Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 06-Μαϊ-2022 08:08

    Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία πρέπει να αλλάξει την Ευρώπη

    Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία πρέπει να αλλάξει την Ευρώπη
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Judy Dempsey

    Η Ημέρα της Ευρώπης που πλησιάζει, προσφέρει μια καλή ευκαιρία για προβληματισμό σχετικά με τη μελλοντική κατεύθυνση της ΕΕ. Είναι απαραίτητο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλάζει την Ευρώπη, ακόμη κι αν ορισμένες κυβερνήσεις δεν θέλουν να αναγνωρίσουν την αναταραχή που λαμβάνει χώρα εντός και εκτός ΕΕ.

    Πολλές αλλαγές συμβαίνουν με τρόπους που αμφισβητούν τη λειτουργία της ΕΕ.

    Το πρώτο είναι η έκλειψη της διαδικασίας Monnet οπυ οδήγησε σε αυτό που είναι η ΕΕ σήμερα. Εν συντομία, αυτή ήταν μια μέθοδος βασισμένη στην πολιτική ολοκλήρωση και τον εκδημοκρατισμό της ΕΕ, η οποία υποστηρίχτηκε στη συμφιλίωση μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

    Με τα χρόνια, έχει γίνει τεχνοκρατική και γραφειοκρατική. Οι διαμάχες μεταξύ των κρατών-μελών έχουν περιθωριοποιήσει τη στρατηγική σκέψη και την αποφασιστικότητα. Η καταστροφή της Ουκρανίας και η απάντηση της Ευρώπης στην επιθετικότητα της Ρωσίας, απαιτεί από τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναπτύξουν μια νέα νοοτροπία.

    Δεύτερον, η εποχή της αθωότητας για τη Ρωσία έχει τελειώσει -τουλάχιστον για αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ. Αφήνοντας κατά μέρος τη συνεχιζόμενη ασάφεια της Γερμανίας σχετικά με τη Ρωσία και την έλλειψη ηγετικής διάθεσης από τον Καγκελάριο Σολτς, αυτή η στροφή αλλάζει το κέντρο βάρους της ΕΕ. Μέχρι πρόσφατα αυτό ήταν φιξαρισμένο στο Γάλλο-γερμανικό άρμα. Αυτό πλέον δεν είναι δεδομένο.

    Στη θέση του, η Γαλλία και η Πολωνία παίρνουν κεντρική θέση σε μια Ευρώπη που οι χώρες της Βαλτικής και της Κεντρικής Ευρώπης -με εξαίρεση την Ουγγαρία- βρίσκουν τη θέση τους στην Ένωση.

    Ο πρόεδρος Μακρόν, φρέσκος από την επανεκλογή του, είναι πλέον σε θέση να αναλάβει την ηγεσία της ΕΕ. Ορισμένες κυβερνήσεις της Κεντρικής Ευρώπης ενδέχεται να αρνηθούν αυτόν τον ρόλο, δεδομένης της αποφασιστικότητας του Μακρόν να διατηρήσει ανοιχτό κάποιο διάλογο με τον πρόεδρο Πούτιν. Όμως το Παρίσι από μόνο του δεν μπορεί να αλλάξει την ΕΕ. Μαζί με τη Βαρσοβία, θα μπορούσαν να διαμορφώσουν μια νέα ατζέντα για την Ευρώπη.

    Η Πολωνία, με τις χώρες της Βαλτικής, τη Σλοβακία και την Τσεχία, θα μπορούσαν να αναλάβουν μια ειδική ευθύνη για την ανανέωση της σχέσης της ΕΕ με την Ανατολική Ευρώπη. Αυτά τα κράτη-μέλη της ΕΕ κατανοούν τις δυσκολίες της μετάβασης στη δημοκρατία -και τη ρωσική απειλή.

    Επιπλέον, η ενσυναίσθησή τους για την Ανατολική Ευρώπη θα πρέπει να αξιοποιηθεί, ιδιαίτερα από τη στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει καταστήσει την Ανατολική Εταιρική Σχέση της ΕΕ σχεδόν ξεπερασμένη. Θα απαιτηθεί τεράστια πολιτική βούληση και στρατηγική φαντασία για να ενσωματωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η Ανατολική Ευρώπη στις δομές της ΕΕ.

    Η ΕΕ ήδη έχει συμφωνίες απελευθέρωσης του εμπορίου και της βίζας με τη Μολδαβία, τη Γεωργία και την Ουκρανία. Αλλά η ολοκλήρωση πρέπει να είναι βαθύτερη και πιο συστηματική. Ενώ αυτές οι χώρες έχουν υποβάλει προσφάτως αίτηση για ένταξη στην ΕΕ -και δεδομένου ότι πολλά κράτη-μέλη δεν είναι χλιαρά για την ιδέα (κυρίως η Γερμανία)- πολλά περισσότερα μπορούν να γίνουν, ό,τι και αν συμβεί στις αιτήσεις τους.

    Για παράδειγμα, γιατί να μην δοθεί σε αυτές τις χώρες ειδικό καθεστώς στην Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας (PSC), ακόμη και περιορισμένα δικαιώματα ψήφου; Όπως έχει δείξει ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, αυτές οι χώρες είναι σε απεγνωσμένη ανάγκη να αποκτήσουν τα εργαλεία ασφάλειας, την εκπαίδευση της αστυνομίας, και τη συμμετοχή σε αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ.

    Και όχι μόνο αυτό. Η γεωγραφική τους εγγύτητα στη Ρωσία, οι ιστορικές τους εμπειρίες και η πολυπλοκότητα του μετασχηματισμού των κοινωνιών τους, θα άλλαζαν τη φύση της αντίληψης της απειλής και των αναγκών ασφάλειας εντός της ίδιας της ΕΕ.

    Ως έχει, η αδυσώπητη καταστροφή των ουκρανικών πόλεων από τη Ρωσία, βοήθησε στη διαμόρφωση μιας κοινής αντίληψης για την απειλή μεταξύ των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η συμμετοχή της Ανατολικής Ευρώπης στο PSC θα οξύνει και θα διευρύνει αυτή την αντίληψη. Σε τελική ανάλυση, αυτές είναι χώρες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις πολιτικές φιλοδοξίες, τις κυβερνοεπιθέσεις και τον ενεργειακό εκβιασμό της Ρωσίας. Η ΕΕ πρέπει να κατανοήσει τη φύση της απειλής που αντιμετωπίζει η Ανατολική Ευρώπη, την ασφάλεια που χρειάζεται και το πώς η αστάθεια στην περιοχή επηρεάζει τη σταθερότητα της Ένωσης.

    Ένα τρίτο βασικό ζήτημα είναι ο ρόλος της διασποράς σε συνδυασμό με το επακόλουθο brain drain. Και τα δύο κλέβουν τα ταλέντα της Ανατολικής Ευρώπης, όχι μονο των χωρών της ΕΕ, ιδιαίτερα της Βαλτικής και της Κεντρικής Ευρώπης, για να μην αναφέρουμε την επίπτωση στο δημογραφικό.

    Για να αντιμετωπίσει αυτές τις τάσεις η ΕΕ θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα μοντέλο επηρεασμένο από το πρόγραμμα Εράσμους, το οποίο έχει δώσει σε τόσους πολλούς νέους ανθρώπους ανά την Ευρώπη, την ευκαιρία να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

    Στην πράξη, γιατί να μην βρούμε τρόπους να πείσουμε τη διασπορά να επιστρέψει στην πατρίδα; αυτό δεν είναι εύκολο δεδομένων των χαμηλών μισθών, των κακών εργασιακών συνθηκών και της αδύναμης διακυβέρνησης στην Ανατολική γειτονιά της ΕΕ. Αλλά εάν αυτές οι χώρες πρόκειται να ενισχύσουν το κράτος δικαίου, να δημιουργήσουν μια μεσαία τάξη και να καθιερώσουν δημοκρατικούς θεσμούς, θα χρειαστεί οι δικοί του πολίτες να βοηθήσουν στην οικοδόμηση μιας δημόσιας υπηρεσίας, στην οικοδόμηση ενός συστήματος υγείας και την οικοδόμηση μιας ζωηρής” κοινωνίας των πολιτών.

    Επομένως, η Κομισιόν πρέπει να βρει τρόπους να χρηματοδοτήσει την επιστροφή νέων, με κίνητρα, και καλά μορφωμένων ατόμων στις χώρες τους; Το Εράσμους αντίστροφα.

    Αυτή η λίστα επιθυμιών μπορεί να φαίνεται μη ρεαλιστική ή ακόμη και να συναντήσει αντιδράσεις από ορισμένα κράτη-μέλη. Αλλά αυτό αφορά στο να αναγνωρίσει η ΕΕ ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία απαιτεί μια νέα νοοτροπία για να αντικαταστήσει ένα αναχρονιστικό status quo. Το να περιμένει δεν είναι επιλογή.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/87074

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ