμα του πληθυσμού το οποίο έχει πραγματικά καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση των εκστρατειών.

    Η ομοσπονδιακή νομοθεσία επιβάλλει τη δημοσιοποίηση της ταυτότητας οποιουδήποτε χορηγεί ποσό μεγαλύτερο των 200 δολαρίων. Η εξέταση των σχετικών δηλώσεων που είχαν υποβληθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο καταδεικνύει ότι στην κατηγορία αυτή ανήκουν μόνο 2,8 εκατομμύρια άτομα, ήτοι το 0,86% του αμερικανικού πληθυσμού των 328 εκατομμυρίων.

    Ακόμα μικρότερη είναι η δεξαμενή των πραγματικά μεγάλων χορηγιών. Μόλις 44 χιλιάδες άνθρωποι κατέβαλαν πόσα μεγαλύτερα των δέκα χιλιάδων δολαρίων συγκεντρώνοντας αθροιστικά 2,3 εκατ. δολάρια, ενώ 2.635 άτομα ή ζεύγη που ανήκουν στην κατηγορία των μεγαλοχορηγών είχαν καταβάλει μέχρι το τέλος του καλοκαιριού αθροιστικά 1,4 δισ. δολάρια.

    Προφανώς το μικρό αυτό δείγμα της αμερικανικής κοινωνίας δεν είναι διόλου αντιπροσωπευτικό του συνόλου από την άποψη του πλούτου, της ηλικίας, της φυλετικής ταυτότητας, ακόμα και της γεωγραφικής προέλευσης. Λόγου χάρη, περισσότερα χρήματα προέρχονται από την ομοσπονδιακή πρωτεύουσα Ουάσινγκτον από ό,τι από 20 Πολιτείες μαζί. Ενώ το 10% των ποσών που συγκέντρωσε ο Τζο Μπάιντεν προέρχονται από μόλις έξι ταχυδρομικούς κωδικούς, που προσδιορίζουν περιοχές της Ουάσινγκτον και της Νέας Υόρκης.
    Κατά κλάδους, αυτοί που ξεχωρίζουν είναι ο χρηματοπιστωτικός τομέας, η αγορά στέγης, ο χώρος των επικοινωνιών, της περίθαλψης, των δικηγορικών γραφείων και των εταιρειών εκμετάλλευσης φυσικών πόρων, όπως οι υδρογονάνθρακες. Την πολιτική και οικονομική στρέβλωση που προκαλεί τέτοια συγκέντρωση της επιρροής στα μεγάλα συμφέροντα μπορεί να την αντιληφθεί ο καθένας.

    Οι μικροί το προσπαθούν

    Πάντως, σύμφωνα με το Open Secrets, τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αύξηση του αριθμού και του βάρους των μικρών δωρητών, από τους οποίους προέρχεται το 22% του συνόλου, έναντι 14% το 2016, προφανώς λόγω έντονης πολιτικοποίησης και πόλωσης.

    Στους μικροχρηματοδότες στρέφονται, προγραμματικά, κατεξοχήν οι υποψήφιοι της αριστεράς πτέρυγας των Δημοκρατικών. Ως υποψήφιοι για τη Γερουσία το 2018 οι Μπέρνι Σάντερς και Ελίζαμπεθ Ουόρεν κάλυψαν το 56% και 76% αντιστοίχων των δαπανών τους από προσφορές κατώτερες των 200 δολαρίων έκαστη. Αντιθέτως, γερουσιαστές όπως οι Μιτς ΜακΚόνελ. Τσακ Σούμερ και Ρομπ Πόρτμαν στηρίχθηκαν στους μικροδωρητές για την κάλυψη προσοστού μικρότερου του 5% των αναγκών τους.

    Ο Τραμπ ξεμένει από μετρητά

    Σύμφωνα με τις σχετικές δηλώσεις προς την Εκλογική Επιτροπή, ο μήνας Οκτώβριος, ήτοι ο τελευταίος και κρισιμότερος του προεκλογικού αγώνα, βρήκε την καμπάνια του Ντόναλντ Τραμπ με διαθέσιμα ύψους 63,1 εκατ. δολαρίων, ήτοι μειωμένα κατά 50% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, την ώρα που η καμπάνια Μπάιντεν έχει στα χέρια της σχεδόν τριπλάσια ποσό, δηλ. 177,3 εκατ. δολάρια. Το αποτέλεσμα είναι σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ οι πληρωμένες διαφημίσεις υπέρ του εκλεκτού των Δημοκρατικών να μένουν αναπάντητες, λόγω περικοπών στο αντίπαλο στρατόπεδο.

    Από το περιβάλλον του Τραμπ αντιτείνουν, πάντως, ότι αντίστοιχες αποκλίσεις είχαν σημειωθεί την ίδια περίοδο του 2016, οπότε η Χίλαρι Κλίντον διέθετε μεγαλύτερη οικονομική ευχέρεια, ωστόσο έχασε.
    Η φετινή απόκλιση οφείλεται στο γεγονός ότι το φθινόπωρο η πλευρά του Μπάιντεν αντέστρεψε την κατάσταση που επικρατούσε το καλοκαίρι υπέρ του Τραμπ. Έκτοτε η καμπάνια του Τραμπ έχει στραφεί κυρίως στην καταχώρηση διαφημίσεων στο Facebook.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων