Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 17-Μαϊ-2019 09:00

    Γιατί το Ιράν αψηφά τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ

    Γιατί το Ιράν αψηφά τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ έχει ζήσει για χρόνια στις ΗΠΑ, γνωρίζει την αμερικανική πραγματικότητα, χειρίζεται καλά την αγγλική γλώσσα – και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εξ ού και επέλεξε να απευθυνθεί μέσω του λογαριασμού του στο Twitter απευθείας στον Ντόναλντ Τραμπ για να του θυμίσει τι έγραφε πριν τον διορισμό του ο νυν σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου Τζον Μπόλτον σχετικά με την ανάγκη ακύρωσης της συμφωνίας του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Κατά τον Ζαρίφ, το άρθρο του Μπόλτον "How to get out of the Iranian Deal” που δημοσιεύθηκε στις 28 Αυγούστου του 2017 στη National Review αποτελεί "αναλυτικό οδηγό διοχέτευσης πλαστών πληροφοριών, διεξαγωγής παντοτινού πολέμου, ακόμη και παραπλανητικών προτάσεων για συνομιλίες – μόνο τηλεφωνικοί αριθμοί δεν έχουν συμπεριληφθεί”.

    Σε άλλη ανάρτησή του ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας υπενθυμίζει ότι από τον Απρίλιο είχε προβλέψει σε συνεντεύξεις του ότι επίκεινται "ατυχήματα” στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, διότι αυτή που ο ίδιος αποκαλεί "Team B” (συμπεριλαμβάνοντας τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπίμπι Νετανιάχου και τους διαδόχους της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Μοχάμαντ Μπιν Ζάγιεντ) ακολουθεί πιστά το σενάριο του Μπόλτον, ανησυχητικά παρόμοιο με αυτό που την προηγούμενη δεκαετία άνοιξε τον δρόμο για την επέμβαση στο Ιράκ.

    Ο Ζαρίφ μιλά στον απόηχο των ανησυχητικών γεγονότων των τελευταίων 24ώρων: την "επίθεση δολιοφθοράς” που ανακοινώθηκε, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, τη Δευτέρα ότι είχαν δεχθεί την προηγουμένη τέσσερα τάνκερ (ανάμεσά τους δύο σαουδαραβικά και ένα νορβηγικό) δεμένα στα ανοιχτά του λιμανιού της Φουτζάιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις επιθέσεις με ρουκέτες εναντίον δύο σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων την Τετάρτη.

    Οι τόποι των επιθέσεων δεν είναι οι πρώτοι τυχόντες. Στρέφουν την προσοχή μας στις καταλυτικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει παγκοσμίως οποιαδήποτε ανάφλεξη θα έθετε σε κίνδυνο την πετρελαιοπαραγωγή της περιοχής. Υπενθυμίζουν δε ότι από τα Στενά του Ορμούζ, που ενώνουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και εκείθεν τον Ινδικό Ωκεανό, περνά σχεδόν το ένα τρίτο του θαλασσίως διακινούμενου πετρελαίου, ήτοι το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Τα Στενά αποτελούν την κυριότερη ή και την μοναδική δίοδο προς την παγκόσμια αγορά για τον μαύρο χρυσό της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, του Ιράν, του Κουβέιτ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αλλά και για το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Κατάρ. Δεν είναι τυχαίο ότι το "Δόγμα Κάρτερ” ονοματίζει την περιοχή ως πυλώνα της αμερικανικής εθνικής ασφάλειας, ούτε ότι στον Περσικό Κόλπο (Μπαχρέιν) εδρεύει ο Πέμπτος Στόλος των ΗΠΑ.

    Αλλά και η χρονική στιγμή δεν είναι αθώα. H κυβέρνηση Τραμπ σφίγγει τον κλοιό των κυρώσεων γύρω από την Τεχεράνη, κηρύσσει τρομοκρατική οργάνωση τους Ιρανούς Φρουρούς της Επανάστασης και δημιουργεί, πρωτοστατούντος του Μπόλτον, "πολεμικό” επικοινωνιακό κλίμα - επικαλούμενη "πληροφορίες” περί επικείμενων ιρανικών επιθετικών κινήσεων, οι οποίες "επέβαλλαν” έκτακτες συσκέψεις στα κεντρικά της CIA καθώς και... την προ πολλού προγραμματισμένη αποστολή στην περιοχή του αεροπλανοφόρους Abraham Lincoln.

    Από την πλευρά της, η Ισλαμική Δημοκρατία κάνει βήματα εξόδου από την διεθνή συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό της πρόγραμμα, καλώντας όλους τους πλην των ΗΠΑ συνυπογράψαντες (δηλ. πρωτίστως τους Ευρωπαίους) να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους, ενώ διαμηνύει μέσω των Φρουρών της Επανάστασης ότι αν παρεμποδισθούν οι δια θαλάσσης εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.

    Έχοντας οχυρώσει επαρκώς τις δικές του ακτές στον Περσικό Κόλπο το Ιράν έχει εξασφαλίσει πρακτικά τον έλεγχο του Ορμούζ, επιτυγχάνοντας ένα είδος "αμοιβαία εγγυημένης καταστροφής” (σε οικονομικό επίπεδο) απέναντι σε πιθανούς εισβολείς.

    Γνωρίζει επίσης ότι κανένα από τα σενάρια επίθεσης στο Ιράν που δοκιμάζει επί χάρτου το Πεντάγωνο δεν εξελίσσεται ευνοϊκά για την αμερικανική πλευρά. Το Ιράν είναι μια χώρα με μεγάλη έκταση που περιλαμβάνει υψηλές οροσειρές και εκτεταμένες ερήμους, έχει τα κύρια πληθυσμιακά του κέντρα συγκεντρωμένα στον Βορρά και περιβάλλεται από χώρες στις οποίες δεν είναι πολιτικά εφικτή η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων ενόψει εισβολής.

    Είναι προφανώς για αυτόν τον λόγο που οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης έσπευσαν να χαρακτηρίσουν "ψυχολογικό πόλεμο” τις τελευταίες αμερικανικές κινήσεις, ενώ ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολλάχ Αλί Χαμενεϊ σε ομιλία του την Τρίτη ενώπιον βουλευτών και λοιπών αξιωματούχων δήλωσε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει πόλεμος, αλλά και ότι οι ΗΠΑ εντέλει θα υποχωρήσουν διότι η δική του χώρα έχει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

    Ξεκαθαρίζοντας τους λογαριασμούς του με το στρατόπεδο των Ιρανών μεταρρυθμιστών που προσέβλεπαν στο άνοιγμα προς τη Δύση, ο Χαμενεϊ υποστήριξε ότι η διαπραγμάτευση με τους Αμερικανούς είναι "τοξική”, διότι αυτοί είναι "αναξιοπρεπείς” και δεν δύνανται να τηρήσουν τον λόγο τους. Μάλιστα, κατά το Γαλλικό Πρακτορείο, χλεύασε τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι κάθε Παρασκευή διοργανώνονται αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην Τεχεράνη, διορθώνοντάς τον διπλά: οι διαδηλώσεις γίνονται τα Σάββατα στο Παρίσι.

    Φυσικά, η θέση του Ιράν είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο λεπτή. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί, κατά τον πολύνεκρο πόλεμο με το Ιράκ την περίοδο 1980-1988 η χώρα δεν ήταν αποκλεισμένη από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως τώρα, ούτε αντιμετώπιζε προσκόμματα στις πετρελαϊκές της εξαγωγές.

    Με αυτή την έννοια, το παιχνίδι παίζεται κυρίως στον οικονομικό και διπλωματικό τομέα – εξ ού και προσπάθειες του Ιράν, πρωτοστατούντος του Ζαρίφ να πειστούν ή και να πιεστούν τρίτοι παίκτες να αψηφήσουν τις αμερικανικές κυρώσεις. Η Ρωσία και η Κίνα είναι βέβαιο ότι θα το πράξουν. Η ταλαντευόμενη Ινδία μεταθέτει τη λήψη αποφάσεων για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση των βουλευτικών της εκλογών. Η ευρωπαϊκή πλευρά, πάλι, σύρεται προς τη συμπαράταξη με τις ΗΠΑ, εις βάρος των ιδιαίτερων συμφερόντων της, παρότι ίδρυσε στα χαρτιά το ειδικό όχημα πληρωμών INSTEX ακριβώς για να μπορέσει να συνεχίσει τις συναλλαγές της με την Ισλαμική Δημοκρατία.

    Όλα αυτά δεν σημαίνουν βέβαια ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να ηχήσουν τα όπλα – ιδίως όταν την επικαιρότητα της περιοχής σημαδεύουν επιθέσεις αγνώστου πατρότητας. Είναι όμως χαρακτηριστικό ότι αμερικανικές πηγές έσπευσαν να αποδώσουν το σαμποτάζ της Φουτζάιρα σε φιλοϊρανικές ομάδες μη ελεγχόμενες από την Τεχεράνη και ότι για την επίθεση στο σαουδαραβικό πετρελαϊκό δίκτυο ανέλαβαν την ευθύνη οι σιίτες αντάρτες Χούθι της Υεμένης.

    Είναι πολύ περισσότερο χαρακτηριστικό το ότι ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε fake news το δημοσίευμα των New York Times βάσει του οποίου την περασμένη Πέμπτη σε σύσκεψη υπό τον επικεφαλής του Πενταγώνου Πάτρικ Σάναχαν, με τη συμμετοχή του Μπόλτον, της διευθύντριας της CIA και του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου εξετάσθηκαν σχέδια ανάπτυξης 120.000 Αμερικανών στρατιωτών στην περιοχή του Περσικού Κόλπου τις επόμενες εβδομάδες.

    Ο αριθμός (που ισούται με τη δύναμη που κινητοποιήθηκε για την εισβολή στο Ιράκ, αλλά είναι ανεπαρκής για χερσαίες επιχειρήσεις στο Ιράν) φέρεται να αποτελεί προϊόν "γραφειοκρατικής συναίνεσης” για λόγους κυρίως επικοινωνιακούς.

    Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάικλ Πομπέο συνεχίζει τον δικό του επικοινωνιακό πόλεμο. Ακυρώνοντας την προγραμματισμένη μετάβασή του στη Μόσχα για να συναντηθεί απροειδοποίητα την Δευτέρα με τους υπουργούς Εξωτερικών της Ε.Ε., συνάντησε μάλλον ψυχρή υποδοχή, αν κρίνουμε από τις δηλώσεις της Φεντερίκα Μογκερίνι, ενώ η Ισπανία ανακοίνωσε την αποχώρηση του πολεμικού της σκάφους από την ομάδα που συνοδεύει το Abraham Lincoln στον Περσικό Κόλπο. Την επομένη, πάλι, συναντώντας τους Σεργκέι Λαβρόφ και Βλαντίμιρ Πούτιν στο Σότσι ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προέβη σε μιαν "επίθεση φιλίας” που προφανή στόχο έχει το να αποσπάσει το ενδιαφέρον της Ρωσίας από τα τεκταινόμενα πέριξ του Ιράν. Είναι αμφίβολο αν θα το καταφέρει.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων