Του Maxim Starchak

Το περασμένο έτος ήταν μια αντίφαση ως προς τον εκσυγχρονισμό των πυρηνικών δυνάμεων της Ρωσίας. Από τη μία πλευρά, το Υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι νέοι διηπειρωτικοί πύραυλοι Yars, το πυρηνικό υποβρύχιο Knyaz Pozharsky και φορείς πυραύλων Tu-160M είχαν τεθεί σε υπηρεσία. Από την άλλη πλευρά, το ποσοστό των σύγχρονων όπλων στην πυρηνική τριάδα μειώθηκε από 95% σε 92%.

Ο Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ενδιαφέρεται περισσότερο για την επέκταση των πυρηνικών πυραυλικών δυνατοτήτων, θέτοντας το σύστημα μέσου βεληνεκούς Oreshnik σε πολεμική ετοιμότητα, καθώς και δοκιμάζοντας το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο όχημα Poseidon και τον πύραυλο Burevestnik.

Προηγουμένως, οι ρωσικές αρχές ισχυρίζονταν ότι ο πυρηνικός εκσυγχρονισμός ήταν μια φυσική διαδικασία αντικατάστασης σοβιετικών όπλων με ρωσικά. Τώρα γίνεται σαφές ότι αυτό ήταν μόνο το πρώτο στάδιο. Στόχος του Κρεμλίνου είναι να αυξήσει τα αποθέματα όπλων ώστε η απειλή προς τη Δύση να φαίνεται πιο πειστική.

Στις Στρατηγικές Πυραυλικές Δυνάμεις, το ποσοστό των πιο πρόσφατων όπλων αυξήθηκε από 88% σε 90% το 2025, πράγμα που σημαίνει ότι η προθεσμία του 2024 για την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού έχει χαθεί σημαντικά. Για να αποτινάξουν την σοβιετική κληρονομιά, πρέπει να αντικαταστήσουν τους πυραύλους Voyevoda με τους σύγχρονους Sarmat, κάτι που είναι ευκολότερο να ειπωθεί παρά να γίνει.

Η διάρκεια ζωής των Voyevoda έχει παραταθεί επανειλημμένα, με την τελευταία εκτόξευση το 2013, εξασφαλίζοντας άλλα πέντε χρόνια υπηρεσίας. Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, οι ουκρανοί κατασκευαστές διέκοψαν κάθε δεσμό με τη Ρωσία, και από τότε ο Πούτιν και το Υπουργείο Άμυνας υπόσχονται ότι οι Sarmat θα ενταχθούν σύντομα στο οπλοστάσιο.

Το εργοστάσιο Krasmash έλαβε 18 δισεκατομμύρια ρούβλια για το πρόγραμμα Sarmat, αλλά ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Άλλες εταιρείες αντιμετωπίζουν οικονομικά και κατασκευαστικά προβλήματα, ιδιαίτερα με τους κινητήρες. Η ανάπτυξη του βαρέος πυραύλου ουσιαστικά έπρεπε να ξεκινήσει από την αρχή, με λάθη, επαναλήψεις και συνεχείς καθυστερήσεις.

Μέχρι σήμερα, υπάρχει μόνο μία επιβεβαιωμένη επιτυχής εκτόξευση Sarmat, ενώ άλλες προσπάθειες απέτυχαν. Το 2024, ένα σιλό στο πεδίο δοκιμών Plesetsk καταστράφηκε, και τον Νοέμβριο του 2025 σημειώθηκε άλλη μια ανεπιτυχής εκτόξευση. Η Ρωσία δεν έχει τεχνικά έτοιμο βαρύ διηπειρωτικό πύραυλο εδώ και πάνω από επτά χρόνια.

Παράλληλα, τα κινητά συστήματα Topol-M αντικαθίστανται σταδιακά με Yars. Το 2025 ολοκληρώθηκε ο εξοπλισμός της Μεραρχίας Kozelsk και το πρώτο σύνταγμα της Μεραρχίας Tatishchev επανεξοπλίστηκε με την έκδοση σιλό των Yars.

Ο υπερηχητικός πύραυλος ενδιάμεσου βεληνεκούς Oreshnik απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή μετά τη χρήση του κατά της Ουκρανίας. Ο Πούτιν ανακοίνωσε ότι η πρώτη σειρά Oreshnik τέθηκε σε υπηρεσία και ότι θα αναπτυχθεί στη Λευκορωσία. Η παραγωγή θα είναι μικρή αρχικά, ενώ το εργοστάσιο Votkinsk συνεχίζει να εκσυγχρονίζει τις εγκαταστάσεις του.

Στη ναυτική συνιστώσα, το 2025 το ρωσικό ναυτικό παρέλαβε το στρατηγικό υποβρύχιο Borei-A Knyaz Pozharsky, ένα χρόνο αργότερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Μέχρι σήμερα έχουν παραληφθεί πέντε υποβρύχια Borei-A, ενώ δύο ακόμη κατασκευάζονται. Οι κυρώσεις δυσκολεύουν την παραγωγή, καθώς το ναυπηγείο Sevmash δεν έχει βρει αντικαταστάτες για εισαγόμενα εξαρτήματα.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει σοβιετικά υποβρύχια Dolphin-class, με παράταση της υπηρεσίας τους έως τουλάχιστον το 2038. Όσον αφορά τα Poseidon και Burevestnik, παραμένουν στο στάδιο ανάπτυξης, με τον Πούτιν να δηλώνει ότι τα συστήματα θα συνεχίσουν να "τελειοποιούνται".

Στην αεροπορική συνιστώσα, η παράδοση τεσσάρων νέων βομβαρδιστικών Tu-160M δεν πραγματοποιήθηκε το 2025. Παραδόθηκαν μόνο δύο νέα αεροσκάφη, ενώ η παραγωγή παραμένει χαμηλή. Το συμβόλαιο για δέκα νέα Tu-160M δεν θα εκπληρωθεί έως το 2027. Η παραγωγή επηρεάζεται από την προμήθεια κινητήρων NK-32-02 και από τις κυρώσεις που περιορίζουν την πρόσβαση σε εξαρτήματα υψηλής ποιότητας.

Το ποσοστό εκσυγχρονισμού των στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων μειώθηκε από 95% σε 92%. Οι λόγοι πρέπει να αναζητηθούν στην αεροπορία, ιδιαίτερα μετά την Επιχείρηση Spiderweb της Ουκρανίας. Η αντικατάσταση σοβιετικών σχεδίων με ρωσικά έχει σταματήσει, και η ανάπτυξη του Sarmat θα συνεχιστεί για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Από την οπτική του Πούτιν, οι πυρηνικές δυνάμεις της Ρωσίας είναι ήδη οι πιο σύγχρονες και υψηλής τεχνολογίας στον κόσμο. Ταυτόχρονα, στόχος ήταν να αποκτηθεί πλεονέκτημα έναντι της Δύσης, ενισχύοντας την πυρηνική απειλή σε όλα τα μέτωπα.

Διαβάστε το άρθρο στην αρχική του δημοσίευση εδώ.

Επιμέλεια - Απόδοση: Νικόλας Σαπουντζόγλου