Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 04-Ιουλ-2022 08:03

    Ένα νέο δημοσιονομικό καθεστώς στην ΕΕ θα καθιστούσε την ΕΚΤ πλήρως ανεξάρτητη

    Ένα νέο δημοσιονομικό καθεστώς στην ΕΕ θα καθιστούσε την ΕΚΤ πλήρως ανεξάρτητη
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του John Springford

    Σε μια έκτακτη συνεδρίαση στις 15 Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι θα εισάγει ένα εργαλείο "κατά του κατακερματισμού” (αν και δήλωσε πως χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστεί τις λεπτομέρειες). Το εργαλείο θα περιλαμβάνει την αγορά κρατικών ομολόγων από χώρες της Νότιας Ευρώπης -ιδιαίτερα της Ιταλίας- για να πείσει τις αγορές ότι η ΕΚΤ θα δράσει για να αποτρέψει να βγει εκτός ελέγχου το κόστος δανεισμού. Εξαιτίας του μεγέθους του χρέους της, η Ιταλία είναι το πιο σοβαρό πρόβλημα, και το κόστος δανεισμού της αυξήθηκε κατακόρυφα τον Ιούνιο, προκαλώντας πονοκέφαλο στους κεντρικούς τραπεζίτες. Αλλά η ΕΚΤ χρειάζεται επίσης να αποφύγει να ενθαρρύνει στη δημοσιονομική ανευθυνότητα. Εάν η ΕΚΤ αγοράσει ιταλικά ομόλογα για να κρατήσει τις αποδόσεις χαμηλά, μια νέα ιταλική κυβέρνηση θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί να δανειστεί περισσότερα.

    Οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ έχουν σκοπό να περιορίσουν τον κυβερνητικό δανεισμό, αλλά θεωρούνται ευρέως ως αναποτελεσματικοί, στην καλύτερη περίπτωση, και αντιπαραγωγικοί, στη χειρότερη. Η ΕΕ πρώτα ανέστειλε τους κανόνες μετά την εξάπλωση της πανδημίας στην Ευρώπη, και συνέχισε την αναστολή αφότου η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Και είναι απαραίτητες μαζικές δημόσιες επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές, στη μόνωση των κτηρίων, στις μεταφορές και στην άμυνα για την επίτευξη των κλιματικών στόχων και την αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής. Ένα νέο δημοσιονομικό καθεστώς θα μπορούσε να επιτρέψει στην ΕΚΤ να διασφαλίσει ότι η νομισματική πολιτική είναι αποτελεσματική, χωρίς να αποδυναμώσει την αποφασιστικότητα των κυβερνήσεων να διατηρήσουν βιώσιμα τα χρέη. Ένα μόνιμο επενδυτικό ταμείο με πρότυπο το τρέχον ταμείο ανάκαμψης, θα μπορούσε να βοηθήσει να αντιμετωπιστούν και τα δύο ζητήματα. Πρώτον, θα επέτρεπε τον επιμερισμό του φορτίου με τις δημοσιονομικά πιεσμένες χώρες σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, όπως το κλίμα και η άμυνα, ελαφρύνοντας ορισμένες από τις δαπάνες και δεύτερον, θα έδινε στην Κομισιόν περισσότερες εξουσίες να επιβάλει τη συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς κανόνες που έχουν συμφωνηθεί με τα κράτη-μέλη.

    Τι μπορεί να κάνει επομένως η ΕΚΤ; Εάν αγοράζει ιταλικά ομόλογα ενώ πουλάει ομόλογα άλλων κρατών-μελών, θα μπορούσε να ανοίξει μόνη ένα νομικό πρόβλημα: η Τράπεζα απαγορεύεται να παρέχει νομισματική χρηματοδότηση -να δημιουργεί χρήματα και να τα δίνει απευθείας στις κυβερνήσεις -από τις Συνθήκες. Το 2020 η ΕΚΤ δήλωσε ότι θα ήταν πρόθυμη να αγοράσει τα ομόλογα οποιουδήποτε κράτους-μέλους χωρίς όριο, για να αποτρέψει την οικονομική κρίση στη διάρκεια της πανδημίας. Τότε, η Τράπεζα θα μπορούσε να φτιάξει δύο επιχειρήματα για να αρνηθεί ότι χρηματοδοτούσε κυβερνήσεις με τα κεφάλαια που δημιούργησε. Πρώτον, η πανδημία ήταν μια κρίση ρευστότητας, καθώς οι αγορές κατέφυγαν στην ασφάλεια στη διάρκεια μιας περιόδου ακραίας αβεβαιότητας, επομένως ο προσωρινός δανεισμός σε κράτη με προβλήματα, δεν σκόπευε αρχικά να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες των κυβερνήσεων. Δεύτερον, το να μην κάνει τίποτα θα σήμαινε ότι η ΕΚΤ δεν είχε καμία ελπίδα να πετύχει τον στόχο του πληθωρισμού, διότι μια φυγή από την Ιταλία θα οδηγούσε σε οικονομική κρίση, που θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε άλλες χώρες.

    Αλλά στη διάρκεια ενός κύκλου σύσφιξης, αυτά τα επιχειρήματα μπορεί να είναι λιγότερο πειστικά εάν η υπόθεση έλθει στο δικαστήριο εναντίον της κεντρικής τράπεζας. Με την αγορά ιταλικών ομολόγων, η τράπεζα θα εξέθετε τον ισολογισμό της στους κινδύνους φερεγγυότητας της Ιταλίας, και εάν το χρέος της Ιταλίας γινόταν μη βιώσιμο στο μέλλον, θα μπορούσε να οδηγήσει την τράπεζα να διστάσει να αυστηριοποιήσει τη νομισματική πολιτική για να κρατήσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό. Τα υψηλότερα επιτόκια τώρα μπορεί να επηρεάσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους της Ιταλίας, αλλά η λύση σε αυτό -μεσοπρόθεσμα- είναι η Ιταλία να αυξήσει τους φόρους ή να μειώσει τις δαπάνες. Και τώρα, υπάρχει μια σύγκρουση μεταξύ των οικονομικών προβλημάτων της Ιταλίας και της επίτευξης του στόχου της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό με την αύξηση των επιτοκίων: το τελευταίο επιδεινώνει το πρώτο.

    Η απάντηση σε αυτό το αίνιγμα: η ΕΚΤ πρέπει να είναι σε θέση να πετύχει ανεξάρτητη τον στόχο της για τον πληθωρισμό και να αποτρέψει μια κρίση ρευστότητας από το να δημιουργήσει μια χρηματοπιστωτική κρίση στην Ιταλία ή σε άλλες χώρες μέλη. Επίσης χρειάζεται να διασφαλίσει ότι τα επιτόκια είναι εύλογα ομοιόμορφα σε όλη τη νομισματική ένωση, ιδιαίτερα ελλείψει μιας συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης. Οι ιταλικές και γερμανικές επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να υπόκεινται σε πολύ διαφορετικά επιτόκια λόγω των χρεών που έχει το δημόσιο στις χώρες τους. Και η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να περιμένει να συμφωνηθεί ένα πρόγραμμα διάσωσης από τον ESM προτού αγοράσει τα ομόλογα κρατών-μελών. Μέχρι να συμβεί αυτό, όπως είδαμε το 2012, η χρηματοπιστωτική κρίση θα μαίνεται ήδη.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.cer.eu/insights/new-eu-fiscal-regime-could-make-ecb-truly-independent

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ