Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 28-Σεπ-2021 08:50

    Απρόβλεπτες οι γερμανικές εκλογές… αλλά προβλέψιμο το αποτέλεσμα για την ΕΕ

    Απρόβλεπτες οι γερμανικές εκλογές… αλλά προβλέψιμο το αποτέλεσμα για την πολιτική της ΕΕ
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Sophia Russack και Daniel Gros

    Οι γερμανικές εθνικές εκλογές έχουν πάντα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή πολιτική. Ο επόμενος Καγκελάριος της Γερμανίας, όποιος και αν είναι, θα εκπροσωπεί το αδιαμφισβήτητα οικονομικό μεγαθήριο της ΕΕ. Αλλά, όπως και την προηγούμενη φορά, οι εκλογές είναι απίθανο να οδηγήσουν σε μεγάλες αλλαγές παρόλο που ήταν αναμφισβήτητα ο πιο απρόβλεπτος εκλογικός κύκλος των τελευταίων 20 ετών.

    Το background αυτών των εκλογών είναι παράδοξο: πολλοί έξω απο τη Γερμανία πιστεύουν ότι η χώρα έχει αντιμετωπίσει την πανδημία καλύτερα από σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Αλλά οι Γερμανοί ψηφοφόροι έχουν άλλη άποψη. Αντιλαμβάνονται ότι η χώρα έχει απλώς κωλυσιεργήσει στην κρίση, με το ομοσπονδιακό σύστημα της Γερμανίας να δημιουργεί μια συνεχή μάχη για τις αρμοδιότητες μεταξύ του ομοσπονδιακόυ και του κρατιδιακού επιπέδου, καταλήγοντας σε ένα μπερδεμένο συνοθύλευμα τοπικών κανόνων και περιορισμών για τον κορονοϊό.

    Επιπλέον, η καθυστερημένη αντίδραση στις πρόσφατες πλημμύρες αποκάλυψε έναν ασυνήθιστο βαθμό αναποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης της Γερμανίας στη ψηφιοποίηση. Κατά συνέπεια, υπάρχει ευρεία δυσαρέσκεια μεταξύ του γερμανικού εκλογικού σώματος με το πώς λειτουργεί η χώρα. Η νέα κυβέρνηση, επομένως, θα είναι λιγότερο διατεθειμένη να βλέπει τη χώρα της ως παράδειγμα προς μίμηση από άλλους.

    Συναίνεση και ο Καγκελάριος

    Πολλή σπέκουλα έχει επικεντρωθεί στο ποιος θα γίνει ο επόμενος Καγκελάριος. Αυτό είναι άστοχο. Στο γερμανικό πολιτικό σύστημα, οι προσωπικές απόψεις του Καγκελαρίου είναι δευτερεύουσας σημασίας. Οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από ομάδες που εκπροσωπούν τα κόμματα συνασπισμού, που με τη σειρά τους επηρεάζονται από τα μέλη των κομμάτων και άλλες ομάδες πίεσης. Σε ένα σενάριο όπου η Γερμανία θα έχει έναν συνασπισμό τριών κομμάτων για πρώτη φορά στην μετά το 1945 ιστορία, ο ρόλος και η επιρροή του Καγκελαρίου θα είναι ακόμη πιο μειωμένος.

    Η μόνη πραγματική περίσταση που οι προσωπικές απόψεις (και επιλογές) του Καγκελάριου γίνονται κρίσιμης σημασίας, είναι όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να λάβει έκτακτες αποφάσεις κατα τη διάρκεια μιας κρίσης. Στη διάρκεια της κρίσης του ευρώ, η Καγκελάριος Μέρκελ συμφώνησε να λάβει συγκεκριμένες δράσεις πολιτικής, τις οποίες ουσιαστικά η Bundestag υποχρεώθηκε να επικυρώσει διότι "απλώς δεν υπήρχε καμία εναλλακτική”.

    Υπάρχει μια συναίνεση μεταξύ της ελίτ και σε όλα τα πιθανά κυβερνητικά κόμματα, ότι η Γερμανία πρέπει να παραμείνει "φίλο-ευρωπαία”. Σε αντίθεση με άλλα μεγάλα κράτη-μέλη, δεν υπάρχει ισχυρό "ευρωσκεπτικιστικό κόμμα στη Γερμανία. Ενώ είναι απειλητική απέναντι σε πολλούς, το AfD απλώς δεν έχει την ίδια ισχύ ή επιρροή με τη Λέγκα στην Ιταλία για παράδειγμα, και δεν θα ξεφύγει από το "κουτάκι” που του έχουν φτιάξει τα άλλα κόμματα. Από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, το Die Linke είναι επίσης κάπως ευρωσκεπτικιστικό αλλά δεν αναμένεται να είναι κόμμα κυβέρνησης. Ωστόσο, το να τους φέρει στο προσκήνιο, είναι κάτι που το SPD δεν έχει αποκλείσει κατηγορηματικά.

    Έμφαση σε τρεις βασικούς τομείς πολιτικής

    Υπάρχουν τρεις βασικοί τομείς στους οποίους η νέα κυβέρνηση μπορεί να φέρει συγκεκριμένες αλλαγές, αν και ίσως όχι πραγματικά επαναστατικές.

    Ο πρώτος τομέας, αναμφισβήτητα ο πιο πιεστικός, είναι προφανώς η Πράσινη μετάβαση. Η Γερμανία υπό την ηγεσία της Merkel, υποστήριζε πάντα ρητορικά τις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα, αλλά η χώρα έχει επίσης δώσει μάχη για να υπερασπιστεί τις βιομηχανίες της που έχουν ανάγκη από ισχυρή ενέργεια αλλά και τον κλάδο του αυτοκινήτου. Η Merkel, παρά τον τίτλο της Klimakanzlerin (Καγκελάριος για το κλίμα), ήταν επικεφαλής μιας κυβέρνησης που πάντα ήταν πολύ διφορούμενη σε ό,τι αφορά σε συγκεκριμένες επιλογές πολιτικής. Αυτό είναι πλέον πιθανό να αλλάξει τώρα, ειδικά εάν οι Πράσινοι αποτελούν μέλος της νέας κυβέρνησης ως εταίρος του SPD. Η γερμανική θέση σχετικά με συγκεκριμένα μέτρα που απαιτούνται για να πετύχει την φιλόδοξη ατζέντα της ΕΕ για το κλίμα, θα πρέπει να γίνει πιο συνεκτική.

    Οικονομικά και χρηματοπιστωτικά ζητήματα είναι ο τομέας που μπορούμε να περιμένουμε τις περισσότερες αλλαγές (αλλά και πάλι θα είναι λιγότερα από ό,τι πολλοί υποθέτουν). Ο ηγέτης του SPD, ο τωρινός υπουργός Οικονομικών Olaf Scholz, κάποτε παρατήρησε ότι παρόλο που μπορεί να βλέπει με μεγαλύτερη συμπάθεια την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση από την "σφιχτή” προκάτοχο του, παραμένει "ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας”. Αυτό σημαίνει ότι κανένας Γερμανός ηγέτης δεν μπορεί να δώσει λεφτά των φορολογούμενων για ευρωπαϊκά projects, εκτός και αν είναι οπωσδήποτε προς το συμφέρον της Γερμανίας να το κάνει.

    Μια Γερμανία υπέρ της λιτότητας θα παραμείνει εμπόδιο σε μια πιο ενεργή δημοσιονομική πολιτική -σε μεγάλο βαθμό διότι αυτή η λιτότητα παραμένει δημοφιλής μεταξύ των Γερμανών ψηφοφόρων. Ίσως θα υπάρξει μια χαλάρωση όταν πρόκειται για τις "πράσινες επενδύσεις”, αλλά και πάλι, μην ποντάρετε τα λεφτά σε σε μια ριζοσπαστική αλλαγή της γερμανικής οικονομικής πολιτικής.

    Τέλος, ο τομέας πολιτικής που βρίσκεται ακόμη υψηλά στην ατζέντα μετά το Αφγανιστάν και το Aukus: η εξωτερική και αμυντική πολιτική. Η Γερμανία είναι πιθανό να παραμείνει -στα χαρτιά- υποστηρικτή μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, αλλά χωρίς πλήρη γερμανική συναίνεση, η οικοδόμηση εργαλείων "σκληρής δύναμης” για την ΕΕ, απλώς δεν θα συμβεί.

    Δεδομένου ότι το SPD είναι αντίθετο σε drones για τη Bundeswehr και οι Πράσινοι δεν επιθυμούν καθόλου την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών για να φτάσουν το όριο του ΝΑΤΟ που είναι στο 2%, μια νέα κυβέρνηση με αυτά τα κόμματα ίσως οδηγήσει σε μη ουσιαστική πρόοδο προς "ισχυρές” στρατιωτικές ικανότητες της ΕΕ, ανεξαρτήτως του πόσο το τρέχον γεωπολιτικό περιβάλλον τις θεωρεί επιθυμητές. Αλλά και πάλι, καθώς όλα τα πιθανά κυβερνητικά κόμματα να είναι υπέρ της ψηφοφορίας ειδικής πλειοψηφίας στο Συμβούλιο για τα θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, ίσως να μπορούσε να επιτευχθεί τουλάχιστον κάποια κίνηση στη σωστή κατεύθυνση.

    Όταν καθίσει η σκόνη και οριστικοποιηθεί η συμφωνία συνασπισμού, μην αναμένεται να διαρκέσει ο όποιος ενθουσιασμός. Η Γερμανία δεν είναι μια χώρα που είναι επιρρεπής σε ξαφνικές ριζοσπαστικές αλλαγές. Το πώς η νέα κυβέρνηση θα στραφεί προς την Ευρώπη και θα αντιμετωπίσει τους παραπάνω τομείς πολιτικής, θα δώσει ένα ξεκάθαρο σημάδι για το πόσο δεσμευμένη παραμένει η Γερμανία στον ρόλο της ως ανεπίσημος ηγέτης της ΕΕ. Δώστε προσοχή σε αυτό.

    © Copyright CEPS. Η μετάφραση του κειμένου έγινε από το Capital.gr. Η δημοσίευση της ελληνικής μετάφρασης δεν αποτελεί προϊόν επίσημης συνεργασίας

     

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.ceps.eu/an-unpredictable-german-election-but-a-mostly-predictable-outcome-for-eu-politics/

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ