Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 22-Ιουλ-2016 08:44

    Οι περιορισμένες επιλογές της Βρετανίας

    Οι περιορισμένες επιλογές της Βρετανίας
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    του John Springfield

    Οι συμφωνίες της ΕΕ με τον Καναδά, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία, φαίνεται να στερούνται μιας βασικής αρχής. Οι υπέρμαχοι του Brexit έχουν εκμεταλλευτεί τις αποκλίσεις μεταξύ τους, προκειμένου να ισχυριστούν ότι η Βρετανία μπορεί να παραμείνει στην ενιαία αγορά ενώ παράλληλα θα επιβάλει ποσοστώσεις στο αριθμό των μεταναστών από την ΕΕ. Αλλά υπάρχει μια λογική που εξηγεί γιατί είναι διαφορετικές -και αυτό δείχνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο οδηγείται σε ένα πιο δύσκολο Brexit από ό,τι πολλοί Βρετανοί φαίνεται να συνειδητοποιούν.

    Επομένως, ποιες είναι οι συμφωνίες; Εάν η εμπορική συμφωνία του Καναδά με την ΕΕ επικυρωθεί, η συντριπτική πλειοψηφία των αγαθών που εμπορεύονται θα είναι χωρίς δασμούς, αν και αυτό δεν καλύπτει τις υπηρεσίες. Η συμφωνία επίσης περιλαμβάνει κάποια μέτρα για να διασφαλίζουν ότι κάθε πλευρά αναγνωρίζει τα καλά πρότυπα της άλλης. Αλλά ο Καναδάς δεν χρειάζεται να επιτρέψει την ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων με την ΕΕ.

    Η Ελβετία είναι πιο στενά συνδεδεμένη με την αγορά αγαθών της ΕΕ, προσυπογράφοντας τους κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ προκειμένου να διασφαλίσει εμπορικές συναλλαγές χωρίς δασμούς για τις μεταποιητικές εταιρίες. Ωστόσο, η πρόσβασή της στις χρηματοπιστωτικές αγορές τηε ΕΕ είναι περιορισμένη, καθώς έχει μια συμφωνία για τις υπηρεσίες που αφορά τον κλάδο των ασφαλειών πλην των ασφαλειών ζωής. Ως αντάλλαγμα, πρέπει να συμφωνήσει στην ελεύθερη κυκλοφορία -και αν και οι Ελβετοί ψήφισαν το 2014 σε δημοψήφισμα να επιβάλουν ποσοστώσεις στη μετανάστευση από την ΕΕ, η Κομισιόν έχει δώσει στην χώρα διορία μέχρι τον Φεβρουάριο του 2017 να σκεφτεί ξανά ή να λάβει μέτρα αντιποίνων.

    Από την πλευρά τους, οι Νορβηγία και Λιχτενστάιν είναι πλήρη μέλη της ενιαίας αγοράς, έχοντας συμφωνήσει σε όλους τους κανόνες και τα πρότυπα των αγαθών, των υπηρεσιών και του κεφαλαίου, καθώς είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Περιοχής (ΕΕΑ). Αλλά έχουν διαφορετικούς κανόνες που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. Η Συμφωνία για το ΕΕΑ επιτρέπει στις Νορβηγία και Λιχτενστάιν να περιορίσουν την ροή των ανθρώπων εάν "προκύψουν σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές ή περιβαλλοντικές δυσκολίες περιφερειακής ή κλαδικής φύσης”. Η Νορβηγία δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ αυτή την "ρήτρα διασφάλισης”, διότι με βάση τη συμφωνία, η ΕΕ μπορεί να ανταποδώσει τα αντίποινα με το να περιορίσει τον αριθμό των εισαγόμενων αγαθών ή υπηρεσιών από τη Νορβηγία. Ωστόσο το Λιχτενστάιν έχει τη δυνατότητα να περιορίσει την ελεύθερη κυκλοφορία από το 1998 με την επιβολή ποσοστώσεων στον αριθμό των πολιτών από χώρες της ΕΕΑ που θα μπορούσαν να εργαστούν και να ζήσουν στην χώρα.

    Οι συμφωνίες με τις τέσσερις χώρες είναι διαφορετικές εξαιτίας του μεγέθους των πληθυσμών τους, της απόστασης από την ΕΕ και του όγκου του εμπορίου που διεξάγουν με την ΕΕ. ΤΟ Λιχτενστάιν είναι μικρό, με πληθυσμό 37.000. Είναι εύκολο για την ΕΕ να αντέξει τις ποσοστώσεις του: είναι πολιτικά και οικονομικά ασήμαντο, και οι ενστάσεις του σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία δεν απειλούν την ακεραιότητα της ΕΕ. Ο Καναδάς πουλάει μόλις το 8% των εξαγωγών του στην ΕΕ, είναι στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και δεν θα είναι ποτέ μέλος της ΕΕ, για προφανείς λόγους, σε αντίθεση με τις τρεις άλλες χώρες. ως εκ τούτου η ΕΕ είναι πρόθυμη να χορηγήσει περιορισμένη πρόσβαση στην αγορά χωρίς προβλέψεις για την ελεύθερη κυκλοφορία. Αλλά το 74% των εξαγωγών της Νορβηγίας, και το 58% της Ελβετίας, πηγαίνουν στην ΕΕ. Είναι ως εκ τούτου υποχρεωμένοι από την ΕΕ να αποδεχθούν μεγάλες, απρόσκοπτες ροές μεταναστών.

    Τι σημαίνει αυτό για την επικείμενη διαπραγμάτευση της Βρετανίας; Οι Συντηρητικοί, έχοντας επιρροή, ελπίζουν ότι η ΕΕ θα συμφωνήσει στις περιορισμένες εισροές μεταναστών με αντάλλαγμα μικρούς περιορισμούς στις εξαγωγές υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ. Ο Rupert Harrison, σύμβουλος του πρώην υπουργού Οικονομικών George Osborne, είχε την ιδέα μιας "ΕΕΑ μείον”, με "λίγο περισσότερο έλεγχο της μετανάστευσης και λίγο λιγότερη ενιαία αγορά”. Ο βρετανικός Τύπος εστίασε στις δηλώσεις του επικεφαλής κεντρικού τραπεζίτη της Γαλλίας, Francois Villeroy de Galhau, ο οποίος τόνισε ότι οι τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσαν να χάσουν το δικαίωμα "διαβατηρίου” εάν η Βρετανία δεν συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της ελεύθερης κυκλοφορίας. (το δικαίωμα "διαβατηρίου” σημαίνει ότι οι τράπεζες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να δημιουργήσουν υποκαταστήματα οπουδήποτε στην ΕΕ, και να υπόκεινται στις ρυθμίσεις και στην εποπτεία των βρετανικών αρχών). Ο βρετανικός Τύπος υπέθεσε ότι ο de Galhau θεωρούσε πως μόνο μια μικρή τιμή, περιορισμένη στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, θα χρειαστεί να καταβληθεί εάν το Ηνωμένο Βασίλειο επέμενε στο να περιορίσει την ελεύθερη κυκλοφορία.

    Ωστόσο, οι σχέσεις της ΕΕ με αυτές τις τέσσερις χώρες δεν υποδηλώνουν ότι η ένωση θα δεχθεί ένα τόσο μικρό τίμημα. Το Ηνωμένο Βασίλειο αγοράζει το 17% των εξαγωγών της ΕΕ (εξαιρουμένου του εμπορίου εντός της Ένωσης), ενώ η ΕΕ λαμβάνει το 44% του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Βρετανία επίσης αποχωρεί από την ΕΕ. Αντιθέτως, όταν οι πολιτικές ελίτ στη Νορβηγία, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία διαπραγματεύτηκαν τις συμφωνίες τους με την ΕΕ, ήλπιζαν να ενταχθούν στην Ένωση κάποια ημέρα. Η σφιχτή οικονομική ολοκλήρωση με την ΕΕ υποδηλώνει ότι ακόμη και η χωρίς δασμούς πρόσβαση στις αγορές αγαθών της ΕΕ ίσως να είναι δύσκολο να διαπραγματευτεί εάν η Βρετανία δεν συμφωνήσει στην ελεύθερη κυκλοφορία. Αυτό, εξάλλου, είναι ό,τι έχει αναγκαστεί να αποδεχθεί η Ελβετία.

    Από την πλευρά τους, οι πολιτικοί της Βρετανίας θα το βρουν δύσκολο να αποδεχθούν μικρούς μόνο περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία -όπως το δικαίωμα να εμποδίζουν τους ανθρώπους να μετακομίζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, αν δεν έχουν μια πρόταση για δουλειά. Μεταξύ του 2014 και του δημοψηφίσματος, οι Βρετανοί είπαν στους δημοσκόπους ότι το νούμερο ένα ζήτημα που αντιμετωπίζει η χώρα, είναι η μετανάστευση. Και η εκστρατεία υπέρ της εξόδου άρχισε να παίρνει "κεφάλι” στις δημοσκοπήσεις λίγο πριν την ψηφοφορία, όταν άλλαξαν το focus από την οικονομία, στη μετανάστευση. Η νέα πρωθυπουργός της Βρετανίας, Theresa May, έχει δηλώσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο "πρέπει να ανακτήσει περισσότερο έλεγχο στον αριθμό των ανθρώπων που έρχονται εδώ από την Ευρώπη”, περιορίζοντας τα περιθώρια της -και ο μόνος τρόπος να μειώσει σημαντικά τους αριθμούς, είναι να επιβάλει ποσοστώσεις, τις οποίες η ΕΕ θα μπορούσε να ανεχθεί στην περίπτωση του Λιχτενστάιν, αλλά όχι της Βρετανίας.

    Αυτό υποδηλώνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να χρησιμοποιήσει όλη την διπλωματία του σε μια διπλή στρατηγική: μεγιστοποίηση της πρόσβασης στην αγορά αγαθών και διαβεβαίωση ότι δεν υπάρχει επιζήμια διακοπή μεταξύ της εξόδου από την ΕΕ και της αρχής της παραγγελθεισας εμπορικής συμφωνίας.

    Για μια εμπορική συμφωνία  αγαθών άνευ δασμών και χωρίς ελεύθερη κυκλοφορία, το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να συμφωνήσει να συμμορφωθεί με τις ρυθμίσεις της αγοράς αγαθών της ΕΕ. Αλλά μια τέτοια συμφωνία θα περιόριζε σημαντικά το δικαίωμα των εταιρειών παροχής υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου να επιχειρούν στην ΕΕ. Αυτό δεν σημαίνει απλώς εγκατάλειψη του τραπεζικού διαβατηρίου της ΕΕ. ΤΟ Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να υποχωρήσει σε περιορισμούς στις δημόσιες συμβάσεις, στις αεροπορικές εταιρείες, στον τουρισμό και σε άλλες υπηρεσίες. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ένα ισχυρότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις υπηρεσίες από οποιαδήποτε άλλη μεσαίου μεγέθους χώρα: περισσότερο από το 40% των εξαγωγών της, είναι σε υπηρεσίες. Επομένως, μία τέτοια συμφωνία θα ήταν ένα σοβαρό πλήγμα.

    Το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνει στην ΕΕ και στην Βρετανία δυο χρόνια για να διαπραγματευθούν μια συμφωνία αποχώρησης, μια προθεσμία που μπορεί να παραταθεί μόνο με ομόφωνη απόφαση. Η συμφωνία για την μελλοντική σχέση θα ήταν ιδανικό να διαπραγματευθεί παράλληλα (αν και η Κομισιόν έχει μέχρι στιγμής δηλώσει πως θα έπρεπε να τεθεί προς διαπραγμάτευση μόνο αφού το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εγκαταλείψει την ΕΕ), αλλά είναι απίθανο να χρειαστεί περισσότερο και ίσως πρέπει να επικυρωθεί και από τα 27 εναπομείναντα κράτη. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε επομένως να βγει από την ενιαία αγορά προτού είναι έτοιμη μια μακροπρόθεσμη συμφωνία, προκαλώντας σοβαρές στρεβλώσεις στο εμπόριο του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. ΟΙ εξαγωγείς αγαθών θα έλθουν αντιμέτωποι με δασμούς, και οι εξαγωγείς υπηρεσιών θα αντιμετωπίσουν τα ίδια νομικά εμπόδια προς τις πωλήσεις στα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως σε οποιοδήποτε άλλη χώρα εκτός της ΕΕ.

    Επομένως, ο δεύτερος στόχος της στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να είναι να προσπαθήσει να πείσει την ΕΕ να δώσει αρκετό χρόνο για μια συνολική συμφωνία η οποία θα πρέπει να τεθεί προς διαπραγμάτευση, ίσως με το να γίνει μέλος της ΕΕΑ μέχρι να ολοκληρωθεί η συμφωνία. Αλλά, εάν υπάρχει ένα πράγμα που μας λένε οι επιλογές της Νορβηγίας, της Ελβετίας και του Καναδά, είναι ότι η Βρετανία δεν έχει πολλές επιλογές.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://www.cer.org.uk/publications/archive/bulletin-article/2016/britains-limited-options

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων