Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέλεξε έναν από τους κορυφαίους κατασκόπους της χώρας —τον Κίριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας— για τη θέση του επικεφαλής του γραφείου του, αφού ο Αντρίι Γέρμακ εξαναγκάστηκε σε αποχώρηση το 2025 εν μέσω σκανδάλου διαφθοράς. Ο Μπουντάνοφ είναι ένας από τους δημοφιλέστερους αξιωματούχους ασφαλείας της Ουκρανίας και ο διορισμός του θα συμβάλει στην ενίσχυση της εξουσίας του Ζελένσκι. Ωστόσο, θα μπορούσε επίσης να προμηνύει μεγαλύτερη εσωτερική πολιτική αναταραχή. Σε αντίθεση με τον Γέρμακ, που δρούσε στο παρασκήνιο, ο Μπουντάνοφ ενδέχεται να έχει πολιτικές φιλοδοξίες και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα μπορούσε ακόμη και να νικήσει τον Ζελένσκι σε προεδρικές εκλογές.

Κατά την αναζήτηση νέου επικεφαλής του γραφείου, ο Ζελένσκι δυσκολεύτηκε να βρει κατάλληλους υποψηφίους. Οι περισσότεροι ήταν είτε πολιτικά εξαρτημένοι από τον αποχωρήσαντα Γέρμακ (η επιλογή ενός τέτοιου προσώπου θα ενίσχυε τις υποψίες ότι ο Γέρμακ εξακολουθούσε να κινεί τα νήματα), είτε συνδέονταν με έρευνες κατά της διαφθοράς, είτε κατείχαν ήδη ανώτερες θέσεις από τις οποίες θα ήταν δύσκολο να αντικατασταθούν. Το όνομα του Μπουντάνοφ προέκυψε σχεδόν αμέσως.

Ο Μπουντάνοφ είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς στρατιωτικούς διοικητές της Ουκρανίας και διαθέτει έντονη παρουσία στα μέσα ενημέρωσης (κάτι ασυνήθιστο για έναν αρχικατάσκοπο, καθώς συχνά δίνει συνεντεύξεις). Οι δημόσιες δηλώσεις του τείνουν να είναι αισιόδοξες, αν και αυτό δεν δικαιολογείται πάντα — για παράδειγμα, η πρόβλεψή του τον Σεπτέμβριο του 2022 ότι τα ουκρανικά στρατεύματα θα εισέρχονταν στην Κριμαία τον επόμενο χρόνο. Ήρωας της Ουκρανίας, ο Μπουντάνοφ έχει εμπλακεί σε μια σειρά επιτυχημένων στρατιωτικών επιχειρήσεων: ηγήθηκε της άμυνας του Κιέβου απέναντι σε ρωσικές ομάδες δολιοφθοράς το 2022, συμμετείχε στην απελευθέρωση των περιφερειών του Κιέβου και του Χαρκόβου και σχεδίασε την εκστρατεία για την επαναφορά του ουκρανικού ελέγχου στο δυτικό τμήμα της Μαύρης Θάλασσας.

Ο διορισμός του Μπουντάνοφ όχι μόνο θα βοηθήσει στη βελτίωση της εικόνας του Ζελένσκι μετά την πρόσφατη κρίση διαφθοράς που αφορούσε τον παλιό φίλο του προέδρου, Τιμούρ Μίντιτς, αλλά θα μπορούσε επίσης να προσφέρει την αναγκαία ισορροπία στην ομάδα του Ζελένσκι. Ακόμη και στο απόγειο της ισχύος του Γέρμακ, ο Μπουντάνοφ παρέμεινε ένα από τα λίγα ανεξάρτητα κέντρα εξουσίας στην Ουκρανία με πρόσβαση στον πρόεδρο. Ο Γέρμακ προσπάθησε —και απέτυχε— να τον απομακρύνει αρκετές φορές.

Στη νέα του θέση, ο Μπουντάνοφ είναι πιθανό να επιδιώξει την απομάκρυνση όσων ήταν πιστοί στον Γέρμακ, ο οποίος ήταν δεξιοτέχνης στην τοποθέτηση δικών του ανθρώπων σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης. Ωστόσο, ως στρατιωτικός αξιωματικός, ο Μπουντάνοφ δύσκολα θα επιχειρήσει να διαλύσει το σύστημα της συγκεντρωτικής διακυβέρνησης, στο οποίο πλέον βρίσκεται στην κορυφή. Αυτό σημαίνει ότι η ουκρανική δημοκρατία αντιμετωπίζει μια νέα πρόκληση: μέλος των ενόπλων δυνάμεων δεν έχει ποτέ ξανά κατέχει τόσο υψηλό πολιτικό αξίωμα.

Ο Μπουντάνοφ θα έχει επίσης σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική. Ως επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης, θα αντικαταστήσει τον Γέρμακ ως βασικός διαπραγματευτής ειρήνης με τον Λευκό Οίκο. Ο Μπουντάνοφ έχει τη φήμη "γερακιού", οπότε η συμμετοχή του θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μειώνει τις πιθανότητες ειρήνης. Ωστόσο, είναι και πιο αποδεκτός συνομιλητής για την Ουάσινγκτον σε σύγκριση με τον αυταρχικό Γέρμακ, ο οποίος είχε ενοχλήσει πολλούς Αμερικανούς συνομιλητές του. Μέλος μιας νέας γενιάς αξιωματούχων ασφαλείας που αναδείχθηκαν μέσα στον πόλεμο με τη Ρωσία, διαθέτει καλές διασυνδέσεις με τους δυτικούς ομολόγους του, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τέλος, ο Μπουντάνοφ ενδέχεται να διαδραματίσει ρόλο και στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία. Αν και είναι ορκισμένος εχθρός του Κρεμλίνου και σε βάρος του εκκρεμούν σήμερα τρεις ποινικές υποθέσεις στη Ρωσία, η εμπλοκή του στην οργάνωση ανταλλαγών αιχμαλώτων σημαίνει ότι είναι ένας από τους λίγους Ουκρανούς αξιωματούχους που έχουν διατηρήσει επαφές στη Μόσχα. Τον Νοέμβριο του 2025, ο Μπουντάνοφ ήταν παρών σε συνομιλίες ΗΠΑ–Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι.

Άλλες αλλαγές που έγιναν περίπου την ίδια περίοδο με τη μετακίνηση του Μπουντάνοφ στην προεδρική διοίκηση περιλαμβάνουν τον διορισμό ακόμη ενός υπουργού Άμυνας. Για τη θέση αυτή, ο Ζελένσκι επέλεξε τον Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος από το 2019 είναι αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού. Ο Φεντόροφ είναι νέος επιχειρηματίας στον τομέα της πληροφορικής και τεχνοκράτης, και έχει σημειώσει μεγάλη επιτυχία στην προώθηση της ψηφιοποίησης της Ουκρανίας. Ήταν επίσης υποψήφιος για τη θέση του Γέρμακ, αλλά τελικά κρίθηκε ότι η καινοτόμος προσέγγισή του ήταν πιο αναγκαία στο Υπουργείο Άμυνας, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο επαναλαμβανόμενων σκανδάλων διαφθοράς και χρειάζεται μεγαλύτερη διαφάνεια.

Ο Ντένις Σμιχάλ, που υπηρέτησε ως υπουργός Άμυνας για μόλις λίγους μήνες, θα αναλάβει τώρα το Υπουργείο Ενέργειας. Το Υπουργείο Ενέργειας ήταν εκείνο που ενεπλάκη στο σκάνδαλο διαφθοράς Μίντιτς, και ο Σμιχάλ θα έχει δύσκολο έργο για να αποκαταστήσει την τάξη. Η εμπειρία του ως πρωθυπουργού, καθώς και ως ειδικού στον τομέα της ενέργειας, αναμένεται να τον βοηθήσει.

Επιπλέον, η Ουκρανία έχει νέο επικεφαλής της Συνοριακής Φρουράς και πέντε νέους περιφερειακούς κυβερνήτες. Ίσως η πιο αμφιλεγόμενη κίνηση του Ζελένσκι, ωστόσο, ήταν η αντικατάσταση του επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), Βασίλ Μάλιουκ, μιας ακόμη δημοφιλούς στρατιωτικής προσωπικότητας. Οι πρώτες αναφορές για την αποχώρηση του Μάλιουκ προκάλεσαν κύμα οργής στην ουκρανική αντιπολίτευση, ακόμη και στις ένοπλες δυνάμεις. Παρ’ όλα αυτά, ο Ζελένσκι επικράτησε.

Η λογική πίσω από την απομάκρυνση του Μάλιουκ ήταν η ίδια με εκείνη της αντικατάστασης του Γέρμακ: να βοηθήσει τον πρόεδρο να αποστασιοποιηθεί από τις κατηγορίες διαφθοράς, καθώς και να αποκαταστήσει τη φθαρμένη φήμη της SBU, μετά την καταστολή των υπηρεσιών κατά της διαφθοράς το περασμένο καλοκαίρι.

Από τη μία πλευρά, αυτές οι αλλαγές αποτελούν μια προσπάθεια του Ζελένσκι να ανανεώσει την ομάδα του και να τοποθετήσει ισχυρές προσωπικότητες σε νέες θέσεις. Από την άλλη, επιχειρεί να διατηρήσει ένα συγκεντρωτικό σύστημα διακυβέρνησης και να αποφύγει την εισροή νέων προσώπων. Αν και οι διορισμοί του φαίνονται καλοζυγισμένοι, υπάρχει επίσης η αίσθηση ότι απλώς ανακάτεψε ξανά την τράπουλα.

Οι αλλαγές αυτές αποτελούν επίσης ένδειξη ότι ο πολιτικός ανταγωνισμός επιστρέφει σταδιακά στην Ουκρανία. Οι συζητήσεις για το ενδεχόμενο εκλογών πληθαίνουν και το ουκρανικό κοινοβούλιο εξετάζει πλέον νομοθετικές αλλαγές για να καταστούν δυνατές (σύμφωνα με το ουκρανικό Σύνταγμα, οι εκλογές δεν μπορούν να διεξαχθούν σε περίοδο στρατιωτικού νόμου).

Σε αντίθεση με τον Γέρμακ, που δεν θα ήταν ποτέ αρκετά δημοφιλής ώστε να αναμετρηθεί με τον Ζελένσκι, ο Μπουντάνοφ έχει πολιτικές φιλοδοξίες και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα ερχόταν τρίτος σε μια προεδρική αναμέτρηση (πίσω από τον Ζελένσκι και τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, Βαλέρι Ζαλούζνι). Μία δημοσκόπηση μάλιστα έδειξε ότι ο Μπουντάνοφ θα νικούσε ακόμη και τον εν ενεργεία πρόεδρο αν οι δύο άνδρες αναμετρώνταν σε δεύτερο γύρο.

Αναλόγως, υπήρξαν εικασίες ότι ο Ζελένσκι διόρισε τον Μπουντάνοφ στην παραδοσιακά αντιδημοφιλή θέση του επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης ως τρόπο εξουδετέρωσης ενός πιθανού πολιτικού αντιπάλου. Ωστόσο, αυτό είναι απίθανο: η θέση του επικεφαλής του γραφείου προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες —τυπικές και άτυπες— για την ενίσχυση της δημοφιλίας του κατόχου της. Οι πολιτικοί κίνδυνοι για τον Ζελένσκι είναι πιθανό να αυξηθούν από αυτόν τον διορισμό, όχι να μειωθούν.

Ούτε είναι ιδιαίτερα πιθανό ότι ο Ζελένσκι "προετοιμάζει" τον Μπουντάνοφ ως διάδοχό του. Αυτή η θεωρία υποστηρίζει ότι, αν ο Ζελένσκι αποφασίσει να μην κατέβει στις εκλογές, ο Μπουντάνοφ θα μπορούσε να συνεχίσει το πολιτικό του πρόγραμμα, παρέχοντας παράλληλα εγγυήσεις ασφαλείας στον πρώην πρόεδρο και τον στενό του κύκλο.

Φυσικά, στην Ουκρανία είναι δύσκολο να αποκλειστεί οτιδήποτε — ακόμη και το ενδεχόμενο ένας κατάσκοπος να αντικαταστήσει έναν ηθοποιό στην προεδρία. Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία ότι οι ηγέτες της χώρας διαθέτουν τον χρόνο για τόσο περίπλοκο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Είναι πολύ πιο πιθανό ότι ο ανασχηματισμός του Ζελένσκι απλώς αποτυπώνει τη σοβαρότητα των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα.

Διαβάστε το άρθρο στην αρχική του δημοσίευση εδώ.

Επιμέλεια - Απόδοση: Νικόλας Σαπουντζόγλου