Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 28-Μαϊ-2020 11:00

    Ιράν: Καλπασμός του Χρηματιστηρίου εν μέσω κρίσης

    Ιράν: Καλπασμός του Χρηματιστηρίου εν μέσω κρίσης
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Στα δύο χρόνια από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε την τακτική της "μέγιστης πίεσης” έναντι του Ιράν, αποσύροντας τις ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και υιοθετώντας νέες σκληρές κυρώσεις, ο αντίκτυπος στην οικονομία της Ισλαμικής Δημοκρατίας υπήρξε βαρύς.

    Μέχρι τον περασμένο Ιανουάριο το Ιράν είχε χάσει περίπου το 80% των εσόδων του από πετρελαϊκές εξαγωγές και 200 δισ. δολάρια από ξένες επενδύσεις. Ο πληθωρισμός έφθανε τον Μάρτιο στο 34,8% και κατά την κεντρική τράπεζα διαμορφώθηκε στο 41,2% για το προηγούμενο 12μηνο. Η ισοτιμία του νομίσματος έχει υποχωρήσει στα 170.000 ριάλ ανά δολάριο, ενώ το ΔΝΤ στην εαρινή έκθεσή του υπολογίζει τη συρρίκνωση του ΑΕΠ σε 7,6% το 2019, αναμένοντας επιπλέον μείωση κατά 6% το 2020. Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η πανδημία του κορονοϊού, με την ερευνητική υπηρεσία του ιρανικού κοινοβουλίου να προβλέπει ότι πέραν των 3,3 εκατ. ήδη ανέργων άλλοι 2,8 έως 6,4 εκατ. άνθρωποι κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους.

    Απέναντι σε όλα αυτά, ξεχωρίζει ένα άλλο αριθμητικό στοιχείο: αυτό που παραπέμπει στον καλπασμό του χρηματιστηρίου καθ' όλους τους τελευταίους δύσκολους μήνες, ενώ μάλιστα οι μεγάλες διεθνείς αγορές ακολουθούσαν πτωτική πορεία.

    Ο γενικός δείκτης του Χρηματιστηρίου της Τεχεράνης (TEDPIX) εκτινάχθηκε από τις 214.000 μονάδες τον Απρίλιο του 2019 στις 508.000 μονάδες στις 24 Μαρτίου για να φθάσει τον Απρίλιο στις 878.000 και να ξεπεράσει κατά τον μήνα που διανύουμε το 1.000.000, καταγράφοντας συνολικές ετήσιες αποδόσεις της τάξης του 190%, ενώ ο δείκτης Equal των μικρότερων επιχειρήσεων σημείωσε άνοδο κατά 437%. Η κεφαλαιοποίηση του Χρηματιστηρίου αντιστοιχεί πλέον σε περισσότερα από 200 δισ. δολάρια.

    Οδηγό της ανόδου αυτής αποτέλεσε αφενός μεν η αύξηση των επενδύσεων στις μεγάλες κρατικές ή ημικρατικές εταιρείες, αφετέρου και κυρίως η συρροή των μικροεπενδυτών. Υπολογίζεται ότι 8 εκατομμύρια Ιρανοί είναι εγγεγραμμένοι στο πορταλ του Χρηματιστηρίου αναζητώντας άμεσες αποδόσεις που θα αντισταθμίσουν το ροκάνισμα του εισοδήματός τους από τον πληθωρισμό και των καταθέσεών τους από την υποτίμηση του νομίσματος.

    Η κυβέρνηση ενθαρρύνει αυτή την τάση, που ο αντίκτυπός της φτάνει σε εκατομμύρια νοικοκυριά, ελπίζοντας σε μιαν άμβλυνση της κοινωνικής δυσαρέσκειας που εκδηλώθηκε και με τα κύματα διαδηλώσεων του 2017 και 2019.

    Για την ακρίβεια, δίνει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στη χρηματιστηριακή φρενίτιδα, επιτρέποντας την αγοραπωλησία των Μετοχών Δικαιοσύνης, που θεσπίστηκαν προ δεκαπενταετίας, αλλά έμεναν μέχρι τώρα εκτός διαπραγμάτευσης.

    Πρόκειται για ένα μέτρο "λαϊκού καπιταλισμού” που έχει καταστήσει 49 εκατομμύρια Ιρανούς μετόχους ενός "καλαθιού” που περιλαμβάνει 49 μεγάλες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων της πετροχημικής βιομηχανίας. Οι μετοχές αυτές είδαν την αξία του να 16πλασιάζεται στα χρόνια της ύπαρξής τους και να πενταπλασιάζεται μόνο το τελευταίο έτος.

    Αναλυτές όπως ο Shahir Shahidsaless του Middle East Eye παραλληλίζουν την είσοδο των Μετοχών Δικαιοσύνης στην αγορά με την "Λευκή Επανάσταση” του 1963 όταν ο σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί προχώρησε σε αναδασμό της γης, προκειμένου να αποδυναμώσει τους απειλητικούς γαιοκτήμονες και να δημιουργήσει μεγαλύτερη βάση πολιτικής υποστήριξης προς την μοναρχία. Όμως η επανάσταση "από τα πάνω” του σάχη δεν απέτρεψε, παρά μάλλον επιτάχυνε, την ανατροπή του από μία αυθεντική λαϊκή επανάσταση μιάμιση δεκαετία αργότερα. Αν ο παραλληλισμός ισχύει, το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας παίρνει τώρα ένα πολύ μεγάλο ρίσκο, εκθέτοντας τον πληθυσμό σε μια φούσκα που αργά ή γρήγορα προορίζεται να σκάσει και καίγοντας έτσι το τελευταίο χαρτί για την διατήρηση της πολιτικο-οικονομικής σταθερότητας.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ