Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 10-Ιουν-2019 09:01

    Δεν υπάρχουν λόγοι για εφησυχασμό μετά τις ευρωεκλογές

    Δεν υπάρχουν λόγοι για εφησυχασμό μετά τις ευρωεκλογές
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    της Agata Gostynska-Jakubowska

    Παρά την υπερβολή των media για άνοδο του ευρωσκεπτικισμού, οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις διατήρησαν τις θέσεις τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αλλά οι ηγέτες της ΕΕ δεν μπορούν να εφησυχάσουν για τα αποτελέσματα αυτών των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

    Οι ηγέτες της ΕΕ θα ένιωσαν ανακούφιση όταν είδαν τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών στις Βρυξέλλες. Η προσέλευση ήταν αυξημένη, και δεν υπήρχε "κατάληψη” των ευρωσκεπτικιστών, παρά τον ενθουσιασμό των ΜΜΕ. Οι συστημικές οικογένειες της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς έχασαν την πλειοψηφία, κάτι που θα καταστήσει την λήψη αποφάσεων στην ΕΕ πιο δύσκολη. Αλλά μαζί με τις ομάδες των φιλελεύθερων και των Πρασίνων, οι οποίες κατέγραψαν μεγάλη άνοδο, οι φιλοευρωπαίοι θα είναι σε θέση να κρατήσουν υπό έλεγχο τους λαϊκιστές.

    Η ΕΕ ωστόσο δεν μπορεί να εφησυχάσει με το αποτέλεσμα. Οι εκλογές προσφέρουν τρία σημαντικά διδάγματα για τους ηγέτες της ΕΕ όταν συζητήσουν τις προτεραιότητες για την περίοδο 2019-2024 και για το ποιος θα πρέπει να ηγηθεί της Κομισιόν.

    Πρώτον, η αυξημένη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές εκλογές είναι καλή είδηση, αλλά δεν θα βελτιώσει τη δημοκρατική νομιμότητα της ΕΕ από μόνη της.

    Έχοντας υποχωρήσει σε κάθε εκλογική διαδικασία από το 1979 που εξελέγη για πρώτη φορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η προσέλευση αυτή τη φορά αυξήθηκε από το 42,6% το 2014 στο σχεδόν 51%. Σε κάποιες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, η προσέλευση ήταν υψηλότερη κατά 20 μονάδες. Στη Ρουμανία, έφθασε το 51% (από το 32%). Στην Πολωνία η συμμετοχή ανήλθε από το 23,8% το 2014 στο 45,6%. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Donald Tusk, υποστήριξε ότι η αυξημένη συμμετοχή αποδεικνύει ότι "η ΕΕ είναι μια ισχυρή, πανευρωπαϊκή δημοκρατία, για την οποία νοιάζονται οι πολίτες”.

    Αλλά είναι πολύ νωρίς να πούμε ότι τα ευρωπαϊκά ζητήματα ήταν ο μοναδικός κινητήριος μοχλός πίσω από την μεγαλύτερη λαϊκή κινητοποίηση σε αυτές τις εκλογές και -ως εκ τούτου- τα σχόλια για μια αναδυόμενη ευρωπαϊκή διαμαρτυρία, είναι πρόωρα. Η άνοδος για την υποστήριξη των λαϊκιστικών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων μετά από την χρηματοπιστωτική κρίση και την κρίση χρέους, θα μπορούσε να έχει επηρεάσει τους φιλοευρωπαίους ηγέτες που ανησυχούσαν για την "επιβίωση της ΕΕ”. Η πόλωση της πολιτικής μπορεί να κάνει τους ανθρώπους πιο πρόθυμους να συμμετάσχουν. Αλλά οι ευρωπαϊκές εκλογές έχουν επίσης παραδοσιακά λειτουργήσει ως μια ευκαιρία για την έκφραση δυσαρέσκειας με τις εθνικές κυβερνήσεις και την εγχώρια πολιτική.

    Στην Πολωνία για παράδειγμα, οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ήταν "προθέρμανση” για την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών το φθινόπωρο. Η προεκλογική εκστρατεία εστίασε σχεδόν αποκλειστικά σε εσωτερικά ζητήματα. Ορισμένα κράτη-μέλη συνέδεσαν τις ευρωπαϊκές εκλογές με περιφερειακές εκλογές ή δημοψηφίσματα. Στη Ρουμανία, οι πολίτες ψήφισαν για τις αμφιλεγόμενες δικαστικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης, οι οποίες προέβλεπαν μεταξύ άλλων μια αμνηστία για εκείνους που είχαν καταδικαστεί για διαφθορά. Τελικά, μόνο οι ολοκληρωμένες έρευνες για τα κίνητρα των ψηφοφόρων θα επιβεβαιώσουν εάν η αυξημένη προσέλευση ισούται με μεγαλύτερη λαϊκή ενασχόληση με ευρωπαϊκά ζητήματα.

    Υπάρχουν επίσης λίγες ενδείξεις ότι το σύστημα Spitzenkandidaten, όπου τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα προτείνουν τους υποψηφίους για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν, αύξησε την προσέλευση. Οι υποστηρικτές της ιδέας ισχυρίστηκαν ότι περισσότεροι άνθρωποι θα ψήφιζαν εάν ήξεραν ότι θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλογή του προέδρου.

    Η απόφαση να καταστεί ο χαρισματικός Frans Timmermans, πρώτος αντιπρόεδρος της Κομισιόν, ο υποψήφιος του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES), ίσως να έχει συμβάλλει στην εκλογική επιτυχία του κόμματός του, του ολλανδικού Εργατικού Κόμματος. Αλλά σύμφωνα με μια δημοσκόπηση της YouGov για το German Press Agency, μόλις το 26% των Γερμανών ήξεραν ποιος ήταν ο Spitzenkandidat του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, παρά το ότι ήταν ένας Γερμανός, ο Manfred Weber.

    Η νομιμότητα της ΕΕ εξαρτάται τελικά όχι από την προσέλευση ή τη δημοφιλία του Spitzenkandidaten, αλλά από το εάν μετά από τις εκλογές, οι ψηφοφόροι βλέπουν αλλαγές στους τομείς πολιτικής για τους οποίους ενδιαφέρονται, συμπεριλαμβανομένης της μετανάστευσης, της οικονομίας, της ανεργίας και της κλιματικής αλλαγής. Οι ηγέτες της ΕΕ, οι οποίοι θα ορίσουν τον προτιμώμενο υποψήφιό τους για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν (που θα πρέπει να εκλεγεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι ο υποψήφιός τους θα είναι πρόθυμος να ασχοληθεί με αυτές τις ανησυχίες.

    Δεύτερον, το να είσαι σαφής, αποδίδει
    Οι εκλογές απέδειξαν ότι το να είσαι ασαφής δεν αποδίδει πάντα. Η έλλειψη ξεκάθαρων, έντονων θέσεων για ζητήματα που αφορούν στους πολίτες της ΕΕ, φαίνεται να έχει κοστίσει στις ψήφους του κεντροδεξιού EPP και του PES. Αντιθέτως, οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι προσελκύονται όλο και περισσότερο από πολιτικά κινήματα που συνηγορούν υπέρ πιο ριζικών λύσεων (καλών ή κακών) για τα προβλήματα της ΕΕ. Αυτό ωφέλησε όχι μόνο τα λαϊκιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα αλλά επίσης την φιλοευρωπαϊκή πτέρυγα.

    Οι Φιλελεύθεροι (οι οποίοι ένωσαν τις δυνάμεις τους με τον πολιτικό σχηματισμό του Macron, Renaissance) και οι Πράσινοι, εκμεταλλεύτηκαν τη λαϊκή κόπωση με τις συστημικές πολιτικές οικογένειες, των οποίων φιλοδοξία είναι να τα "καταφέρνουν όπως-όπως”. Στη Βρετανία, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες έλαβαν 16 έδρες από τη μια που είχε λάβει το 2014 ενώ το Πράσινο Κόμμα έλαβε επτά από τρεις το 2014, λόγω της ξεκάθαρης θέσης τους υπέρ νέου δημοψηφίσματος και κατά του Brexit. Το Εργατικό Κόμμα, στα πρόθυρα του Brexit, έχασε τις μισές του έδρες.

    Η επιτυχία των πράσινων κομμάτων ανά την ΕΕ τα καθιστά πολύτιμους εταίρους συνασπισμών για το ΕΡΡ και το PES, τα οποία θα μπορούν να περάσουν νόμους μόνο εάν έχουν μαζί τους, τους φιλελεύθερους ή/και τους πράσινους. Οι πράσινοι έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι υποστηρίξουν έναν υποψήφιο για πρόεδρο της Κομισιόν, μόνο εάν μιλάει σοβαρά για την κλιματική αλλαγή, αγωνίζεται εναντίον της κοινωνικής αδικίας και υπερασπίζεται το κράτος δικαίου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να αγκαλιάσει αυτές τις προτεραιότητες στην στρατηγική ατζέντα της ΕΕ για την περίοδο 2019-2024, και να επιλέξει έναν πρόεδρο της Κομισιόν ο οποίος να είναι ένας καλός επικοινωνιολόγος και θα πιέσει για να εφαρμοστεί αυτή η ατζέντα.

    Τρίτον, οι λαϊκιστές είναι ολοζώντανοι, αλλά αυτό δεν χρειάζεται να είναι και κακό.

    Ο επόμενος πρόεδρος της Κομισιόν δεν θα πρέπει να φοβάται να έρθει σε αντιπαράθεση με τους ευρωσκεπτικιστές και το αφήγημά τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αν και οι λαϊκιστές απέτυχαν να "καταλάβουν” το θεσμικό όργανο, οι επιδόσεις τους ήταν καλύτερες των εκτιμήσεων σε τέσσερα από τα έξι μεγαλύτερα κράτη-μέλη: στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γαλλία, στην Ιταλία και στην Πολωνία. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να αγνοηθούν. Αφού παρακολούθησαν το χάος με το Brexit να ξετυλίγεται, οι περισσότεροι λαϊκιστές λένε τώρα πως θέλουν να οικοδομήσουν μια Ευρώπη των εθνών, παίρνοντας την εξουσία μακριά από τους υπερεθνικούς θεσμούς, προς τα κράτη-μέλη, αντί να απορρίπτουν συνολικά την ΕΕ.

    Όποιες και αν είναι οι πραγματικές τους προθέσεις, το αναθεωρημένο τους αφήγημα θα μπορούσε να είναι ελκυστικό σε διάφορες χώρες, ιδιαίτερα στην Πολωνία, όπου ο λαός είναι πολύ φιλοευρωπαίος αλλά είναι επίσης και διχασμένος σχετικά με το πόσο θα πρέπει να παρεμβαίνει η ΕΕ σε αυτά που οι Πολωνοί θεωρούν ως εσωτερικές υποθέσεις. Οι Ευρωπαίοι λαϊκιστές θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως μια πλατφόρμα για την ευρωσκεπτικιστική ρητορική, και ως ένα μέσο για την απόκτηση χρηματοδότησης και την ενίσχυση της στήριξής τους στο εσωτερικό.

    Η ισχυρή λαϊκιστική εκπροσώπηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν χρειάζεται να είναι κάτι κακό για την ευρωπαϊκή δημοκρατία, εάν υποχρεώνει φιλοευρωπαϊκές ομάδες να εμπλέκονται σε συζητήσεις σχετικά με το γιατί οι προτάσεις πολιτικής τους είναι καλύτερες από εκείνες των ευρωσκεπτικιστών. Ο μεγαλύτερος πολιτικός ανταγωνισμός, όχι μόνο μεταξύ φιλοευρωπαϊκών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων, αλλά επίσης εντός του φιλοευρωπαϊκού μπλοκ, θα μπορούσε να αυξήσει το λαϊκό ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή πολιτική.

    Οι φιλοευρωπαϊκές ομάδες στο Ευρωκοινοβούλιο θα μπουν στον πειρασμό να αποφύγουν τέτοιες συγκρούσεις, διότι η κοινοβουλευτική αριθμητική είναι υπέρ τους έτσι και αλλιώς. Ίσως να μην θεωρήσουν αναγκαίο να βγουν από την ασφαλή ζώνη τους για να έλθουν σε διάλογο με τους ευρωσκεπτικιστές. Αλλά μια τέτοια προσέγγιση ρισκάρει να δώσει στον λαό την εντύπωση ότι αν και ζήτησε αλλαγή, θα πάρει πάλι κάτι από τα ίδια. Ένας τέτοιος εφησυχασμός θα κατέστρεφε την δημοκρατική δυναμική αυτών των εκλογών.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.cer.eu/publications/archive/bulletin-article/2019/european-parliament-elections-no-grounds-complacency
     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων