Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 06-Οκτ-2022 00:03

    Η Ουκρανία εκθέτει τα διαφορετικά αφηγήματα που επικρατούν στην Ευρώπη για τη Ρωσία

    Η Ουκρανία εκθέτει τα διαφορετικά αφηγήματα που επικρατούν στην Ευρώπη για τη Ρωσία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Πρώτα, τα καλά νέα. Η ΕΕ εξακολουθεί να είναι ενωμένη σχετικά με τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας. Τα κράτη-μέλη έχουν μείνει ενωμένα από το 2014, όταν ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν προσάρτησε παρανόμως την Κριμαία και συμφώνησαν να προετοιμάσουν ένα ακόμη πακέτο κυρώσεων μετά το δημοψήφισμα της Μόσχας για την προσάρτηση στην Ανατολική Ουκρανία –αν και η Κύπρος, η Ελλάδα και η Μάλτα αντιδρούν.

    Δεύτερον, πολλές χώρες της ΕΕ στέλνουν όπλα και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ουκρανία. Υπήρξαν γενναιόδωροι στην παροχή ασφάλειας, στέγασης και εκπαίδευσης στα εκατομμύρια των Ουκρανών που έφυγαν από τη χώρα τους για να γλιτώσουν από τον πόλεμο.

    Τρίτον, η Ρωσία έχει ενισχύσει το ΝΑΤΟ σε πρωτοφανή βαθμό. Η πολυαγαπημένη ουδετερότητα της Φινλανδίας και της Σουηδίας έχει εγκαταλειφθεί, καθώς και οι δύο έσπευσαν να υποβάλουν αίτηση για ένταξη στη Συμμαχία. Εκτός της Ουγγαρίας και της Τουρκίας, όλες οι άλλες χώρες του ΝΑΤΟ έχουν επικυρώσει την ένταξή τους.

    Τέταρτον, οι Ευρωπαίοι έχουν συνειδητοποιήσει γιατί και πώς πρέπει να τερματίσουν την εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια. Τους πήρε πάρα πολύ καιρό για να αντιδράσουν στο πώς ο Πούτιν χρησιμοποιούσε τις εξαγωγές αερίου στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Γερμανία, ως γεωπολιτικό εργαλείο.

    Παρά αυτά τα εντυπωσιακά επιτεύγματα, υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων –όχι τόσο για την Ουκρανία αλλά σχετικά με το πώς βλέπουν τη Ρωσία. Αυτοί οι διχασμοί θα συνεχίσουν να υφίστανται εάν και όταν τελειώσει ο πόλεμος. Και θα έχουν συνέπειες για την Ευρώπη, που θα ελπίζει να χαράξει μια συνεκτική εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, πόσο μάλλον μια κοινή στρατηγική απέναντι στη Ρωσία.

    Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εκθέσει θεμελιώδεις διαφορές στα αφηγήματα μεταξύ της Κεντρικής Ευρώπης και των παλαιών κρατών-μελών της ΕΕ, κυρίως της Γαλλίας και της Γερμανίας. Τα αφηγήματα αφορούν στη Ρωσία.

    Από την αρχή της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και η Τσεχία, έχουν υποστηρίξει σταθερά το Κίεβο. Έχουν κάνει ό,τι μπορούν για να προμηθεύσουν στρατιωτική βοήθεια και να παράσχουν βοήθεια προς τους πρόσφυγες.

    Η υποστήριξή τους για την Ουκρανία δεν βασίζεται μόνο σε μια ηθική αρχή όπως συχνά περιγράφεται με έναν υπαινιγμό με διάθεση για πατρονάρισμα, από τη Γαλλία και τη Γερμανία. Βασίζεται σε ένα ιστορικό και πολιτιστικό αφήγημα. Ειδικά για τις χώρες της Βαλτικής, αυτό το αφήγημα έχει διαμορφωθεί από την κατοχή των χωρών τους από την πρώην Σοβιετική Ένωση το 1940 και ξανά από το 1944, για να μην αναφέρουμε τι υπέφεραν η Πολωνία και η υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη. Αυτή η κληρονομιά της κατοχής διαμορφώνει την κατανόησή τους για το τι προσπαθούν να πετύχουν οι Ουκρανοί. Αυτή η κληρονομιά διαμορφώνει το αφήγημά τους για τη Ρωσία.

    Αυτές οι χώρες έχουν επανειλημμένως προειδοποιήσει την "παλιά" Ευρώπη για τον κίνδυνο της απάντησης για το ρωσικό αέριο, για τη δημιουργία των αγωγών Nord Stream, τονίζοντας επανειλημμένως ότι βλέπει την Ανατολική Ευρώπη υπό ρωσικό πρίσμα. Εν ολίγοις, δεν είχαν αυταπάτες για τις προθέσεις της Ρωσίας.

    Ορισμένοι κορυφαίοι Γερμανοί πολιτικοί έχουν δηλώσει επανειλημμένως ότι θα έπρεπε να είχαν λάβει υπόψη τις προειδοποιήσεις από την Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής, σχετικά με τις προθέσεις της Ρωσίας έναντι της Ουκρανίας και του μετασοβιετικού χώρου. Ωστόσο στο Παρίσι και στο Βερολίνο, οι πολιτικές ελίτ δεν έχουν επανεξετάσει το αφήγημά τους για τη Ρωσία. Ποτέ δεν εκφράζεται ρητά. Αλλά υπάρχει το αίσθημα ότι αν και όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι σχέσεις με τη Ρωσία μπορούν να αποκατασταθούν, ακόμη και να επιστρέψουν στο business as usual.

    Αυτή η αίσθηση έχει τις ρίζες της σε μια παράδοση ειρήνης και ελευθερίας που επικρατεί στη Δυτική Ευρώπη από το 1945. Βασίζεται σε μια παράδοση σταθερότητας παρά το ότι αυτή η σταθερότητα και η ασφάλεια βασίστηκε στη διαίρεση της Ευρώπης και σε μια ψευδή αίσθηση σταθερότητας και ασφάλειας και η οποία εξαρτήθηκε από την ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ. Όλα έγιναν σε βάρος της ελευθερίας της Ανατολικής Ευρώπης.

    Το αφήγημα της "παλιάς" Ευρώπης εξακολουθεί να κυριαρχεί. Θεωρεί το Παρίσι και το Βερολίνο ως την (κάποιες φορές) αμφισβητήσιμη μηχανή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Είναι αυτές οι δύο χώρες που ανά τις δεκαετίες συνέβαλαν καθοριστικά στη χάραξη μιας πολιτικής έναντι της Ρωσίας.

    Επομένως, όταν ο πρόεδρος Μακρόν προειδοποίησε να μην "ταπεινωθεί η Ρωσία", ήταν ένα ακραίο σχόλιο που σόκαρε το Κίεβο όσο και τους Ανατολικοευρωπαίους. Επιβεβαίωσε πως το Παρίσι βλέπει την Ουκρανία μέσα από το πρίσμα της Ρωσίας.

    Και όταν ο Γερμανός Καγκελάριος Σολτς προσπαθεί να δικαιολογήσει τη μη αποστολή βαρέων όπλων στην Ουκρανία από φόβο "κλιμάκωσης" του πολέμου –λες και δεν τον κλιμάκωσε ο Πούτιν με την εισβολή του, την προσάρτηση και την απειλή για πυρηνικό χτύπημα –αυτό που προκύπτει είναι το αφήγημα της παλιάς Ευρώπης για τη Ρωσία. Είναι σαν η Γαλλία και η Γερμανία να βρίσκονται σε χρονική κάψουλα. Ότι πιστεύουν πως εξακολουθούν να θέτουν την ατζέντα για την –χαμηλών επιδόσεων- εξωτερική, αμυντική πολιτική και πολιτική ασφάλειας. Εάν ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν επηρεάζει αυτή την νοοτροπία, τότε η Ευρώπη έχει μεγάλο πρόβλημα.

    Τι κάνουμε λοιπόν;

    Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής δεν κάνουν χάρη στον εαυτό τους με το να ασκούν απλώς κριτική στη Ρωσία και στην απροθυμία του Παρισιού και του Βερολίνου να εξοπλίσουν την Ουκρανία. Υπό αυτό το πρίσμα, το Παρίσι και το Βερολίνο θεωρούν αυτούς του βορειοανατολικούς Ευρωπαίους ως γκρινιάρηδες με σύμπλεγμα κατωτερότητας. Ο Μακρόν σχεδόν το είπε σε μια πρόσφατη ομιλία του. αυτές οι χώρες πρέπει να βρουν συμμάχους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία και η Σουηδία. Πάνω από όλα, μαζί πρέπει να ασκήσουν λόμπι στο παρίσι και στο Βερολίνο.

    Η Πολωνία είναι το κλειδί. Αλλά οι σχέσεις μεταξύ Πολωνίας και Γερμανίας είναι δηλητηριώδεις. Το κυβερνητικό εθνικιστικό και συντηρητικό Κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (Pis), εν όψει των εκλογών του επομένου έτους, πορεύεται με μια άσχημη αντί-γερμανική εκστρατεία. Απαιτεί από το Βερολίνο να πληρώσει αποζημιώσεις για την ναζιστική κατοχή. Επικρίνει τη Γερμανία επειδή δεν έκανε αρκετά για να στηρίξει την Ουκρανία.

    Εκτός όλων αυτών, η Πολωνία σπαταλά τη δυναμική της. Το μέγεθός της από μόνο του θα πρέπει να της δώσει αυτόματη επιρροή στην εξωτερική και αμυντική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας της ΕΕ. Αυτό προσπάθησε να κάνει το προηγούμενο κόμμα Αστική Πλατφόρμα, όταν ήταν στην εξουσία μεταξύ 2007-2015.

    Αλλά το PiS, το οποίο είναι ευρωσκεπτικιστικό και αντί-γερμανικό, έχει επιδιώξει να ελέγξει το δικαστικό σώμα και να υπονομεύσει το κράτος δικαίου. Έχει κερδίσει λίγους φίλους στην Ευρώπη, όπου η επιρροή της είναι ελάχιστη. Αυτό είναι απώλεια για την ανατολική και τη Δυτική Ευρώπη.

    Αυτές οι ανταγωνιστικές απόψεις και αφηγήματα θα επανέλθουν όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία τελειώσει. Θα αρχίσει το παιχνίδι των ευθυνών. Τα ρήγματα θα βαθύνουν. Εκτός και αν το Παρίσι, το Βερολίνο και η Βαρσοβία μιλήσουν ο ένας στον άλλον. Τώρα, προτού τελειώσει ο πόλεμος.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/88084

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ