Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 24-Ιαν-2020 12:47

    Δημοκρατία και κράτος δικαίου: Αποτυχημένη συνεργασία (;)

    Δημοκρατία και κράτος δικαίου: Αποτυχημένη συνεργασία (;)
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Των Ian Bond, Agata Gostynska-Jakubowska

    Η δημοκρατία και το κράτος δικαίου αντιμετωπίζονται πολλές φορές λανθάσμενα ως συνώνυμα. Υπάρχουν αυξημένες εντάσεις στην Ευρώπη μεταξύ του τι νομίζουν οι κυβερνήσεις ότι θέλουν ψηφοφόροι τους και τι τους επιτρέπουν να κάνουν  τα δικαστήρια και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen έχει δίκιο να δηλώνει ότι οι απειλές στο κράτος δικαίου, αμφισβητούν τη λειτουργία της ΕΕ. Βασικοί τομείς πολιτικής της ΕΕ όπως η ενιαία αγορά και η συνεργασία στην επιβολή του νόμου, εξαρτώνται από τον σεβασμό του κράτους δικαίου σε όλη την Ένωση.

    Ο σεβασμός του κράτους δικαίου βρίσκεται σε κάμψη σε πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ, όχι απλώς σε αυτά στην Κεντρική Ευρώπη. Ένας από τους αναλυτικούς διεθνείς δείκτες, οι Δείκτες Διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας, δείχνει ότι από την περίοδο 2019-2018, το κράτος δικαίου επιδεινώθηκε σε 17 κράτη-μέλη της ΕΕ.

    Η ΕΕ έχει έναν αριθμό μέσων για την παρακολούθηση και την ανταπόκριση στη μη συμμόρφωση με το κράτος δικαίου, αλλά είναι ανεπαρκής. Η παρακολούθηση επικεντρώνεται πολύ στενά στην ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και εξαρτάται από τα στοιχεία που υποβάλλουν τα κράτη-μέλη. Οι απαντήσεις στις δημοκρατικές ολισθήσεις είναι ασυμβίβαστε. Η αποκαλούμενη διαδικασία του Άρθρου 7, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους-μέλους, έχει αποδειχθεί άχρηστη. Οι προσπάθειες να τεθεί ο σεβασμός του κράτους δικαίου, προϋπόθεση για την κατανομή ορισμένων κεφαλαίων της ΕΕ, συνάντησαν νομικά και πολιτικά εμπόδια. Υπήρξε υπερβολική εστίαση σε τιμωρητικά μέτρα, και όχι τόσο σε κίνητρα για τον σεβασμό του κράτους δικαίου ή σε μέτρα για την αύξηση της λαϊκής κατανόησης και υποστήριξης του κράτους δικαίου.

    Στην αντιμετώπιση των προβλημάτων σχετικά με το κράτος δικαίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να αντιμετωπίζει όλα τα κράτη-μέλη ισότιμα. Η von der Leyen έχει κάνει ένα θετικό βήμα προτείνοντας μια ετήσια αναφορά για το καθεστώς του κράτους δικαίου σε όλη την ΕΕ, αλλά χρειάζεται να διασφαλίσει ότι αντλεί πληροφορίες από ένα ευρύ φάσμα πόρων, μεταξύ των οποίων και του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Η έκθεση θα πρέπει να οδηγήσει σε μια κατάλληλη ετήσια συζήτηση αναφορικά με το κράτος δικαίου στο Συμβούλιο της ΕΕ.

    Η Κομισιόν δεν θα πρέπει να διστάζει να προσφεύγει στο Δικαστήριο της ΕΕ όταν κράτη-μέλη της παραβιάζουν το κράτους δικαίου, ιδιαίτερα τώρα που το Δικαστήριο έχει δείξει μόνο του προθυμία να παρέμβει ακόμη και χωρίς να παραβιάζεται κάποια συγκεκριμένα νομοθεσία της ΕΕ.

    Οι πολιτικές "οικογένειες" της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για να εξασφαλίσουν ότι τα μέλη του σέβονται το κράτος δικαίου, αντί να κάνουν τα στραβά μάτια στα προβλήματα εντός των ίδιων των ομάδων τους.

    Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή στους οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών, για να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση των πολιτών για τις αξίες και τις αρχές της ΕΕ και να κάνουν περισσότερα για να προάγουν τον σεβασμό για το κράτος δικαίου σε όλη την Ένωση.

    Εάν οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την προτεινόμενη ρύθμιση, προκειμένου να δοθεί στην Κομισιόν η εξουσία να ανασταλεί η εκταμίευση συγκεκριμένων κονδυλίων από την ΕΕ σε κράτος-μέλος που υπονομεύει τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ, το Συμβούλιο και η Βουλή θα πρέπει να καθιερώσουν έναν πιο ισχυρό δεσμό μεταξύ του σεβασμού για αυτές τις αξίες και τα ηχηρά δημοσιονομικά της ΕΕ. Η έλλειψη σεβασμού από ένα κράτος-μέλος για το κράτος δικαίου, ίσως αποτελέσει μια απειλή για την σωστή χρήση των οικονομικών της ΕΕ, αλλά η δημοκρατική ολίσθηση δεν εγγυάται από μόνη της την διαφθορά ή την εσφαλμένη εφαρμογή των πόρων της ΕΕ.

    Η ΕΕ θα πρέπει να κοιτάξει τι περισσότερο μπορεί να κάνει για να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να καταπολεμήσουν θεσμικές αδυναμίες που βλάπτουν το κράτος δικαίου, διαθέτοντας αρκετά κεφάλαια για να το κάνουν. Θα πρέπει επίσης να είναι έτοιμη να βοηθήσει να ανοικοδομηθούν ανεξάρτητες δικαστικές αρχές σε χώρες όπου έχουν ήδη υποστεί σοβαρή ζημιά.

    Οι επικριτές συχνά κατηγορούν την ΕΕ ότι είναι ένα ελιτίστικο project, που επιβλήθηκε σε απρόθυμους πληθυσμούς. Αλλά οι απλοί ψηφοφόροι επωφελούνται από τα μεγάλα επιτεύγματα της ΕΕ –την ενιαία αγορά και την χωρίς όρια ζώνη ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης- τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν μόνο εάν το κράτος δικαίου επικρατήσει σε όλη την ΕΕ. Η ΕΕ πρέπει να προσπαθήσει να κερδίσει τις καρδιές και το μυαλό των ψηφοφόρων.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.cer.eu/publications/archive/policy-brief/2020/democracy-and-rule-law-failing-partnership

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ