Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 29-Σεπ-2020 12:17

    Οι εντάσεις βυθίζουν περαιτέρω την τουρκική οικονομία

    Οι εντάσεις βυθίζουν περαιτέρω την τουρκική οικονομία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Τα Erdoganomics δεν λειτουργούν πια. Η αιφνιδιαστική απόφαση της Τράπεζας της Τουρκίας την περασμένη εβδομάδα να αυξήσει το βασικό της επιτόκιο κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, ήτοι από το 8,25 στο 10,25%, προκειμένου να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό, αποτελεί μια σπάνια "διακήρυξη ανεξαρτησίας” του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος απέναντι στον πρόεδρο της γείτονος Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος εκπαραθύρωσε πρόπερσι τον προηγούμενο κεντρικό τραπεζίτη ακριβώς για να επιβάλλει τη συνέχιση της χαλαρής νομισματικής πολιτικής.

    Ωστόσο, η ανορθόδοξη θεωρία Ερντογάν ότι τα υψηλά επιτόκια τροφοδοτούν αντί να χαλιναγωγούν τον πληθωρισμό εγκαταλείπεται πλέον πανηγυρικά. Όλο το προηγούμενο διάστημα, εν μέσω απειλητικού ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, συναλλαγματικής κρίσης, φυγής κεφαλαίων, δολαριοποίησης των καταθέσεων και εκτίναξης του πληθωρισμού, η κεντρική τράπεζα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει την κατάσταση με κινήσεις έμμεσης περιστολής (αυξάνοντας λ.χ. το όριο των εποπτικών κεφαλαίων των τραπεζών), χωρίς να θίξει τα ονομαστικά επιτόκια. Αυτή η γραμμή άμυνας πλέον υποχωρεί. Η προηγούμενη διευκολυντική πολιτική αντιστρέφεται ρητά.

    Υπενθυμίζεται ότι η κεντρική τράπεζα είχε υλοποιήσει ένα επιθετικό πρόγραμμα χαλάρωσης της πολιτικής της, με εννέα διαδοχικές μειώσεις επιτοκίων σε διάστημα σχεδόν δύο ετών, μειώνοντας συνολικά το κόστος δανεισμού κατά 1.575 μονάδες βάσης. Στις προηγούμενες τρεις συνεδριάσεις της είχε κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στο 8,25%, γεγονός που ενέτεινε τον αιφνιδιασμό από τις τελευταίες αποφάσεις της – πόσω μάλλον που πριν από λίγες μόνο εβδομάδες ο Ταγίπ Ερντογάν είχε και πάλι ταχθεί κατά της αύξησης των επιτοκίων.

    Ακόμη και έτσι, όμως, το πραγματικό επιτόκιο παραμένει αρνητικό, εφόσον ο δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώνονται στο 11,8%.

    Στην πραγματικότητα, η περιστολή είναι μεγαλύτερη. Όπως επισημαίνει ο Νικ Στάτμιλερ, διευθυντής αναδυόμενων αγορών της Medley Global Advisors, η παροχή ρευστότητας στις τράπεζες πραγματοποιείται πλέον κυρίως από overnight εργαλεία με επιτόκιο 11,75%.

    Παράλληλα, τη Δευτέρα η κεντρική τράπεζα χαλάρωσε από το 95% στο 90% τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, ώστε να τις αναγκάσει να δανείζουν περισσότερο και να αγοράζουν περισσότερα κρατικά ομόλογα.

    Και δεν είναι μόνο τα ενδογενή προβλήματα που κλυδωνίζουν την τουρκική οικονομία. Η ανάφλεξη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ του Καυκάσου, με εμφανή την ανάμειξη της Τουρκίας μέσω της αποστολής οπλισμού και Σύρων ανταρτών, προκάλεσε νέο γύρο κλυδωνισμού στις αγορές. Τη Δευτέρα η λίρα υποχώρησε κατά 2%, καταγράφοντας νέο ιστορικό χαμηλό (7,8325 έναντι του δολαρίου και 9,1416 έναντι του ευρώ), με αποτέλεσμα να ακυρώνονται εν πολλοίς οι τελευταίες πρωτοβουλίες της κεντρικής τράπεζας για τη στήριξη του νομίσματος. Η συνολική αποδυνάμωση της λίρας έναντι του δολαρίου εντός του έτους φθάνει πλέον το 24%.

    Τους φόβους για απορρόφηση της Τουρκίας από νέα γεωπολιτικά μέτωπα συμπληρώνουν οι εκκρεμότητες του παρελθόντος, όπως η ανοικτή πλέον σύγκρουση με τις αραβικές μοναρχίες, καθώς η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι από τις 3 Οκτωβρίου επιβάλλει εμπάργκο στις εισαγωγές τουρκικών προϊόντων (συνολικής αξίας 3,3 δισ. δολαρίων σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία).

    Τα δεδομένα αυτά εξηγούν, περισσότερο ίσως και από τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, την προθυμία του Ερντογάν να αποκλιμακώσει τις εντάσεις προς τα δυτικά και να εμφανιστεί ως υπέρμαχος του διαλόγου στα ελληνοτουρκικά. Η έκθεση άλλωστε σημαντικών ευρωπαϊκών τραπεζών (κυρίως ισπανικών, ιταλικών και γαλλικών στην Τουρκία) δημιουργεί μια "ισορροπία τρόμου”, καθώς απειλεί να μεταφέρει εντός της ευρωζώνης τους κραδασμούς ενδεχόμενης τουρκικής κατάρρευσης. Ωστόσο, η αθόρυβη ενίσχυση των ευρωπαϊκών τραπεζών από την ΕΚΤ δημιουργεί "σωσίβια” για τη μία πλευρά, τα οποία η Τουρκία δεν διαθέτει.

    Διαβάστε ακόμη: 

    * Τούρκος ΥΠΟΙΚ: Η τουρκική οικονομία προσβλέπει σε ανάπτυξη 0,3% φέτος παρά την πανδημία

    * Τουρκία: Σε νέο χαμηλό επίπεδο – ρεκόρ υποχωρεί σήμερα η λίρα

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ